Alleen hier, alleen nu – Tom Newlands – Tip van Janneke

‘Ik wilde helemaal niet lekker buiten zijn met dit mooie weer. Ik wilde me naar de Co-op slepen, in het ijscovak kruipen en het luik dichttrekken.’ – blz. 9

Meteen op één van de eerste bladzijden van dit boek staat het gevoel beschreven dat ik bij de huidige weersomstandigheden heb. Nu het nationale hitteplan van kracht is leek het me een goede temperatuur om dit boek eens onder de aandacht te brengen bij onze lezers. Geen jeugdboek deze keer, maar een bijzonder komische coming of age-roman waarin op een goudeerlijke manier het harde leven van een tienermeisje met ADHD wordt beschreven, dat opgroeit in het postindustriële Schotland. Specifiek in de snikhete zomer van 1994.

Cora is vastberaden om te ontsnappen aan het benauwende leven dat ze in haar bekrompen Schotse dorp leidt. Haar gehandicapte moeder, hun kleine huis, hun karige financiën, haar kortzichtige school en de kruimeldief die sinds kort haar stiefvader is… Het zit Cora niet mee, ze voelt zich tekort gedaan en onbegrepen. Dan zet een heftige gebeurtenis haar leven op z’n kop en de daarop volgende ontwikkelingen zijn hartverscheurend. Ik zou te veel prijsgeven over het plot van dit boek als ik daar nog verder over uitweid, maar ik kan in ieder geval zeggen dat het snoeiharde bestaan van de rusteloze tiener Cora Mowat ronduit tragisch te noemen is. De humor waarmee ze haar eigen leven beschrijft maakt haar levensverhaal dragelijk. Voor haarzelf en ook voor de lezer.

Het is Cora’s kijk op haar omgeving die dit boek bijzonder maakt. Ze beschrijft haar grijsgrauwe omgeving op een originele manier vol rake observaties. Haar kleurrijke dorpsgenoten worden genadeloos onder de loep genomen, inclusief hun fraaie kanten, al hun teleurstellingen en hun overlevingsmechanismen. In de voormalige mijnstad liggen de kansen op een beter leven niet voor het oprapen. Leg je je daarbij neer of zet je je er juist tegen af? Het is aan de lezer om een oordeel te vellen over hun keuzes.

Zonder haar neurodiversiteit specifiek te hoeven benoemen word je als lezer meegenomen in de onverwachtse zijsporen die Cora’s gedachten bewandelen terwijl ze je als verteller door alle gebeurtenissen loodst. Zo onderbreekt ze zonder verdere uitleg haar beschrijving van een dagelijkse wandeling met gedachten die als losse flarden in haar geest voorbijkomen, zoals: ‘Ik had eens aan Jo verteld dat ik altijd zo triest werd als ik afgedankte magnetrons langs de weg zag staan.’ Voor de neurodiverse lezer voelen deze zijsprongen herkenbaar, voor de niet-neurodiverse lezer maakt het inzichtelijk hoe een associatief brein het leven tot zich neemt. Cora groeit op in een tijd en in een land waarin ADHD nauwelijks wordt erkend en dat levert een leven op waarin ze voornamelijk als lastpost wordt gezien.

Wat maakt dit boek dan 16+ en waarom is het geen echte jeugdroman? Dat is de rauwe beschrijving van de schokkende gebeurtenissen die Cora in haar jonge leven meemaakt. Hoewel het verhaal over een tienermeisje gaat, zouden de gebeurtenissen uit dit boek geen dingen moeten zijn die meisjes van haar leeftijd horen te doorstaan. Haar leven en de toon van het verhaal zijn hard en in your face. Die toon past beter bij wat oudere lezers.

Alleen hier, alleen nu is een ontroerend verhaal over een meisje dat stoer én kwetsbaar is. Ze is bruisend, vastberaden en rommelig. Dat stemt de lezer hoopvol en doet verlangen naar meer boeken van Tom Newlands. Een verrassend debuut. Interessant voor jong volwassen lezers en hun ouders. Het levert ongetwijfeld veel gespreksstof op.

Dit delen:

Gerelateerd

Een reactie plaatsen Reactie annuleren