Hoe was het op school?

Leesplees – Heleen

Lieve Janneke,

Het uitzicht op herfstvakantie lijkt al minder ver weg dan de terugblik op de zomervakantie, of is dat ook gewoon zo? Bij ons op school zijn nu echt alle vaste onderdelen van de week weer begonnen. Genoeg situaties om me te laten verwonderen en verwarren, genoeg situaties die je zult herkennen of waarover jij je zult verbazen.

Een moment in de week waarnaar ik altijd uitkijk is de dinsdagochtend. Op dinsdag is het communitytijd. Onze leerlingen kiezen een onderwerp dat bij hen past en zetten zich rond dat onderwerp in voor de school of de samenleving. Er kan gekozen worden uit onderwerpen die door leerlingen zelf zijn aangedragen. Zo is er de sportfancommunity, de kunstcommunity én is er de lees- en schrijfcommunity. Het zal geen verrassing zijn dat ik bij deze community betrokken ben als begeleider. De leerlingen die voor deze community gekozen hebben zijn daar ongeveer een half jaar aan verbonden en sommigen sluiten bij een nieuwe periode nog eens aan.

Vandaag was de aftrap van de communitytijd van dit schooljaar. Nadat iedereen wensen en ambities gedeeld had, kon al snel begonnen worden met de uitvoering. Er zijn leerlingen die al eerder gestart zijn met het schrijven van een boek, anderen hadden zin om een kort verhaal te schrijven. Ook de invulling van de Tienerleesweek en voorbereidingen voor De dag van de Jonge Jury kwamen al voorbij. Illustratoren en striptekenaars maakten hun eerste schetsen en anderen spraken over een schrijver die we uit zullen nodigen voor de leesclub. Ik was heel blij met zo’n vliegende start en ging me met een klein groepje buigen over een opdracht die ik zelf had geïnitieerd.

Als coach leesbevordering vind ik het dus belangrijk dat lezen zichtbaar is in de school, overal, ook op ongebruikelijke plekken. Wat is nou een betere plek om eens rustig bij een fragment, een gedicht of een boek stil te staan dan op het toilet? Niemand ziet je, niemand vindt iets van je en je kunt je tijd nemen en gewoon later nog eens terugkomen. ‘Mijn community’ zou zich wel bezig kunnen houden met het verzamelen van materiaal om van te genieten tijdens het sanitair relaxen, dacht ik.

Toen ik de naam lanceerde, die ik eerlijk gezegd niet helemaal zelf bedacht had, waren er leerlingen die er gelijk mee aan de slag gingen. Een degelijke uitleg was blijkbaar niet nodig. Het duurde niet zo lang voor de eerste ideeën gedeeld werden. Mijn oorspronkelijke idee was bij mij gebleven en de naam bleek uitgelegd te zijn in twee nieuwe initiatieven, waar ik nog nooit bij stilgestaan had.

‘Leesplays’ zijn spelletjes die je rond boeken kunt spelen als je leesconcentratie even weg is. Je kunt kaartspelletjes of een bordspel maken of misschien is iemand zo handig een digitaal boekenspel te maken. Een ‘leesplace’ is een soort perfecte leesruimte, met ideale verlichting, niet afleidende muziek, zitzakken en vooral geen rommel. De ‘leesplees’ die ik voor ogen heb, hebben blijkbaar nog meer ontwikkeltijd nodig, of mag ik gewoon zelf organiseren. Ook dat is prima, doe ik ook nog eens wat voor de school en de samenleving…

Heb jij zo’n vast moment in de schoolweek waar je je op verheugt? Nee ik bedoel niet de pauze of uitval….

Liefs, Heleen

Afbeelding: Getty Images

Winactie: De levens van Lanya – Mirjam Oldenhave

De tweede winactie van dit schooljaar valt in een heel ander genre dan de vorige boeken die werden verloot. Mirjam Oldenhave schreef het waargebeurde verhaal van haar Irakeze pleegdochter, die met haar gezin naar Nederland vluchtte. Ben je benieuwd naar dit verhaal? Laat ons weten waarom jij graag wilt winnen.

Je hebt tot en met woensdag de tijd om te reageren via onze instagram-pagina of laat een reactie achter onder dit bericht. Op 17 september 2025, maken we de winnaar bekend door diegene een persoonlijk bericht te sturen.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen hun antwoord ook insturen via Magister Berichten.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd via insta

Waar gaat het boek De levens van Lanya over?

De meeste kinderen en tieners zullen schrijver Mirjam Oldenhave kennen van haar luchtige boeken over de komische Mees Kees, maar met De levens van Lanya is ze een heel ander pad ingeslagen. Ze schreef een leerzaam boek over een beklemmende situatie, het leven van haar Irakese pleegdochter.

Lanya hoort hoe haar vader aan de telefoon het plan uitspreekt om een huwelijkskandidaat voor haar te zoeken. Met de uitspraak ‘Ze is te veel verwesterd, het wordt met de dag erger’ wordt in het eerste hoofdstuk meteen de toon van het boek gezet. De veertienjarige Lanya besluit onder te duiken voor haar ouders, om niet te hoeven trouwen. Maar hoe lang is die situatie houdbaar?

Mirjam weet van een zwaar onderwerp een toegankelijk boek te maken, waar genoeg lucht en af en toe een komische kijk op de situatie in verweven zit. Ze neemt ons mee in het leven van de jonge Lanya die eerst zeven jaar lang op haar verblijfsvergunning moet wachten en daarna met een hele rits hulpverleners te maken krijgt, omdat ze niet wil trouwen. Langzaamaan begint ze steeds meer begrip voor haar ouders te krijgen.

In een tijd waarin met groot gemak over gelukzoekers wordt gesproken wanneer vluchtelingen en asielzoekers ter sprake komen, is het extra belangrijk dat er boeken zijn waarin wordt uitgelegd hoe moeilijk het is om je hele leven, je familie en je cultuur achter te moeten laten. Het leven van Lanya is een waardevol boek en zou in elke mediatheek moeten staan.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Ploegsma | Auteur: Mirjam Oldenhave | Omslagbeeld: Carolien Wesselink | Verschenen: 15 maart 2023

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar deze boeken? Klik hier om De levens van Lanya te bestellen.

Verwisseld – Jeroen Blankendaal – Tip van Janneke – Blogtour

‘Ik kan je vast verklappen dat mijn volgende boek een link met Utrecht heeft,’ schreef Jeroen Blankendaal als reactie op mijn recensie over zijn vorige boek Het mysterie van Haamstede, waarin ik de wens uitsprak dat het volgende boek over ons gezamenlijke stadje zou gaan. Zijn nieuwe boek Verwisseld gaat over de Utrechtse Max die op wonderbaarlijke wijze verwisseld wordt met een ander kind en in het lichaam van Kofi terecht komt. Kofi leeft in het Rijk van Umandor en kan wel wat hulp van een buitenstaander gebruiken.

Het Rijk van Umandor heeft een nieuwe Hoeder nodig om de inwoners in onschuld te laten leven. Kofi wordt kandidaat gesteld en De Raad van Wijze Kinderen geeft hem drie opdrachten om zichzelf te bewijzen. Maar hoe onschuldig is het leven in Umandor eigenlijk? Er bekruipt Kofi langzaamaan een unheimisch gevoel. Er lijkt meer aan de hand te zijn dan alleen de wisseling van de Hoeder.

Wie zich afvraagt waarom een kind zulke verantwoordelijke taken op zich moet nemen, legt de vinger op de zere plek. In Umandor zijn geen volwassenen. Wanneer een kind de leeftijd van 16 jaar bereikt verandert het weer in een baby. Een oneindig leven waarin kinderen voortdurend worden herboren. Umandor is een land dat voor en door kinderen wordt geleid. Dat klinkt feestelijk, maar kunnen kinderen nog wel echt kind zijn wanneer de verantwoordelijkheden van volwassenen (in onze wereld) op hun schouders rusten, zoals dat in de plaatsen Nieuwstad, Meervis en Dalvrees gebeurt? De levensgevaarlijke opdrachten die Max in het lichaam van Kofi krijgt zijn bepaald niet kinderachtig.

Net als bij Blankendaals vorige boek heeft hij goed nagedacht over elementen waar kinderen nieuwsgierig op kunnen aanhaken: een grote opdracht, verschillende proeven, een onderliggend mysterie en een machtsverschuiving. Een bekend concept dat doet denken aan andere kinderboeken. Aan alles in het boek Verwisseld proef je dan ook Jeroens liefde voor het boek Koning van Katoren, het boek waar hij ooit zelf door werd geraakt toen zijn meester Geert hem eruit voorlas. Jeroen vertelt tijdens zijn boekpresentatie hoe hij door zijn meester actief is aangezet tot lezen en hoe dankbaar hij daarvoor is. Het boek is daarom opgedragen aan alle meesters en juffen die van lezen in de klas een feestje maken. Daarnaast ontwierp Jeroen, in samenwerking met docenten, een schrijfspel om met de klas te spelen. Het helpt kinderen om zelf een verhaal te verzinnen over een fantasieland.

Jeroen Blankendaal is duidelijk een conceptuele denker die zijn verhaal als een aantrekkelijk pakket weet te presenteren, inclusief lesmateriaal. Het boek zit goed in elkaar met korte hoofdstukken en met een complex overkoepelend verhaal voorzien van genoeg kleine spannende momenten om ook lezers met een korte spanningsboog vast te houden. Zijn taalgebruik is helder en de zinnen zijn niet lang, waardoor het een prettig boek is voor aarzelende lezers in de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Het is niet meteen het meest talige boek dat ik de afgelopen tijd heb gelezen. Ik word -zeker binnen het fantasiegenre- graag betoverd door mooie zinnen en taalvondsten. Show, don’t tell. Niet alleen de verhaallijn, maar ook de taal kan fantasie en verbeeldingskracht prikkelen. Wat mij betreft past Jeroens huidige schrijfstijl daarom beter bij het detective-achtige boek Het mysterie van Haamstede dan bij het fantasieverhaal Verwisseld. Aan de andere kant lijkt het erop dat Jeroen experimenteert met genres en zelf ook nog op zoek is naar zijn eigen unieke geluid. In dat licht heeft hij twee uitstekende boeken neergezet, waarin bijvoorbeeld zijn karakteropbouw zich steeds meer ontwikkelt. De stotterende Max maakt in zijn rol als leider Kofi een mooie groei door en je wordt als lezer al veel beter meegenomen in het gevoelsleven van het hoofdpersonage dan in Blankendaals debuut.

Kortom, Jeroen schreef weer een spannend en aantrekkelijk boek. Een schrijver om rekening mee te houden. Wie hem op school uitnodigt via de Schrijverscentrale krijgt het schrijfspel voor de klas cadeau. Nodig hem zeker uit voor een lesbezoek, want zijn kwaliteit ligt absoluut bij het overbrengen van leesplezier. Jeroen Blankendaal is een charmante schrijver en buitengewoon enthousiast.

Deze recensie is onderdeel van een blogtour, georganiseerd door Uitgeverij De Fontein ter promotie van het boek Verwisseld door Jeroen Blankendaal. Ik ontving een recensie-exemplaar in ruil voor mijn eerlijke en objectieve mening.

Winactie: No Fear & Roadblock – Sophie Wester

Het nieuwe schooljaar trappen we meteen af met een waanzinnig leuke winactie, want we mogen niet één maar wel twéé boeken van Sophie Wester verloten onder onze volgers. Maak kans op een gesigneerd exemplaar van het boek No fear of Roadblock door ons te laten weten waarom jij wel een spannend boek kunt gebruiken en vertel dan meteen welke titel je het meeste aanspreekt.

Je hebt tot en met woensdag de tijd om te reageren via onze instagram-pagina of laat een reactie achter onder dit bericht. Op 10 september 2025, maken we de winnaar bekend door diegene een persoonlijk bericht te sturen.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen hun antwoord ook insturen via Magister Berichten.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd via insta

Waar gaat het boek No Fear over?

Sophie Fraza en Ester Ankoné timmeren samen aan de weg als het schrijversduo Sophie Wester. Niet alleen voor volwassenen, maar sinds kort ook voor jongeren. No Fear is hun nieuwste YA-thriller en ziet er met zijn dreigende omslag meteen aantrekkelijk uit voor liefhebbers van Mel Wallis de Vries, Cis Meijer en Margje Woodrow. De twee schrijvers leerden elkaar kennen als docent Nederlands en dat kun je goed merken aan hun schrijfstijl. Ze weten precies hoe tieners met elkaar praten en zetten de onderlinge dynamiek geloofwaardig neer.

No Fear gaat over groepsdruk en hoe dat noodlottige gevolgen kan hebben wanneer het uit de hand loopt. Mick en zijn vrienden richten een geheime challengeclub op waarbij ze elkaar om de beurt een extreme opdracht geven. Wanneer de club tijdens de examenreis van school wel heel riskante opdrachten verzint voelen niet alle deelnemers zich nog senang bij de gang van zaken, maar terugtrekken lijkt geen optie meer. Tegen het decor van het Waddeneiland Texel zetten ze elkaar onder druk tot er op de laatste avond iets vreselijks gebeurt. Eén van hen wordt dood op een slaapzaal aangetroffen.

Misschien denk je nu: hé, dat verhaal komt me bekend voor. Dat kan kloppen! Hetzelfde verhaal verscheen vorig jaar vanuit een ander perspectief onder de titel Schaduwkant, maar in die versie beleef je de examenreis door de ogen van Micks moeder Ellen, die als docent op Micks school werkt en als begeleider deelneemt aan de examenreis naar Texel. Beide boeken bekijken de reis vanuit een verschillend perspectief en leveren verschillende informatie op. Wat ons betreft is dat een perfect concept voor duolezen, waarbij ouders en kinderen zich samen in een waanzinnig spannend avontuur kunnen storten. Ieder vanuit hun eigen leesniveau en eigen belevingswereld. Ongetwijfeld levert dat tijdens het lezen goede gesprekken op en kun je elkaar bijpraten over de drijfveren van de personages die in jouw boek centraal staan.

Overigens kun je No Fear ook heel goed als zelfstandig boek lezen. De parallellen met Schaduwkant zijn een extraatje.

Ons leeftijdsadvies: 14+ | Uitgever: Van Goor / Best of YA | Auteur: Sophie Wester | Omslagbeeld: Caren Limpens | Verschenen: 3 juli 2025

Waar gaat het boek Roadblock over?

Roadblock is Sophie Westers YA-debuut. En wat voor eentje! Voor de XS-reeks van Best of YA schreven ze een knap kort verhaal over een uit de hand gelopen grap van drie tieners. De grap heeft dodelijke gevolgen en de politie lijkt ze al snel op het spoor, maar hoe ga je daarmee om? Vertel je het eerlijk aan je ouders of hou je de informatie voor jezelf? Is de waarheid aan het licht brengen belangrijker dan het veiligstellen van je eigen toekomst? Dit was nooit de bedoeling, moeten ze er dan toch straf voor ontvangen?

Omdat het verhaal veel vragen oproept bij o.a. de gewetenskwesties van de hoofdpersonen, is er een lesbrief bij het boek ontwikkelt met daarin discussievragen voor de hele klas. Het boek leent zich dan ook goed voor een klassikaal leesproject. De spanning is – zeker voor een novelle – goed opgebouwd en na tweederde van het verhaal ontvouwt zich een enorme plotwending. Janneke’s brugklassen schreven een alternatief einde op dat punt en lazen daarna pas verder. Niemand had zo’n einde kunnen bedenken.

Net als No Fear is het verloop van het verhaal weliswaar extreem, maar lijkt het verder niet ver af te staan van de belevingswereld van tieners. Bij beide verhalen kun je je goed voorstellen hoe ze in deze benarde situaties zijn beland. Dat lijkt dan ook kenmerkend te zijn – of te worden – bij de YA-romans van Sophie Wester. Ze voelen goed aan hoe tieners vol branie en bravoure onomkeerbare misstappen kunnen begaan in hun hang naar gekkigheid en een beetje provocatie. De personages blijven daardoor benaderbaar en het is niet moeilijk om jezelf ermee te identificeren als lezer.

Ons leeftijdsadvies: 12+ | Uitgever: Van Goor / Best of YA | Auteur: Sophie Wester | Omslagbeeld: Caren Limpens | Verschenen: 5 juni 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar deze boeken? Klik hier om No fear of Roadblock te bestellen.

De stad en zijn onvaste muren & Onder vrienden – Een cadeauboek voor Janneke

Om te vieren dat we al drie jaar samen schrijven en meer dan 1500 volgers hebben op onze instagram-pagina en omdat we deze zomer allebei jarig zijn, zochten we voor elkaar een boek uit bij Boekhandel van der Velde in Leeuwarden. Janneke is in augustus jarig en kreeg van Heleen het boek De stad en zijn onvaste muren van Haruki Murakami.

Hoe kies je een boek voor een ander? Aan de hand van de flaptekst legt Heleen haar keuze uit.

De flaptekst van ‘De stad en zijn onvaste muren’:

Een zeventienjarige jongen wordt verliefd op een meisje van zestien. Tijdens hun lange gesprekken vertelt ze hem over een door muren omsloten stad, waar haar échte ik woont. Wanneer het meisje verdwijnt, begint voor de jongen een levenslange zoektocht naar deze ommuurde stad met eenhoorns, een bibliotheek met oude dromen, een torenklok zonder wijzers. Het lukt hem jaren later om dromenlezer te worden in deze stad en het alter ego van zijn jeugdliefde te vinden. Alleen herkent zij hem niet. Terug in de oorspronkelijke wereld wordt hij geconfronteerd met wezensvragen over droom en werkelijkheid, zelf en schaduw, hart en wil. Kiest hij voor de werkelijke wereld of voor de stad met onvaste muren?

In zijn eerste roman in zes jaar trekt Haruki Murakami opnieuw een fonkelend universum op waarin droom en werkelijkheid, zelf en schaduw, eenzaamheid en verbinding door elkaar lopen. Hij borduurt losjes voort op een inmiddels legendarisch vroeg verhaal in zijn oeuvre, en op de droomstad uit Hard-boiled Wonderland en het einde van de wereld.

Heleen, waarom heb je dit boek voor Janneke gekozen?

We spraken ‘spontaan’ af een boek voor elkaar uit te zoeken. Ik vond mezelf na een eindeschooljaarvergaderdag terug in de boekhandel. Janneke was volgens mij ondertussen toetsen aan het nakijken bij haar ouders in Friesland en we hadden afgesproken samen te eten.

Omdat we al zoveel literatuur lezen voor Hoewashetopschool startte ik mijn zoektocht bij de literatuur voor volwassenen. Onder mijn ene arm ontstond een stapeltje voor mezelf en op diezelfde arm een stapeltje kanshebbers voor jou. Hoe goed we elkaar en elkaars smaak ondertussen ook kennen, ik vond het toch spannend een definitieve keuze te maken.

“In de oorspronkelijke wereld wordt hij geconfronteerd met wezensvragen over droom en werkelijkheid, zelf en schaduw, hart en wil. Kiest hij voor de werkelijke wereld of voor de stad met onvaste muren?” Een vraag die mij of beter jou als lezer uitnodigt… De stad en zijn onvaste muren leek me een boek dat duidelijk aanspraak doet op je verbeeldingskracht. Een verhaal dat zich afspeelt in een fantasiewereld of toch in de werkelijkheid. Het leek mee een verhaal tussen surrealisme, fantasie en realisme, een Jannekeboek. Ik las voor jou mooie zinnen over geheimzinnige katten en nam het voor je mee in de veronderstelling dat je er blij van zou worden.

Natúúrlijk werd je er blij van. Althans… was je er al eerder blij van geworden en had je het zelfs al eens genoemd bij je leestips voor de vakantie… Beter dan dit boek had ik niet kunnen kiezen, als ik dat een jaartje eerder had gedaan.

Ik hoop dat je in de zomer heerlijke boeken hebt gelezen Janneke! Heel veel succes en plezier in het nieuwe schooljaar.

Janneke, voor welk boek ruilde je dit prachtboek?

In eerste instantie was ik blij verrast, want de omslag van het boek De stad en zijn onvaste muren is veranderd en ik herkende het niet meteen. Ik dacht dat er een nieuwe Murakami was verschenen. Heleen kent mijn smaak in ieder geval heel erg goed, want ik hou enorm van magisch realisme. Specifiek van Murakami. Een goede keuze.

Ik kreeg de bon erbij en ruilde het om voor een boek dat ik nog niet gelezen had en waar ik enorm zin in had: Onder vrienden van Linea Maja Ernst. Het deed me denken aan de tv-serie Dertigers. Ik ervaar in mijn eigen leven hoe het vriendengroepen vergaat die elkaar al kennen vanuit hun jeugd of studententijd en bij wie het leven in de jaren erna zich heel divers ontwikkelt. Wel of geen kinderen, wel of geen koophuis, wel of geen avontuurlijke vakanties en wilde feesten, wel of geen vaste relatie. De vriendengroep in dit boek gaat een week op vakantie met elkaar i.v.m. de bruiloft van één van hen. Een setting waarin hun oude rolpatronen en hun uiteenlopende levens op een broeierige manier samenkomen. Ik kan me levendig voorstellen hoe dat zal gaan.

De flaptekst van ‘Onder vrienden’:

Vijf vrienden van de universiteit, zeven midzomerdagen in een zomerhuis aan een bosmeer in Denemarken. Een kans om te zwemmen, zonnen, flirten, lezen en oude gevoelens terug te halen. Het is ook de week voor de bruiloft van twee van hen.

Sylvia is altijd al verliefd geweest op Esben, de bruidegom. Inmiddels zit ze in een comfortabele, stabiele relatie met haar vriendin Charlie, maar toch kan ze niet helemaal settelen. Kvæde voelt zich eindelijk thuis in zijn lichaam en is klaar om het weekend volkomen los te gaan. Karen heeft zin om te gaan trouwen, maar wil nog liever weer aan het werk. En Gry heeft haar vriend Adam meegenomen, een echte machoman. Terwijl de vonken over de eettafel vliegen, worstelt Gry met het gevoel dat ze te saai is tussen haar kleurrijke, excentrieke vrienden.

Linea Maja Ernsts debuutroman is een moderne midzomernachtsdroom over vrienden, geliefden en geliefden van vrienden; over seks, hoop en liefde; en over dromen dat alles anders zou kunnen zijn.

Zingzinnen: Zoë Livay & Spinvis

Het nieuwe schooljaar ging deze week voor Heleen van start en Janneke start maandag weer. Daarmee gaan we alweer het vierde jaar in van Hoe was het op school. Een mooi moment om iets nieuws te beginnen: een muziekrubriek! Nederlandstalige muziek is populairder dan ooit, zeker onder jongeren. Door die populariteit wordt het aanbod steeds groter en diverser. Daar zijn wij ontzettend blij mee, want we luisteren al jaren graag naar muziek in onze eigen taal.

Waar Engelsen en Fransen trots zijn op hun eigen taal en dat ook met plezier onderdeel maken van hun taalonderwijs, daar vinden we het in Nederlands onderwijs nog wel eens moeilijk om de Nederlandse lessen los te zien van het functionele gebruik ervan. Zonde, want het taalgebruik gaat ook op functioneel niveau vooruit wanneer het de taal van de emotie wordt en wanneer er liefde voor de taal zelf wordt gevoeld. Het geschreven woord, zoals in romans en poëzie, is niet voor iedereen de juiste vorm om die liefde te voelen en ontwikkelen. Het gezongen woord boort -deels- weer een hele andere doelgroep aan.

We grijpen elke kans aan die jongeren mogelijk van de taal leert genieten. Het loont, wat ons betreft, dan ook de moeite om de taal van Nederlandse artiesten te betrekken in je les. We merken dat collega’s het soms moeilijk vinden om artiesten en liedteksten te vinden met rijk taalgebruik en daarom lichten we er vanaf nu af en toe een paar voor jullie uit. Deze keer kozen we voor muziek met het thema ‘zomer’.

Tip van Janneke: Huisje aan de zee – Zoë Livay

“Ik leerde de Rotterdamse Zoë kennen via het tv-programma Dreamschool en het viel me meteen op dat de jongeren van haar onder de indruk waren omdat ze hun gevoelens zo goed onder woorden kan brengen in haar nummers. Mijn eigen leerlingen konden dat meteen beamen en wezen me erop dat ze dan ook niet voor niets door veel muziekkenners als aanstormend talent wordt gezien.

Ze maakt indruk met nummers als Patronen, Iemand anders en 2017, waarin ze zingt over de relatie met haar moeder, hoe ze zichzelf verliest voor een ander en over het overslaan van de havo. Specifiek haar taalgebruik wordt door de jongeren speciaal gevonden en dat kan ik me goed voorstellen met zinnen als: ‘Wat we meemaken is niet wie wij nu zijn’, ‘Wie ga je nog tegenkomen als je altijd weggelopen bent’, ‘Wat kan je aan iemand geven als je alles al gegeven hebt’ en ‘Het zijn maar patronen die eventjes sterker zijn dan wij. Ik maak me geen zorgen, want niets is voor altijd.’

Persoonlijk haakte ik bij de fans van Zoë aan toen ze met Snelle een nummer schreef over iets doen waar je gelukkig van wordt, juist als je het eventjes moeilijk hebt. ‘Zing maar alsof je de tekst wel kent | Dans maar alsof je een danser bent |Fluit ook al ken je de helft niet |Van de melodie.’ Het nummer kwam voor mij op een moment dat ik het privé even zwaar had en het gek voelde om te lachen terwijl ik ook heel verdrietig was. Ook voor mij bracht Zoë een gevoel onder woorden waar ik troost uit haalde: ‘Niemand krijgt spijt van geluk | Wat niet af hoeft kan eigenlijk niet stuk.’

Deze zomer bracht ze het nummer Huisje aan de zee uit en verwoorde daarmee een gevoel dat heel veel mensen hebben als de zomervakantie er bijna aan komt. Je wordt volledig in beslag genomen door de dagelijkse verplichtingen (‘Zeven dagen stormen | Alles komt weer tegelijk | Zeg me waar te zoeken |Kan er pauze op de tijd.’) terwijl je het liefst je tijd en aandacht wilt besteden aan de mensen die je lief hebt: ‘Haal me op, neem me mee | Ik wil een bubbel voor ons twee | Ik wil uren als minuten | In een huisje aan de zee’. Een heerlijk refrein dat in je hoofd blijft hangen en dat ik de hele zomer heb geneuried. Terloops beschrijft ze haar relatie ook nog op een manier die ik heel charmant vind: ‘Jij de rots, ik de branding.’ Interessant om met de voeten in het zand eens te bespreken met je relatie of je vriendschap: is één van jullie de rots en de ander de branding? Kun je allebei zijn?”

Tip van Heleen: Ik wil alleen maar zwemmen – Spinvis

Spinvis leerde ik kennen doordat mijn eigen kinderen het meeterugnamen van hun vakantiekampen. Net als jij en ik werden ze ’s ochtends wakker met muziek die bij het kampthema past en je niet dagelijks op de radio hoort. Op die manier werd hun en onze smaak beïnvloed en het gevoel van melancholie gewekt als je in een andere situatie de betreffende muziek tegenkomt.

“Ik wil alleen maar zwemmen” is een zin die door mijn hoofd danst als ik in het prachtige Zweden langs een helder meer kom met op de achtergrond een bos met hoge naaldbomen en verder helemaal niets. De plons is magisch, prikkelend en laat me zweven door het schone koude water. Het is dat ene lichte zinnetje dat achter me aan dwarrelt, zonder moeilijk te doen over de diepere betekenis of de poëtische zinnen uit het lied.

In mijn lessen LeVo (Levensbeschouwelijke Vorming) en Nederlands heb ik vaak Nederlandstalige muziek gebruikt. Soms om grammatica- of spellingsopdrachten op los te laten, vaak om een gevoel aan te wakkeren. Eigenlijk was mijn eigen motivatie altijd om leerlingen kennis te laten maken met werk van artiesten die, voor mij, de wereld kleur geven.

Vorig jaar speelde Spinvis in Leeuwarden, ik had kaarten gekocht voor mijzelf en onze dochter. Toen het optreden bijna begon bleek een deel van haar vrienden er ook te zijn en niet veel later stond ik tussen een club 18-jarigen te genieten van het dromerige, poëtische, beschrijvende en ook swingende werk van Spinvis. We genoten allemaal op onze eigen manier, met onze eigen associaties en werden op onze eigen momenten geraakt. “En als je omkijkt zie je net nog iets wat niemand had gezien.” Zo is het volgens mij bedoeld.

De stad van basalt – Guido Eekhout – Tip van Heleen

“De kapitein had verteld over een onmogelijke stad in een noordpoolgebied waar de winter
nauwelijks invloed heeft. De beschrijving van die stad klonk zo onwerkelijk dat de autoriteiten besloten het hele verhaal stil te houden.” – Blz. 16

Als een schip De Wanhoop heet, gaan er bij mij al wat alarmbellen rinkelen. En als er ook nog een
dikke mist optrekt, die een heel boek blijft hangen, lijkt me dat geen teken voor een fris huppelverhaaltje. De stad van basalt is een mysterieus verhaal dat veel vragen oproept.

Op 6 december vertrekt De Wanhoop om op expeditie te gaan. Aan boord is, naast de bemanning,
een onderzoeksteam dat het onderzoek van een schip dat hen voorging zal gaan voortzetten. De
Endeavour is, met de bemanning, na vier jaar nog altijd niet teruggekeerd.

In welke tijd het verhaal speelt is niet duidelijk. Een kapitein met één oog, een scheepskat en het
werven van een bemanning in de kroeg roepen bij mij middeleeuwse beelden op. Diesel, krab uit blik
en een fototoestel zal er toen nog niet geweest zijn. Het in het midden laten van de tijd roept bij mij
vragen op die de mysterieuze sfeer versterken.

Als de kapitein, Spriet, vertelt dat het reisdoel een mysterie is dat de koers van de mensheid
voorgoed kan veranderen stap ik nieuwsgierig aan boord. Het lijkt wel of de mist ook mij het zicht op
de gebeurtenissen ontneemt. Er gebeurt vast van alles, maar ik lijk het niet mee te beleven. De
stuurman, die het verhaal van De stad van basalt vertelt, beschrijft uitgebreid wat hij allemaal ziet,
maar de gesprekken worden vaak buiten mijn gehoor gevoerd.

Ik was graag echt meegegaan op expeditie, misschien waren er dan nog meer vragen beantwoord. De mist en de dialogen die ik miste leken me een beetje buiten te sluiten, terwijl ik graag had meegeleefd. Dit zijn interessante keuzes waarmee ik als lezer aan het werk gezet word om een mysterie op te lossen.

Een groep van jeugdboekenexperts koos De stad van basalt en 14 andere titels als de Lestips voor
de Jonge Jury 2026. Over een aantal van deze boeken kun je al lezen op Hoewashetopschool en de
rest komt natuurlijk ook nog aan bod.

Boeken op het podium – Theatertips 25/26

In het laatste weekend van augustus vindt in veel steden een culturele opening van het nieuwe theaterseizoen plaats. Een feestweekend met muziek en theater door de hele stad. Zoals altijd verschijnen er ook dit jaar weer veel boeken op de (theater)planken en daar hebben wij natuurlijk ontzettend zin in. Wie weet vang je er tijdens de culturele seizoensopening al wel een klein stukje van op.

We doken voor jullie in de theaterbrochures en maakten alvast een kleine selectie van literaire voorstellingen. Er zijn er natuurlijk nog veel meer, dus als jij ook een goeie tip voor ons hebt horen we die natuurlijk heel graag!

De brief voor de koning – Sterke verhalen

Tiuri is bijna ridder. Nog één nacht scheidt hem van de ridderslag. Het enige wat hij moet doen, is deze nacht alleen en in absolute stilte doorbrengen. Maar juist dan wordt er op de deur geklopt en schreeuwt er iemand om hulp. De nachtelijke bezoeker vraagt Tiuri een geheime brief te bezorgen aan de koning aan de andere kant van de bergen. Een brief die het lot van het hele koninkrijk zal bepalen. Tiuri moet alles achterlaten: zijn thuis, zijn dromen – voor een opdracht die hem zijn leven kan kosten. Silyan El Kattabi, Roman Brasser, Lisse Knaapen en Patrick Martens schitteren in De Brief voor de Koning, naar het wereldberoemde boek van Tonke Dragt. Een avontuurlijke voorstelling vol muziek, zang, dans, magie, humor, ridders en ruiters!

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘De brief voor de koning’ van Tonke Dragt? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Missie Afbreken – Jeugdtheater Hofplein

Gozert werd door iedereen in het hart gesloten en won goud! Maar Gozert was het verhaal van Ties. Hoe gaat het eigenlijk met Gozert zelf? Ties heeft hem steeds minder nodig, want hij heeft Luna en Roberto en ouders die hem begrijpen. Gozert heeft het gevoel dat hij soms bijna wordt vergeten en dat gevoel wordt nog sterker als Luna en Ties een eigen missie hebben – een missie waar Gozert eigenlijk niets mee te maken wil hebben, want die missie gaat over Huize Hopeloos. De plek waar hij het allerongelukkigst ooit was. Maar terwijl Gozert het steeds vaker zonder Ties en Luna moet doen, ontdekt hij dat er meer zijn zoals hij. En dat het niet goed met hen gaat als hun mensen geen aandacht meer aan hen besteden.

Als openingsvoorstelling van seizoen ’25 – ’26 staat er wederom een theaterbewerking van het boek van Pieter Koolwijk op het programma: Missie afbreken! Dit is het derde en tevens laatste boek in de wereld van Gozert Een superfantastisch avontuur – met een superheldencape om – maar wel een met een schurend randje. Want Gozert moet een beslissing nemen. Hoort hij nou wel of niet in de wereld van de levenden?

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘Missie afbreken’ van Pieter Koolwijk? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Confrontaties – Theater Utrecht & DOX

De muzikale, energieke, hartveroverende theaterversie van het meermaals bekroonde gelijknamige boek Confrontaties van Simone Atangana Bekono. De zestienjarige Salomé zit in een jeugdgevangenis, omdat ze twee klasgenoten mishandeld heeft. Woedend is ze, en in de war. Tussen haar medegevangenen en een irritante psycholoog probeert ze haar hoofd koel te krijgen. Maar de gedachten aan haar ouders en zus en alle dingen die ze samen hebben meegemaakt razen door haar kop. Chaos in haar hoofd, door haar ervaringen in de gevangenis, wat er hiervoor gebeurde én waar ze straks weer naar terugkeert. Want hoe voelt het om (n)ergens echt bij te horen of om anders te zijn?

Een vlammend theaterstuk waarin Salomé, gespeeld door Sharlee Daantje (Theo d’or 2024), met haar vier medegedetineerden haar leven naspeelt. Een fysieke voorstelling met vurige woorden. Een verhaal over een plek in de wereld veroveren als alles tegen lijkt te zitten, vertelt door een hoofdpersoon waar je alleen maar van kan houden.

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘Confrontaties’ van Simone Atangana Bekono? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Alice in wonderland – Theater Terra

Een nieuwe, compleet eigen, magische familiemusical. Gebaseerd op de roman van Lewis Carroll, dit magische verhaal heeft alles in zich om verwerkt te worden door Theater Terra in de eigen artistieke signatuur, met poppenspel, inventieve decors en nieuwe muziek. Alice in Wonderland volgt de avonturen van een jong meisje, Alice, die in een fantasiewereld terechtkomt nadat ze een wit konijn achterna gaat. Ze valt door een konijnenhol en belandt in Wonderland, een bizarre wereld vol vreemde wezens zoals de Cheshire Cat, de Gekke Hoedenmaker en de Hartenkoningin.

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘Alice in Wonderland’ van Lewis Caroll? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel – Millennium Theater

Wat doe je als je volwassen bent, maar nog net zoveel (of zelfs meer) twijfelt als toen je een puber was? Als je veel mensen om je heen hebt, maar je je toch eenzaam voelt? Als je eigen dromen anders zijn dan de verwachtingen van je omgeving?

Rosa en haar vrienden Esther, Joya en Jonas zitten midden in hun quarterlife-crisis. Na jaren elkaar uit het oog te zijn verloren, vinden ze elkaar terug op een bijzondere plek en besluiten ze het roer om te gooien. Voor Rosa betekent dit het aangaan van een nieuw avontuur: van het achterlaten van haar familie en een onzekere toekomst tot een reis in een oud Italiaans autootje naar Portugal, vol onverwachte ontmoetingen, inzichten en nieuwe dromen. Ga mee op deze reis en ontdek hoe Rosa en haar vrienden zoeken naar zichzelf en elkaar.

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel’ van Francine Oomen? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Odyssee – Theatergroep Aluin

De eindexamenvoorstelling van seizoen 2025-2026. De Odyssee van Homerus, iedereen heeft er weleens van gehoord. “Die enorme tocht naar huis van de Griekse held Odysseus”. “Ohja, die avonturen met eenogige reuzen, kannibalen en superaantrekkelijke zangeressen”, „Oh, de Odyssee, daar kwam geen eind aan.” “En ondertussen moest zijn vrouw Penelope thuis alle minnaars van zich afslaan”. De Odyssee is een van de beroemdste verhalen uit de Griekse oudheid. Hilarisch en recht tot de kern speelt Aluin de tien jaar lange zwerftocht van Odysseus in sneltreinvaart. De spelers brengen de Game of Thrones-achtige wereld tot leven voor iedereen van 14 tot 100 jaar oud.

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘Odyssee’ van Homerus? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Grimm – ISH & Het Nationale Ballet ‘Junior Company’

In een fantasierijke dansvoorstelling werkt ISH Dance Collective samen met de Junior Company van Het Nationale Ballet. Het resultaat? Een spannende cross-over tussen HipHop en Ballet die elkaar op spectaculaire wijze aanvullen.

GRIMM gaat over twee jongens die in een fantasiewereld belanden, waar ze achtereenvolgens Roodkapje en de wolf, de zeven dwergen, Rapunzel, Sneeuwwitje, de heks, Assepoester en andere sprookjesfiguren ontmoeten. Ze raken verwikkeld in spannende avonturen waarbij allerlei elementen uit de bekende sprookjesverhalen over elkaar heen buitelen in een geestige parade van sprookjesfiguren. Liefde en jaloezie, vriendschap, machtswellust, intriges en de strijd tussen goed en kwaad spelen, zoals in alle sprookjes, een grote rol.

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal De sprookjes van de gebroeders grimm? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

The Wiz – Van Hoorne Studios

Na het weergaloze succes van de film Wicked, de spectaculaire Broadwaymusical en de talloze televisieseries en boeken, komt het betoverende land van Oz opnieuw tot leven in het theater! We zien hoe de jonge Dorothy na een stormachtige tornado belandt in deze sprookjesachtige wereld. De goede heks van het Noorden, Glinda, vertelt Dorothy dat ze naar huis kan terugkeren door het Gele Klinkerpad te volgen naar de Wiz, de machtige tovenaar van Oz. Onderweg ontmoet ze een vogelverschrikker, een leeuw en een blikken man, die ook allemaal een eigen droom hebben… The Wiz is een onvergetelijk visueel spektakel voor de hele familie. Geniet van een bijzonder verhaal, sprankelende decors en kostuums en hits als A Brand New Day en Ease on Down the Road!

Nieuwsgierig geworden naar het verhaal ‘De tovenaar van Oz’ van L. Frank Baum? Klik hier om het boek te bestellen en klik hier voor meer informatie over de voorstelling.

Internationaal Literatuur Festival Utrecht

ILFU is een jaarlijks festival én een dagelijks online platform voor literatuur. We halen de beste schrijvers van de wereld naar Utrecht tijdens ons festival, publiceren werk in opdracht op ons platform en bieden verschillende cursussen aan om je te verdiepen in de achtergronden en geschiedenis van de literatuur. De missie van ILFU is te laten zien dat literatuur ertoe doet en dat iedereen fictie nodig heeft om zichzelf en de wereld beter te begrijpen.

Er worden diverse activiteiten georganiseerd zoals o.a. het Boekfest, Kinderboekfest, YALFU, NK Poetryslam en de Nacht van de Poëzie. Bijzonder leuk om naartoe te gaan als ouder, docent en tiener. Deze evenementen spelen zich af in Tivoli Vredenburg.

Nieuwsgierig geworden? Klik hier om alle evenementen te bekijken.

Ik ga op reis en ik neem mee… – vakantieboeken van Heleen – Zomer 2025

Lieve Janneke,

Mijn vakantie was een ander soort reis dan misschien gewenst, maar gelukkig waren er boeken. Er lag een grote stapel voor me klaar en eigenlijk groeide die stapel alleen maar. Voor Hoe was het op school lees ik voornamelijk Young Adult, maar zelf ben ik natuurlijk helemaal niet meer zo’n jonge adult.

Ben je benieuwd naar mijn stapel? Ik noem er een paar en de rest bewaar ik voor een andere keer.

Vlo – Lex Paleaux

Vlo is het laatste boek dat ik nog van Lex Paleaux ‘moet lezen’. Natuurlijk heb ik uit nieuwsgierigheid al even wat fragementen gelezen. Ik werd geprikkeld door ongemakkelijke en ook letterlijk pijnlijke situaties op de werkvloer en ben benieuwd met wel gevoel ik dit boek straks terug ga brengen naar de bieb. Winterwater, Als de dood zucht en Liften naar de hemel hadden me diep geraakt, verrast en meegesleept, dus ik ben misschien een beetje bang voor de volgorde waarin ik lees. Ik hoop Lex dit najaar op school te kunnen ontmoeten, dus ik wil wel graag alles gelezen hebben.

Dit boek is in de boekhandel niet meer verkrijgbaar, maar komt zo nu en dan tweedehands nog beschikbaar. Bijvoorbeeld bij De slechte.

Het paradijs van slapen – Joost Oomen

Twee boeken, waarin een belangrijke persoon Douwe heet, achter elkaar lezen is niet handig. Als je mijn vakantiestapeltje ook wilt lezen doe dat dan niet. Ik heb Het paradijs van slapen klaargelegd omdat ik eigenlijk alleen de columns en gedichten van Joost Oomen ken. Door dat werk en de manier waarop hij zich presenteert heb ik hem al een beetje in mijn hart gesloten. Het paradijs van slapen vertelt twee verhalen, één over de liefde en vriendschap van Gerrit en het andere over een euthanasie-arts met een opvallende gewoonte. Ik verwacht van Het paradijs van slapen een bepaalde kneuterigheid in mooie woorden beschreven en ben ook heel benieuwd naar het verschil in taal tussen de twee verhaallijnen.

Uitgeverij: Querido | Verschenen: 28 november 2024 | €22,99 | Hier te bestellen

De Kroon– Emily Kapff

Erg lang hoefde ik niet na te denken voor ik dit boek klaarlegde voor de vakantie! Misschien komt het
door het werk dat ik met kleuters gedaan heb, maar ik heb nog steeds een enorm zwak voor
prentenboeken. Als ik door dit boek blader zie ik prachtige tekeningen met én zonder veel kleur. Het
thema is ons klimaat en welke kroon we voor onze kinderen achterlaten, een dorre of toch een
kleurrijke. De boodschap in het boek lijkt me duidelijk, ik ben wel benieuwd wat de toon zal zijn.

Uitgeverij: De vier windstreken | Vertalibg: Joukje Akveld | Verschenen: 28 maart 2025 | €16,99 | Hier te bestellen

Altijd van je af – Sara Berkeljon & Arjan Ederveen

Arjan Ederveen vind ik al jaren een vrij briljante acteur en theatermaker, vooral met de voorstelling
Walden (met Jack Wouterse) heeft hij me op Oerol volledig ingepakt. Arjan Ederveen presenteert zich als een innemende, maar sociaal wat onhandige en eigenzinnige persoonlijkheid. Sara Berkeljon
interviewde hem een langere tijd en in verschillende situaties. Ik ben benieuwd in hoeverre hij zich in dit
boek laat kennen.

Uitgeverij: Meulenhoff | Verschenen: 10 april 2025 | €24,99 | Hier te bestellen

Camping – Maartje Wortel

De titel van dit boek nodigt uit tot vakantielezen. Of deze camping nou zo verbindt en ontspant kun je je
afvragen. De gasten op deze camping zijn allemaal ergens voor op de vlucht. Je leert iedere gast
kennen, maar ik heb niet de indruk dat ze in de avond nog een campingroseetje uit een plastic wijnglas bij elkaar zullen gaan drinken. Heb ik even geluk dat ik de camping deze zomer over sla.

Uitgeverij: Prometheus | Verschenen: 20 september 2024 | €22,99 | Hier te bestellen

Neem een kip – Erna Sassen

Ik kan bijna niet wachten om in dit derde deel over de belevinissen van Joshua te lezen, ik bewaar ‘m
voor het laatst. Waar ik me het meest op verheug is de intimiteit en het gestuntel van Joshua en het
fantastische taalgebruik waarin Erna Sassen dat weet te vangen. Neem een kip kan niet zonder de
tekeningen van Joshua, gemaakt door Martijn van der Linden en ik ben bijzonder benieuwd waar de titel van dit boek vandaan komt en of ik volgende week ook met een kip thuiskom.

Uitgeverij: Leopold | Verschenen: 14 mei 2025 | €17,99 | Hier te bestellen

Groetjes vanuit Friesland!

Heleen

Afbeelding: Heleen in stripboekhandel de Noorman te Arnhem

Voor als je vakantievibe anders is – zomerleestips

Persoonlijk ben ik, Heleen, erg goed in vakantie hebben. De structuurloosheid geeft me een gevoel van vrijheid waar ik goed aan kan wennen. Ik vind het dus best jammer dat de dagen binnenkort weer gestructureerd en voorspelbaarder worden. Toch weet ik van dichtbij dat er heel veel mensen zijn voor wie verandering in structuur en voorspelbaarheid hard werken is. De hoofdpersonen uit de boeken die ik gekozen heb zullen dat waarschijnlijk kunnen beamen.

Heb je een ander waardevol boek gelezen over iemand voor wie het leven soms ingewikkeld voelt? Laat het ons weten!

Popcorn Donut Kaassoufflé – Eline van Wieren

Popcorn donut kaassouflé vertelt het verhaal van Kato, die na een gesprek met de huisarts begint aan groepstherapie voor mensen met een eetbuistoornis. De therapie is soms pijnlijk en vernederend, maar brengt haar ook in contact met Toby. Hoe is het om verliefd te worden als je niet altijd goed voor jezelf zorgt? Kato vertelt stoer en herkenbaar over haar vriendschappen, haar werk in de bibliotheek, haar moeilijke momenten. Mij sloot ze in haar hart met de uitspraak: “Als je lijf toch al niet aan de regels voldoet, kun je maar beter een beetje plezier hebben in wat je aantrekt.” Ik denk dat dit boek heel geschikt is voor oudere jongeren van 17+.

Beetje angstig, dat is alles – Alexander Kielland Krag

Casper is 17 en wordt steeds vaker overvallen door een misselijkheid die als onweer door zijn lijf jaagt. Hij had best een leuk leven, tot hij begint te begrijpen dat de onweer in zijn lijf ontstaat uit paniekaanvallen. Hoe kun je op jezelf vertrouwen als je zomaar overgenomen wordt door iets waar je geen grip op hebt. Hoe leg je anderen uit wat er met je aan de hand is als je het zelf eigenlijk nog helemaal niet begrijpt. “Er hangt een lagedrukgebied over mij heen, één, twee, drie, vier dagen lang. Ik loop rond met noodweer in mijn lijf, stormwaarschuwingen in mijn hoofd.” Ondanks de angstaanvallen is Casper ook gewoon een jongen van 17 en het is gelukkig mooi gelukt om zijn verhaal met humor te vertellen. Ik zou Een beetje angstig dat is alles aanraden aan lezers van 16 jaar en ouder.

Ik moet dit doen – Maren Stoffels

Stel je voor dat je de hele dag dingen moet doen, kleine dingen, die helemaal niet belangrijk lijken, maar je opgedragen krijgt door een stemmetje in je hoofd. Jasmin en Simon gaan naar een kamp om om te leren gaan met hun dwanghandelingen. Maar: “Ik weet niet of ik wel beter wil worden, waarom zou je iets veranderen wat je helpt?” Ik moet dit doen is niet alleen een verhaal over zware problemen, het is ook een verhaal over vriendschap, zelfvertrouwen en overwinnen. Het fijne van Ik moet dit doen is dat het gesprekken opent, voor begrip kan zorgen en wie weet een begin kan zijn voor werken aan een oplossing. Lees Ik moet dit doen in klas één of twee van het voortgezet onderwijs.