Yash! – Inez van Loon – Tip van Janneke

Hoewel Suriname in elk opzicht een onderbelicht thema blijft in jeugdliteratuur en in geschiedenislessen, gaat het -als het wél besproken wordt- meestal over het creoolse perspectief. Dat wil zeggen dat het over de nazaten van tot slaaf gemaakte Surinamers gaat met een Afrikaans-Europese achtergrond. Maar wist je dat inmiddels de Surinaams-Hindoestaanse gemeenschap zowel in Suriname als in Nederland veel groter is? Zij stammen af van de groepen arbeidsmigranten die na de afschaffing van slavernij onder meer uit India, Pakistan en Bangladesh kwamen, om het werk op de plantages over te nemen. Hoe en wanneer deze groep in Suriname verzeild is geraakt lees je in Yash!.

Zoals we van Inez van Loon gewend zijn schrijft ze historische jeugdboeken over onderbelichte onderwerpen en deze keer vertelt ze het verhaal van de twaalfjarige Yash uit India die in Suriname op zoek gaat naar zijn vader, een verdwenen arbeidsmigrant. Zijn moeder is overleden en zijn vader is jaren geleden vertrokken om geld te verdienen in het verre Sarnam. Na twee jaar stokte de correspondentie en Yash wil weten wat er met zijn vader is gebeurd. Zal hij zijn vader vinden en zal hij dan misschien zelfs bij zijn vader kunnen wonen? Hij hoopt het vurig.

Hij heeft er een waanzinnige reis voor over en gaat samen met zijn weesvriendje Ravi op pad. Ze zien voor het eerst een echte trein en rijden op het dak naar Calcutta, ze proberen als verstekeling op de boot naar Sarnam te geraken en proberen in Suriname een aanknopingspunt te vinden in hun zoektocht naar Yash’ vader terwijl ze te werk worden gesteld op een plantage. Middenin het oerwoud vol zangvogels en slangen denkt Yash na over zijn toekomst. Wat wil hij bereiken en hoe gaat hij dat aanpakken? Het avontuur spat meteen al van het omslag af, waarop je Yash samen met zijn vriend Ravi op het dak van een rijdende trein ziet rennen. Het maakt nieuwsgierig en zet de toon.

Van Loons schrijfstijl is zorgvuldig, ingetogen en compleet. Het is duidelijk dat Inez uitvoerig onderzoek doet voor ze begint te schrijven en dat levert levendige en geloofwaardige omschrijvingen op van de omgeving en gebeurtenissen. Je ziet het stoffige Calcutta vol zwerfkinderen en de Surinaamse plantages in de brandende zon zo voor je, ook al is het vertelde je totaal onbekend. Toch lukt het haar om er geen geschiedenisles van te maken, maar de avontuurlijke verhaallijn de hoofdrol te geven. In het voor- en nawoord licht Inez haar onderzoek en keuzes in begrijpelijke taal toe. Ook haar verklarende woordenlijst is een prettige toevoeging, want de onbekende woorden zijn niet alleen vertaald maar worden ook in perspectief geplaatst. Wist je bijvoorbeeld dat ‘Dhanyawad’ Hindi is voor ‘dank u wel’, maar dat het minder vaak wordt gebruikt omdat het doen van dingen voor elkaar als vanzelfsprekend wordt gezien?

Ik ontdekte schrijver Inez van Loon pas bij haar vorige boek De voorlezer van de Sultan. Een prachtig boek over een jong meisje dat in de harem van de sultan van Constantinopel terecht komt en waar ze anderhalve week geleden De Kleine Cervantes 2024 mee won. Ik keek dan ook uit naar haar volgende titel en heb met net zoveel plezier het boek Yash! gelezen. Het is absoluut een schrijver die op scholen veel meer onder de aandacht mag worden gebracht, want haar boeken zijn bijzonder leerzaam en geven een inclusiever beeld van de wereldgeschiedenis. Haar oeuvre is een goeie aanvulling op de canon die in onze geschiedenisboeken wordt behandeld.

Het is jammer dat uitgeverij Clavis ervoor kiest om de boeken op armoedig ogend papier af te drukken, want deze verhalen verdienen een mooiere uitgave. Ik reken Inez van Loon onder de beste historische jeugdboekenschrijvers van haar tijd en ben benieuwd of ze ook met Yash! een prijs zal winnen. Wat mij betreft verdient Yash! een plaatsje vooraan in de boekenkast.

Dit delen:

Gerelateerd