Hoe was het op school?

Winactie: De dagen van de bluegrass liefde – Edward van de Vendel

De zomervakantie komt eraan! En wat is er dan fijner dan in de zon te zitten met een lekker boek? De komende weken maak je kans op zes lekkere zomerboeken. Leg het alvast klaar voor op het strand of duik er alvast in tijdens een vrij momentje in de tuin of in een park.

Deze week maak je kans op het boek De dagen van de bluegrass liefde van Edward van de Vendel. Je hebt ongeveer een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Op zondagavond 16 juni 2024, maken we de winnaar met het leukste antwoord bekend. Waar zou jij dit boek willen lezen deze zomer? Laat het achter in de comments.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het boek De dagen van de bluegrass liefde over?

Nog zo’n mooi regenboogboek van Hollandse bodem dat we speciaal voor de pride-month hebben bewaard. Jeugdboekenschrijver Edward van de Vendel schreef de YA-roman De dagen van de bluegrass liefde al in 1999 en ruim twintig jaar later voelt het verhaal nog steeds actueel. Al jaren is het een belangrijk boek voor jongens die op jongens vallen. Edward vertelt precies het verhaal dat je hierover wilt lezen: een allesoverheersende én beantwoorde verliefdheid tijdens een perfecte zomer.

Die verliefdheid bloeit op tussen de 18-jarige Tycho en de net zo oude Noorse voetballer Oliver. Tycho heeft net eindexamen gedaan en gaat voor het eerst alleen op reis. Hij heeft zich aangemeld als vrijwilliger bij een Amerikaans kinderkamp en Oliver werkt daar ook. Hoewel ze daar met bekrompen denkbeelden te maken krijgen, durven ze toch de liefde te vieren. Hoop en positiviteit voeren tijdens dit verhaal de boventoon. Heel even, 144 pagina’s lang, ben je onderdeel van de prachtige wereld van twee fantastische jongens. Beschreven in de kenmerkende beeldende stijl van Van de Vendel. Er zijn weinig schrijvers die ongrijpbare gevoelens zo mooi onder woorden kunnen brengen als hij.

Het is bijna jammer dat Edward zelf de gastheer is van de podcast Lawines Razen, waarin hij jeugdklassiekers bespreekt en toetst aan de tand des tijds, want De dagen van de bluegrass liefde had niet in zijn rijtje besproken klassiekers misstaan. Dit prachtige boek is tijdloos en weet bij veel jongeren een gevoelige snaar te raken. Nog regelmatig wordt het uit de boekenkast van ouders gepakt door een nieuwe generatie scholieren. Het won dan ook niet voor niets verschillende prijzen.

Het boek is de afgelopen jaren ongetwijfeld een inspiratiebron geweest voor de vele jeugdboekenschrijvers die recente queer-boeken schreven. Waar de lhbtqia+ representatie nu niet meer uit de kinderliteratuur weg te denken valt, was dat in 1999 iets minder vanzelfsprekend. Edward zegt hierover op zijn website: ‘Tot dan toe had ik – als ik ze al kon vinden – queer boeken gelezen die vooral tragisch waren: dood en verdriet waren nooit ver weg. En nu wilde ik een boek schrijven dat ik vijftien jaar eerder zelf had willen lezen, een boek als een gloed, waarin veel onder schot mocht komen te staan, maar niet de liefde zelf.’

Wie na deze literaire zomerliefde geen genoeg kan krijgen van Tycho en Oliver heeft geluk, want er zijn meer delen. Vanwege de vertaling in het Engels is twee jaar geleden een nieuwe uitgave in het Nederlands gemaakt met dezelfde frisse nieuwe uitstraling als de vertaling. Ook deel 2 Ons derde lichaam en de prequel Oliver zijn destijds in een nieuw jasje gestoken.

Waar wacht je nog op? Doe mee met de winactie van deel 1, De dagen van de Bluegrass liefde!

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Querido | Auteur: Edward van de Vendel| Verschenen (nieuwe uitgave): 10 maart 2022

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om De dagen van de bluegrass liefde te bestellen.

Het mysterie van Haamstede – Jeroen Blankendaal – Tip van Janneke

De eerste keer dat ik Slot Haamstede betrad werd me vriendelijk verzocht het tentoongestelde harnas niet aan te trekken, zelfs niet -juist niet- wanneer we in een jolige bui zouden zijn na het diner in de ridderzaal. Een diner in de ridderzaal? Jazeker, Slot Haamstede is het familiekasteel van een vriendin en eens in de zoveel tijd organiseert ze daar een feestelijk weekendje met vrienden waarin we Zeeuwse oesters eten naast de slotgracht en op bezoek gaan bij het zolderspook.

Theatraal als ik ben voelt het inmiddels al alsof ik een soort van eigen kamer heb in het slot, want alle (twee) keren dat ik daar geweest ben sliep ik in dezelfde. Zonder twijfel is het ook de meest spectaculaire plek waar ik ooit midden in de nacht een potje omgekeerd verstoppertje heb gespeeld. Daar schep ik tegen leerlingen dan ook graag over op, want laten we eerlijk zijn, niet elk slot spreekt zo tot de verbeelding als Slot Haamstede met zijn ophaalbrug en kastelerige voorkomen. Dat moet ook jeugdboekenschrijver Jeroen Blankendaal hebben gedacht, toen hij besloot een raadselachtig verhaal te vertellen over de verborgen kunstschat van de baron Van Haamstede.

In tegenstelling tot de werkelijkheid is in het boek de laatste bewoner van het slot al overleden en heeft geen familie achtergelaten. In dit verhaal is het slot een gemeente-archief geworden en naar verluidt zou de laatste baron de kunstschatten van het kasteel in de duinen hebben verstopt vlak voor zijn dood. Je voelt het al aankomen: die schat is nooit teruggevonden. Wanneer op Open Monumentendag voor het eerst sinds lange tijd de bunkers worden opengesteld biedt dat voor de plaatselijke dorpsgek en tevens schatzoeker nieuwe mogelijkheden, maar het bevalt hem niet dat er ook een groepje tieners op zoek is naar de schat.

Dat groepje tieners bestaat uit Sophia, Liam en Jonas, die al sinds jaar en dag met hun ouders op vakantie gaan in Haamstede. Waar hun onderzoekje begint als het uitzoeken van een oude dorpsfabel, komen ze opeens verrassende feiten op het spoor over een kunstroof door de Nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze nemen hun onderzoek steeds meer serieus en brengen daarvoor zelfs een bezoekje aan een tante in Oostenrijk. Hoe meer ze te weten komen, hoe actiever ze worden tegengewerkt. Ze worden bedreigd door iemand die hun onderzoek naar de kunstroof probeert te dwarsbomen en daar heel erg ver voor wil gaan. Wat begon als een grap eindigt in een bloedstollend verhaal waarin geen uitweg terug meer lijkt te zijn. Wordt de kunstschat gevonden en komen Sophia, Liam en Jonas heelhuids uit de strijd?

Zonder meer heeft dit boek veel elementen waar kinderen nieuwsgierig op kunnen aanhaken: verrassende -écht bestaande- locaties, een kunstroof, een eigenzinnige baron, een waardevolle schat, een link met de Tweede Wereldoorlog en een groot mysterie dat ontrafelt wordt door een heel normaal ogend groepje tieners waar je zelf onderdeel van had kunnen zijn. Het is een vlot geschreven boek waarin de gebeurtenissen elkaar in rap tempo opvolgen en de hoofdstukken lekker kort zijn met kleine cliffhangertjes op het einde. Gecombineerd met de ruime bladspiegel levert dat een boek op voor een breed publiek dat ook bijzonder geschikt is voor kinderen met een korte spanningsboog of aarzelende houding tegenover lezen. En laat dat nou net de doelgroep zijn die Blankendaal voor ogen lijkt te hebben gehad tijdens het schrijven van zijn boek.

Jeroen vindt leesbevordering erg belangrijk en gunt ieder kind een fijne leeservaring. Hij regelde daarom dat 800 bovenbouwleerlingen van 18 basisscholen in Zeeland het boek cadeau krijgen tijdens zijn leesbevorderingstour. Hij bedacht ook nog een fietsroute bij het boek, waar komende zomer op wordt gewezen op verschillende campings in de omgeving van Haamstede. Het verbaasde me dan ook niet dat aan Blankendaals kinderboekendebuut een jarenlange marketingcarrière voorafgaat. Hij lijkt goed te hebben bestudeerd waar succesvolle kinderboeken aan voldoen en heeft de promo piekfijn op orde.

Bij een volgend boek mogen wat mij betreft de personages nog wat meer diepte krijgen. Je komt veel te weten over hun levens, maar ze maken weinig persoonlijke groei door. Juist op emotioneel vlak had ik graag wat meer ontwikkeling gezien want, poeh, ze maken nogal wat mee deze zomer. Ook de tools van whizzkid Jonas hadden wat mij betreft een tandje minder gemogen. Hij zet in razend tempo een reeks buitengewone apps, GPS-trackers en camera’s in waar de AIVD nog jaloers op zou zijn. Dat klinkt wel cool, maar de charme van dit boek zit wat mij betreft toch echt in het feit dat het hele normale kinderen zijn waarmee je je kunt identificeren. Toch is dit commentaar wel wat gerommel in de marge en vind ik Het mysterie van Haamstede een uitstekend debuut. Niet alleen geschikt voor de bovenbouw van de basisschool, maar zeker ook voor de brugklas.

Ik wens mijn stadgenoot Jeroen veel succes met zijn grote leesbevorderingscampagne in Zeeland en hoop stiekem dat zijn volgende boek over Utrecht zal gaan.

Ben je benieuwd naar alle activiteiten rondom Het mysterie van Haamstede? Volg dan de Instagram-pagina @mysterievanhaamstede

Winactie: Aan de andere kant van geluk – Nadine Swagerman

Deze week maak je kans op het boek Aan de andere kant van geluk van Nadine Swagerman. Je hebt ongeveer een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Op zondagavond 9 juni 2024, maken we de winnaar met het leukste antwoord bekend. Waar zou jij dit boek willen lezen deze zomer? Laat het achter in de comments.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het boek Aan de andere kant van geluk over?

De pride-month is deze week begonnen en dat vraagt, wat ons betreft, om een mooi pride-boek van Hollandse bodem. Nadine Swagerman is een voorvechter van de lhbtqia+representatie in jeugdboeken en laat in haar eigen verhalen dan ook meestal wel een personage voorbij komen die zijn of haar eigen geaardheid ontdekt. Het uit de kast komen van haar personages laat ze meestal soepel en respectvol verlopen, omdat ze graag wil dat lezers het gevoel krijgen ‘zo kan het dus ook’. En ook zonder nare reacties is zoiets al moeilijk genoeg. Bij haarzelf verliep dat niet bij iedereen heel makkelijk en werd er soms stroef gereageerd. Mogelijk nemen deze verhalen de spanning een beetje weg bij jongeren die nog niet op het punt staan om hun omgeving te vertellen dat ze iets belangrijks hebben ontdekt over wie ze zijn.

Zijn het dan gezapige boeken waarin iedereen probleemloos door het leven gaat? Zeker niet, verre van. Nadine maakt van de ontdekkingen in de liefde niet het hoofdverhaal, het is altijd een belangrijk zijspoor. Waar gaat Aan de andere kant van geluk dan nog meer over? Het gaat over Gwen en Isa die elkaar tijdens groepstherapie leren kennen. Ze hebben allebei een groot onverwerkt trauma. Isa rouwt om het verlies van haar broer Felix en bij Gwen thuis is de situatie onhoudbaar geworden door de scheiding van haar ouders. De meiden vinden troost bij elkaar en hun gevoelens blijken verder te gaan dan alleen vriendschap. Maar dan doet Gwen een vreselijke ontdekking over het leven van Isa en staat haar wereld op zijn kop. Het is een emotioneel boek met een verrassend plot, waarin het verhaal zelfs nog een thriller-achtige wending krijgt.

Op Paarse Vrijdag -dat is alweer een poosje geleden- kwam Nadine op Jannekes school over haar boeken vertellen en werd geïnterviewd door leerlingen. Er werd daar ter plekke een exemplaar van dit mooie boek verloot en ze signeerde toen ook dit mooie exemplaar voor één van de winnaars van hoe was het op school. En daar zijn we natuurlijk enorm blij mee. Doe mee en misschien ben jij volgende week de gelukkige winnaar!

Heb je na het lezen van dit boek de smaak te pakken gekregen? Dat kom mooi uit, want in de tussentijd is -vorige week- Nadines nieuwste boek De helft van mij verschenen. Een boek zoals de liefhebbers van Nadines werk inmiddels gewend zijn, met veel grote emoties, onverwerkt verdriet en helende lhbtqia+liefde. Na Aan de andere kant van geluk kun je deze zomer dus lekker in één adem door.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Kluitman | Auteur: Nadine Swagerman| Verschenen: 15 februari 2022

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Aan de andere kant van geluk te bestellen.

A.S.M.R. & Luisterboeken – Janneke

Lieve Heleen,

Hoe heerlijk een luisterboek ook kan zijn, persoonlijk val ik er meestal van in slaap. Is dat een belediging voor het verhaal en de voorlezer? Ik vind van niet, want blijkbaar bereik ik een totale staat van ontspanning wanneer ik naar een fijn luisterboek luister. Als je iets gevonden hebt waarvan je ontspant en waardoor je stopt met piekeren, dan moet je zoiets koesteren. Want het lukt lang niet iedereen om zoiets te vinden. Mijn klas begreep dat meteen. Er bleken wel meer kinderen te zijn die om deze reden een luisterboek luisteren voor ze gaan slapen, omdat ze zo heerlijk slaapverwekkend kunnen zijn. Ze wezen me ook op ASMR, waar verrassend veel leerlingen baat bij bleken te hebben. Ze slapen er beter door én het bleek bij meerdere leerlingen te helpen tegen spanningshoofdpijn.

De eerste keer dat ik van ASMR hoorde vertelde een gast bij de DWDD over zijn brain orgasm wanneer hij naar de video’s van Bob Ross luisterde. Hij ontspande door het getik van de kwasten, het geneurie, de happy little accidents en natuurlijk Bobs rustgevende, optimistische stem. Hij kreeg een kalmerend en tintelend gevoel op zijn hoofdhuid en dat gevoel verspreide zich naar zijn ruggengraat en schouders. Aan de ene kant vond ik dat natuurlijk bijzonder geestig en aan de andere kant kende ik ook mensen die deze sensatie bij Bob Ross voelen. Ook al waren zij op zo’n moment meestal stoned of dronken en keken ze voornamelijk naar Bob na een avondje stappen, het effect was hetzelfde.

Je kunt ASMR vergelijken met het effect van meditatie. Je wordt afgeleid van zorgen door visuele en auditieve repeterende prikkels. Je vindt daardoor rust in het hier en nu en die ontspanning kan een bijna tastbare sensatie geven, zoals een tinteling op je huid. Waar ik recent nog tijdens een nachtvlucht grinnikend naar diepzeedocumentaires van David Attenborough keek -om bij in slaap te vallen door de hypnotiserende werking van zijn stem in combinatie met de langzame beelden van kwallen en koraal-, daar blijkt Gen Z en Gen Alfa inmiddels massaal voor ASMR-fluistervideo’s te vallen. Sinds de lockdown is er op YouTube dan ook een enorm aanbod van ASMR-video’s ontstaan.

Nieuwsgierig als ik ben, vraag ik de klas om hun favorieten met me te delen. We kijken een paar video’s op het digibord. Het valt me op dat de populairste video’s niet alleen heel rustgevend zijn, maar ook door buitengewoon knappe jongens en meisjes worden gemaakt. Ik kan me levendig voorstellen hoe je je gelukzalig kunt wentelen in de vriendelijke fluisteraandacht van een verliefd makende ASMRtist (een ASMR Artist). Hoewel je rationeel gezien weet dat er nog duizenden anderen naar deze video’s kijken, voelt het gevoelsmatig als persoonlijke aandacht. Sarah Lavender blijkt de absolute favoriet. Persoonlijk kan ik Three Sheep het meest waarderen. Bestaande uit drie schoolgaande broers die voor de grap met zulke video’s zijn begonnen, maar tot hun stomme verbazing al snel 154K abonnees kregen. Ze doen maar wat en zijn iedere keer zichtbaar blij verrast dat het blijkt te werken.

Onlangs zat ik een poosje ziek thuis en nog steeds werk ik niet op volle kracht. Via de hoe was het op school-instagrampagina ontving ik een berichtje van een groepje leerlingen uit die klas: ‘Hoi Janneke, we hopen dat het goed met je gaat. Maar dat zal wel niet, want je bent al een tijdje ziek. We kwamen dit ASMR luisterboek tegen en vonden dat helemaal passen bij jou. Een man die verhalen vertelt met een Schots accent over Hogwarts. Voor als je niet goed kan slapen.’

Een beetje ontroerd door het feit dat er in mijn afwezigheid blijkbaar toch aan me wordt gedacht, bedank ik de meiden en beloof ze te gaan luisteren. Terwijl ik me, scrollend door de enorme lijst met voorleessessies van de Schotse man, nog zit te verbazen over hoe lucratief een accent blijkbaar kan zijn, ontvang ik een volgend berichtje: ‘Vind je het sexy? Wij vinden van niet. Maarja, jij vindt Maarten Heijmans ook sexy. Snappen we ook niet. Judiths moeder wel. Maarten bedoelen we en Schotse accenten. Dus jij misschien ook wel.’ Zo ken ik ze weer. Ik moet hardop lachen om deze vraag en vraag me af hoe ik hier op moet reageren. Treuzelen kan soms een oplossing zijn, want nog voordat ik een antwoord heb kunnen schrijven krijg ik een haastig getypt derde bericht: ‘O Judith vindt dat ik dit niet tegen een docent mag zeggen. Sorry. Vergeet het vorige bericht. Beterschap en doei!’

Liefs,

Janneke

Herken jij dat rustgevende gevoel ook bij luisterboeken of wil je het weleens proberen? Hieronder vind je een lijstje met de slaapfavorieten van de klas en mij. We noemen een paar mooie boeken met fijne voorlezers:

⁃ Briefjes voor pelle • Paul de Munnik

⁃ De stam van de Holenbeer • Dieuwertje Blok

⁃ De flat aan het einde van de wereld • Esther Floor

⁃ Radio Popov en de vergeten kinderen • Jeroen Kramer

⁃ Arabische sprookjes • Mimoun Oaïssa

⁃ De grijze jager • Daphne van Tongeren

⁃ Het weeshuis in de azuurblauwe zee • Huub Dikstaal

⁃ Een weeffout in onze sterren • Beatrice van der Poel

⁃ De zwendelprins • Nzinga Sordam

⁃ In de ban van de ring • Jan Meng

⁃ Mythos • Stephen Fry

⁃ Wees onzichtbaar • Job Cohen

Bekijk hieronder de video van de Schotse man die verhalen vertelt over Hogwarts: Snooze with Sam

*Afbeelding: Pexels

Winactie: Schaduwkant – Sophie Wester

Deze week maak je kans op het boek Schaduwkant van Sophie Wester. Je hebt ongeveer een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Op zondagavond 2 juni 2024, maken we de winnaar met het leukste antwoord bekend. Waar zou jij dit boek willen lezen deze zomer? Laat het achter in de comments.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het boek Schaduwkant over?

Achter de naam Sophie Wester gaat het schrijversduo Sophie Fraza en Ester Ankoné schuil. Ze leerden elkaar kennen op het Jordan Montessori Lyceum in Zeist, waar ze allebei Nederlands gaven. Sophie Fraza werkt daar nog steeds als docent en is inmiddels – je raadt het al – de collega van onze eigen Janneke. Als proeflezer van het boek Schaduwkant mag Janneke nu een exemplaar van deze spannende thriller weggeven. Hoe leuk!

Hoewel het boek Schaduwkant niet als jeugdboek is geschreven, zou het maar zo een succes onder jongeren kunnen worden. Het gaat over de bovenbouwleerling Mick die op examenreis gaat naar Texel. Er broeit al een poosje iets onder een groepje leerlingen, die elkaar steeds extremere uitdagingen geven. Het weigeren van zo’n opdracht lijkt geen optie. Wat start als een ondeugend spel, loopt tijdens de reis uit op een dodelijk drama. We volgen de groeiende problemen van Mick vanuit het perspectief van zijn moeder Ellen. Zij is docent en counselor op zijn school en is als begeleider mee naar Texel.

Het is niet moeilijk om je voor te stellen hoe een dergelijk spel onder groepsdruk in rap tempo extreme en onveilige vormen aan kan nemen. Zeker onder tieners die dagelijks op social media geconfronteerd worden met influencers die gevaarlijke fratsen uithalen. Je ziet het als lezer gebeuren en toch blijf je jezelf afvragen op welk moment jij zelf de grens zou trekken en uit de challenge zou stappen. ‘Ik doe niet meer mee,’ is, ongeacht je leeftijd, nooit makkelijk om ten overstaan van je vrienden te moeten zeggen.

Mick en Ellen begrijpen elkaars keuzes niet altijd en dat maakt van Schaduwkant het perfecte boek voor een gezinsvakantie met tieners. Ouders en kinderen lezen Schaduwkant ongetwijfeld vanuit een verschillend perspectief en dat kan leuke gesprekken opleveren aan de picknicktafel. Wie het Jordan Lyceum goed kent kan zich tijdens het verhaal grinnikend afvragen hoeveel inspiratie door Sophie en Ester nu eigenlijk in praktijk is opgedaan.

Waar de eerdere titels van Sophie Wester duidelijk voor een volwassen publiek zijn geschreven, lijken ze met Schaduwkant ook al wat te flirten met een jongere doelgroep. Misschien wordt het eens tijd voor een uitstapje naar YA? Voor deze prijsvraag lieten Sophie en Ester een persoonlijke boodschap achter in het te winnen exemplaar. Reageer en wie weet ben je binnenkort op de hoogte van wat Mick op zijn kerfstok heeft.

Ons leeftijdsadvies: 15+ | Uitgever: Crime Company | Auteur: Sophie Wester| Verschenen: 1 maart 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Schaduwkant te bestellen.

Oever – Ludwig Volbeda – Tip van Heleen

Jip kan fantastisch tekenen. Het zou dus ook een leuke uitdaging kunnen zijn om, als opdracht voor school, een zelfportret te tekenen. Jip heeft een hele meivakantie de tijd voor het portret én voor het maken van zoveel andere tekeningen, filosoferen, dromen en schrijven aan … aan wie eigenlijk?

Toen ik begon met lezen kreeg ik het gevoel dat Jip aan míj schreef, dat zorgde bij mij voor een soort prettige nieuwsgierigheid. Die nieuwsgierigheid weet Jip namens Ludwig Volbeda in het hele verhaal op verschillende manieren te wekken. Ik zou het jammer vinden teveel prijs te geven, want veel antwoorden krijg je pas laat in het verhaal.

“Hoelang blijf je nog vrienden nadat iemand vertrokken is?” Oever is zo belangrijk voor Jip dat zijn naam de titel voor dit boek werd. In Oever zag Jip een jongen. Jip had er veel voor over om bij Oever te zijn, ging mee naar voetbalwedstrijden en zorgde ervoor dat ze samen in dezelfde klas zouden blijven zitten. Al is Oever al een lange tijd geleden vertrokken, hij heeft Jip wakker gemaakt. Oever verdient het dus om, ook al is hij al lang geleden verhuisd, prominent aanwezig te zijn.

“Ik ben goed in ontsnappen. Dat komt omdat ik weet dat de kunst van het ontsnappen niet het ontsnappen zélf is. De kunst is de onzichtbaarheid die aan het ontsnappen vooraf gaat.” Jip ontsnapt graag aan verwachtingen, aan hardheid en trekt zich terug in observaties, gevoelens en gedachten. Toch zijn het geen zware gedachten om te volgen, Jip kan goed oordeelloos bespiegelen en twijfelen zonder piekeren. De zoektocht naar identiteit wordt in een zekere lichtvoetigheid verwoord. Dat kan niet anders dan ontwapenend overkomen op degene aan wie deze woorden gericht zijn.

“Je lijkt te zacht om zo boos te worden. Als de andere jongens op school 6H-potloden zijn, dan ben jij een 2B-potloodje. Of misschien zelfs een stukje pastelkrijt.” Jip is verliefd en overwint weerzin om naar een feest te gaan alleen om bij hem te zijn, ondanks ongemakkelijke ontmoetingen en de meegebrachte ‘genderlimonade’, “Nogmaals bedankt, pap.”Gelukkig ging de rest vanzelf.

Ik heb Oever gelezen als een ontwapenend, poëtisch, zacht en hoopvol boek. Jip neemt je mee met lichte woorden en gedetailleerde beschrijvingen, bijna als een tekening in woorden. Ludwig Volbeda was dan natuurlijk ook al bekend als illustrator. Vind je mijn woorden nu te vaag en zweverig? Het boek is dat zeker niet! Het verhaal blijft in beweging en je vraagt je van alles af, waar je gelukkig ook een antwoord op krijgt. Lukt het met dat zelfportret? Blader niet gelijk naar de laatste bladzijde. En als je dan, na het lezen, de laatste pagina bekeken hebt, kantel dan het boek en bekijk de voorkant nog eens goed.

Luister ook eens naar de 114e aflevering van de Grote Vriendelijke Podcast waarin Ludwig Volbeda over zijn boek Oever vertelt.

Een aardig ‘toeval’ is dat ik Oever las in de meivakantie. In diezelfde vakantie werd ik uitgenodigd een portfolio te maken, een zelfportret dus eigenlijk. Voor mij was het vanzelfsprekend om mijn portfolio te illustreren met covers van boeken die aansluiten bij het verhaal dat ik wil vertellen. Oever stond op de eerste pagina. (En nee, het portfolio heeft niet de waardering gebracht waarop ik hoopte. Gelukkig heb ik opnieuw genoten van veel mooie boeken.)

Fijne heruitgaves – 6 Klassiekers

Er worden ontzettend veel prachtige nieuwe jeugdboeken geschreven, maar soms is het ook lekker om weer eens een ‘gouwe ouwe’ open te slaan. Met enige regelmaat worden jeugdklassiekers opnieuw uitgegeven. Sommige verhalen zijn nu eenmaal tijdloos en leeftijdloos. Of je nu jong of oud bent, deze verhalen blijven de moeite waard om eens te lezen. Vandaag brengen we zes hele fijne heruitgaves onder je aandacht. Heb jij ze al gelezen?

Heb je een andere mooie klassieker herlezen? Laat het ons weten!

De heksenkind trilogie – Monica Furlong

Als de zevenjarige Leana (in de zevende eeuw in een dorpje op een Schots eiland) alleen komt te staan, wordt ze na de kerkdienst op het plein ‘geveild’. Juniper neemt haar in huis en leert haar alles wat ze weet. In het dorp wordt gefluisterd dat Juniper een heks is. Betoverd door dit verhaal las illustratrice Miriam Bos dit boek in haar jeugd regelmatig opnieuw en was in de wolken toen ze hoorde dat uitgeverij Lemniscaat besloot om deze driedelige boekenreeks als trilogie uit te gegeven. Ze vroegen Miriam de omslagillustratie te verzorgen. Lees hier welke keuzes ze voor die illustratie heeft gemaakt. Een heerlijke reeks vol mistige heuvels, Keltische klanken, helende kruiden en een vleugje magie. Heksenkind verschijnt ieder jaar opnieuw in de Grote Vriendelijke 100, dus deze prachtige nieuwe uitgave wordt volgende week vast door heel veel liefhebbers gekocht in de boekhandels.

De torens van Februari – Tonke Dragt

Op 29 februari kruisen de tijdlijnen van twee parallelle werelden elkaar. Tijdens die momenten is het mogelijk om naar een andere werkelijkheid te reizen. Uiteraard gaat er weleens iets mis. Zo ook met Tom, de schrijver van het dagboek dat op een dag in de handen van schrijfster Tonke Dragt belandt. We refereerden er in februari al even aan, maar dit jaar is het dus een schrikkeljaar en dat is uiteraard een uitstekend moment om het boek De torens van Februari in een fris jasje opnieuw uit te geven. Al sinds 1973 wordt Dragt bestookt met vragen over de afloop en geheimen van het verhaal en ze weet dat vuur lekker op te stoken door regelmatig een nieuw nawoord te schrijven, waarin ze nieuw licht op het verhaal werpt. Ook deze keer is het nawoord minstens zo leuk als het boek zelf.

Uitgever: Leopold | Auteur: Tonke Dragt | Verschenen (heruitgave): 3 januari 2024 | €19,99 | Hier te bestellen

Het tegendeel van zorgen – Benny Lindelauf

Het gezin van Fing komt, na lang omzwerven, terecht in een Limburgs plaatsje. Een boeiende locatie voor een verhaal dat zich afspeelt tegen een achtergrond van de jaren 30 en de oorlog. Eigenlijk is Het tegendeel van zorgen een bundeling van de twee boeken Negen open armen en De hemel van Heivisj. Twee verhalen over een warme familie die omgeven wordt door geheimen. Door de vele geheimen lijkt het een soort avonturenroman, maar ondertussen vormt het gezinsleven misschien wel het échte verhaal. Het is een groot gezin waarin iedereen zijn eigen verhaallijntjes krijgt. Benny Lindelauf staat bekend om zijn prachtige taalgebruik en eigenzinnige manier van vertellen. Los van het plot, lopen zijn fans dan ook vooral weg met zijn schrijfstijl. En dat is ongetwijfeld de reden dat ook deze titels voorbij komen in de Grote Vriendelijke 100.

Uitgever: Querido | Auteur: Benny Lindelauf | Verschenen: 5 maart 2022 | €21,99 | Hier te bestellen

Elke reis is een omweg naar hier – Imme Dros

Daan List is een Texelaar die in Amsterdam gaat studeren en nooit meer terugkeert naar huis. Hij vertelt over zijn leven op het eiland en in de stad, en zijn ervaringen met vriendschap, kunstenaarschap en de liefde. Deze relatief onbekende Texelse-trilogie van Imme Dros bevat de boeken De zomer van dat jaar, Lange maanden en Ongelukkig verliefd. Het is een coming of age-bundel geworden die op luchtige wijze het leven van de eilanders en hun verhouding met de vastelanders beschrijft. Wie het leven van Daan List leest, zit even met de haren in de waddenwind tussen het helmgras op de duinen. Met de vormgeving van deze nieuwe uitgave heeft uitgeverij Schaep14 duidelijk ingezet op een breder publiek dan jeugd alleen, want het is geen typische jeugdboeken-vormgeving. Het had maar zo een Young Adult– of New Adult-roman kunnen zijn en is daarmee aantrekkelijk voor tieners én volwassenen.

Dat stomme boek – Tiny Fisscher

De 15-jarige Ivan en zijn klasgenoten krijgen op school de opdracht om een boek te schrijven. ADHD’er Ivan ziet dat helemaal niet zitten en heeft de titel meteen klaar: Dat Stomme Boek. Omdat hij toch wat moet verzinnen, beschrijft hij een paar dagen uit zijn eigen leven, als hij samen met zijn moeder en zusje op zoek gaat naar zijn plotseling verdwenen vader. Hij belandt tijdens die zoektocht o.a. in de stad Berlijn. Deze geestige road-story is nog niet eens zo heel erg oud, maar is ter ere van Tiny’s 25-jarig jubileum na tien jaar toch alvast opnieuw uitgegeven. Het heeft een zeer verrassend plot en je leest dit bizarre avontuur vol domme, grappige en ontroerende momenten in één adem uit. Het verhaal voelt in geen enkel opzicht verouderd en had gister plaats kunnen vinden.

Uitgever: Volt | Auteur: Tiny Fisscher | Verschenen: 21 maart 2023 | €12,50 | Hier te bestellen

De wonderbenen van Umberto – Ton Oosterhuis

De arme Italiaanse plattelandsjongen Umberto wordt door zijn voetbaltalent een profvoetballer in Turijn. Met het geld dat hij verdient wil hij een kostbare operatie voor zijn invalide zusje betalen en de armoede van zijn ouders bestrijden. Helaas blijkt de maffia ook een slaatje uit zijn succes te willen slaan. Dit razend spannende voetbalboek is al zestig jaar oud en is daarom voorzien van verklarende voetnoten. Het taalgebruik voelt nostalgisch en ook wat ouderwets aan, maar mogelijk vinden de lezers dat juist de charme van het boek. Als enige van dit rijtje boeken heeft De wonderbenen van Umberto juist géén nieuw jasje gekregen, want de omslagillustratie van de bekende striptekenaar Peter van Straaten is onlosmakelijk met het boek verbonden en voegt absoluut iets toe aan de sfeer.

Fan – Heleen

Lieve Janneke,

Jij bent natuurlijk nog niet zo stokoud als ik, maar je hebt al wel eens verteld hoe je soms geconfronteerd wordt met de blik waarmee je leerlingen naar jouw wereld kijken. Die blik kwam ik tegen toen ik zo hip míjn helden van toen ik veertien was een rolletje dacht te laten spelen in mijn les.

Bij het openen van de les gebruik ik vaak iets uit de actualiteit. Vandaaruit bouw ik dan een bruggetje naar de leerstof van die dag. De actualiteit is ook wel eens dat wat actueel is in míjn leven en niet perse in onze grote wereld. Deze les kwam dat mooi samen. ‘Iemand’ had geroepen dat Prinsjesdag wel wat feestelijker omkleed zou kunnen worden om deze bijzondere dag nu eens écht op de kalender te zetten. “Save the date”, was het motto. Het programma Even tot hier had niemand minder dan Roberto Jacketti and the scooters uitgenodigd om dit motto te bezingen. Je raadt het al, toen ik zelf een jaar of 14 was, was ik fan van deze band. Een extra actuele aanleiding was mijn bezoek aan hun theaterprogramma Tourja of tournee op de avond waarop Even tot hier hun optreden uitzond. Een fantastische gelegenheid voor een goed gesprek over Prinsjesdag….

Als je voor Prinsjesdag een extra vrije dag zou krijgen waren de leerlingen uit 3 Kader wel bereid om er een paar woorden aan te besteden, verder vonden ze deze dag vooral saai. Ik probeerde ze nog te verleiden tot het fantaseren over een Prinsjesdagfestival, maar ze keken me vermoeid aan. Het liedje, aangepast voor Even tot hier, had gespeeld bij binnenkomst. Als ik het dan echt graag wilde mocht ik dat dan nog wel een keer afspelen, het klonk best vrolijk.

Terwijl ik vooral probeerde niet al te vrolijk te kijken tijdens de muziek en natuurlijk vooral niet per ongeluk mee te zingen, keken de leerlingen kritisch naar de mannen op het scherm. Ik vertelde daarna dat dit het bandje was dat in mijn jeugd belangrijk voor me was. “Zijn ze dan nog ouder dan u?” “Ik ging naar concerten, droeg mijn haar ook zo en ik kan nog steeds alle nummers meezingen.” Geduldig werd mijn verhaal ontvangen. “Wat nou zo leuk is, is dat ik op de avond waarop Even tot hier uitgezonden werd ik bij een optreden was.“

Natuurlijk kon ik het niet laten om wat foto’s van vroeger te googelen en fragmenten van nummers te laten horen. “Nee, I save the day vond ik zeker niet hun beste nummer.” De leerlingen zaten nog steeds rustig te luisteren. Ik geloof niet dat ze echt enorm geïnteresseerd waren, maar ze gaven me alle ruimte. “Volgens mij wordt u er nog steeds blij van,mevrouw.” Ik knikte grijnzend. “U bent zeker nog steeds fan.”

Alsof ik ergens op betrapt was, werd er vervolgens een enorme lading impertinente vragen op me afgevuurd. Geen enkele vraag ging over het verloop van de carrière van de bandleden of over hun muziek. Ik viel zeker op de zanger (nee, op de bassist), of ik ook flauw viel tijdens concerten (nee, zonde toch), of ik … (ik was 14 en zo groen als gras).

De toonzetting veranderde langzaam van impertinent naar kritisch. “U bent kwa stijl wel een beetje in de jaren ’80 blijven hangen, mevrouw.” “Is het niet een beetje kinderachtig om nog steeds zo blij te worden van die oude muziek?” Ik probeerde mijn brug naar overtuigende teksten weer te vinden, maar blijkbaar verdiende mijn verhaal nog een andere afloop. “Wees blij dat ze nu eens met vrolijke muziek komt.” “Ja mevrouw, vertelt u de volgende les verder over Roberto Jacketti and the scootmobiels?”

Liefs, Heleen

Afbeelding: Deze oorbellen maakte Heleen voor het optreden van de favoriete band uit haar jeugd.

Bekijk hieronder het lied I save the date in de uitzending van Even tot hier:

Striptips – 4 Graphic Novels

De graphic novel wordt -gelukkig!- steeds meer serieus genomen als volwaardige roman, ook binnen de jeugdliteratuur. Wij zijn dan ook gek op deze stripromans, omdat het kinderen leert om niet alleen met woorden maar ook met beelden een verhaal te vertellen en te begrijpen. In een (online) wereld vol snelle beeldverhalen -op social media en daarbuiten- is het goed om ook te leren communiceren met beeld.

Daarbij is het ook lekker om een boekvorm te hebben waarin een verhaal met rijke karakters en een gelaagde verhaallijn op een toegankelijkere manier kan worden geconsumeerd dan wanneer het alleen met geschreven woorden is weergegeven. Een enkele keer bespreken we hier wel eens een graphic novel, maar niet genoeg om dit genre echt eer aan te kunnen doen. Daarom zetten we in dit stralende Pinksterweekend een paar favorieten in het zonnetje.

Heb je een andere mooie graphic novel gelezen? Laat het ons weten!

De wereld van sofie

Dertig jaar na verschijning van het beroemde boek De wereld van Sofie is ditzelfde verhaal in twee graphic novels verwerkt. Deel 2 kwam afgelopen jaar uit. In dit verhaal wordt de geschiedenis van de filosofie uitgelegd aan een meisje met de naam Sofie. De makers van de graphic novel gaven zichzelf de vrijheid om wat af te wijken van het originele verhaal en maakten van Sofie een hedendaags meisje dat demonstreert voor het klimaat en het fenomeen wappies tijdens de pandemie bespreekt met Socrates. Deze uitstapjes naar het heden geven het stevige verhaal wat lucht. We zijn zeer gecharmeerd van de manier waarop Sofie ook op een grafische manier buiten de gegeven kaders probeert te denken, zoals een filosoof dat betaamt te doen. Ze klimt uit de strip en het antwoord op de hoofdvraag van het verhaal ‘wie ben jij?’ lijkt als mogelijkheid te hebben: een stripfiguur.

Pardalita

Waar veel queer-verhalen nog een taboedoorbrekende ondertoon hebben is Pardalita een louter zacht en lief verhaal dat om het even over een verliefdheid op jongens of meisjes had kunnen gaan. Herkenbaar voor iedereen. In dit geval betreft het dat laatste en blijkt het een coming of age-verhaal te zijn waarin Raquel haar verliefdheid voor haar nieuwe klasgenoot Pardalita ontdekt. Het is ingetogen en zonder al te veel poes pas in beeld gebracht. Er wordt ruim de tijd genomen voor het verhaal waardoor je langzaam met de golven van verwarring en verliefdheid van de hoofdpersoon Raquel mee kabbelt.

De weg naar morgenochtend

Een droeviger verhaal van toon is het onlangs verschenen beeldverhaal De weg naar morgenochtend van Joke van Leeuwen. Een artistiek ogend verhaal dat zich honderd jaar geleden afspeelt en waarbij de lezer vol vragen achterblijft. Dat kun je prettig vinden of niet, maar het zet je in ieder geval aan het denken. Het gaat over het meisje Veertje dat op twaalfjarige leeftijd aan het werk moet gaan als schoonmaakster en niet langer naar school mag. De avond voor ze wordt opgehaald voor haar nieuwe leven droomt ze over wat de volwassenen ‘de echte wereld’ noemen. Een wereld waarin ze heel duidelijk geen kind meer mag en kan zijn, terwijl ze dat zo graag wat langer had gewild.

Uitgever: Querido | Auteur & illustrator: Joke van Leeuwen| Verschenen: 5 maart 2024 | €18,99 | Hier te bestellen

Waar is het dagboek van Anne Frank

Deze graphic novel kwam alweer wat langer geleden uit, maar verscheen weer op ons pad in aanloop naar 4 en 5 mei. Nadat maker Ari Folman het dagboek van Anne Frank succesvol als strip had verwerkt besloot hij het verhaal te vertellen van Kitty, de denkbeeldige vriendin van Anne Frank. In het verhaal gaat ze op zoek naar haar verloren vriendin, waarbij een deel van het verhaal in het heden afspeelt en een deel ten tijde van de Tweede Wereld oorlog. Het is een mooie manier om de lezer na te laten denken over de wereld waarin we nú leven. Het verhaal verscheen ook als animatiefilm. De film en de strip zijn samen uitstekend te gebruiken in de klas wanneer het onderwerp Tweede Wereldoorlog wordt behandeld.

Bekijk hieronder de trailer van de gelijknamige animatiefilm:

Yash! – Inez van Loon – Tip van Janneke

Hoewel Suriname in elk opzicht een onderbelicht thema blijft in jeugdliteratuur en in geschiedenislessen, gaat het -als het wél besproken wordt- meestal over het creoolse perspectief. Dat wil zeggen dat het over de nazaten van tot slaaf gemaakte Surinamers gaat met een Afrikaans-Europese achtergrond. Maar wist je dat inmiddels de Surinaams-Hindoestaanse gemeenschap zowel in Suriname als in Nederland veel groter is? Zij stammen af van de groepen arbeidsmigranten die na de afschaffing van slavernij onder meer uit India, Pakistan en Bangladesh kwamen, om het werk op de plantages over te nemen. Hoe en wanneer deze groep in Suriname verzeild is geraakt lees je in Yash!.

Zoals we van Inez van Loon gewend zijn schrijft ze historische jeugdboeken over onderbelichte onderwerpen en deze keer vertelt ze het verhaal van de twaalfjarige Yash uit India die in Suriname op zoek gaat naar zijn vader, een verdwenen arbeidsmigrant. Zijn moeder is overleden en zijn vader is jaren geleden vertrokken om geld te verdienen in het verre Sarnam. Na twee jaar stokte de correspondentie en Yash wil weten wat er met zijn vader is gebeurd. Zal hij zijn vader vinden en zal hij dan misschien zelfs bij zijn vader kunnen wonen? Hij hoopt het vurig.

Hij heeft er een waanzinnige reis voor over en gaat samen met zijn weesvriendje Ravi op pad. Ze zien voor het eerst een echte trein en rijden op het dak naar Calcutta, ze proberen als verstekeling op de boot naar Sarnam te geraken en proberen in Suriname een aanknopingspunt te vinden in hun zoektocht naar Yash’ vader terwijl ze te werk worden gesteld op een plantage. Middenin het oerwoud vol zangvogels en slangen denkt Yash na over zijn toekomst. Wat wil hij bereiken en hoe gaat hij dat aanpakken? Het avontuur spat meteen al van het omslag af, waarop je Yash samen met zijn vriend Ravi op het dak van een rijdende trein ziet rennen. Het maakt nieuwsgierig en zet de toon.

Van Loons schrijfstijl is zorgvuldig, ingetogen en compleet. Het is duidelijk dat Inez uitvoerig onderzoek doet voor ze begint te schrijven en dat levert levendige en geloofwaardige omschrijvingen op van de omgeving en gebeurtenissen. Je ziet het stoffige Calcutta vol zwerfkinderen en de Surinaamse plantages in de brandende zon zo voor je, ook al is het vertelde je totaal onbekend. Toch lukt het haar om er geen geschiedenisles van te maken, maar de avontuurlijke verhaallijn de hoofdrol te geven. In het voor- en nawoord licht Inez haar onderzoek en keuzes in begrijpelijke taal toe. Ook haar verklarende woordenlijst is een prettige toevoeging, want de onbekende woorden zijn niet alleen vertaald maar worden ook in perspectief geplaatst. Wist je bijvoorbeeld dat ‘Dhanyawad’ Hindi is voor ‘dank u wel’, maar dat het minder vaak wordt gebruikt omdat het doen van dingen voor elkaar als vanzelfsprekend wordt gezien?

Ik ontdekte schrijver Inez van Loon pas bij haar vorige boek De voorlezer van de Sultan. Een prachtig boek over een jong meisje dat in de harem van de sultan van Constantinopel terecht komt en waar ze anderhalve week geleden De Kleine Cervantes 2024 mee won. Ik keek dan ook uit naar haar volgende titel en heb met net zoveel plezier het boek Yash! gelezen. Het is absoluut een schrijver die op scholen veel meer onder de aandacht mag worden gebracht, want haar boeken zijn bijzonder leerzaam en geven een inclusiever beeld van de wereldgeschiedenis. Haar oeuvre is een goeie aanvulling op de canon die in onze geschiedenisboeken wordt behandeld.

Het is jammer dat uitgeverij Clavis ervoor kiest om de boeken op armoedig ogend papier af te drukken, want deze verhalen verdienen een mooiere uitgave. Ik reken Inez van Loon onder de beste historische jeugdboekenschrijvers van haar tijd en ben benieuwd of ze ook met Yash! een prijs zal winnen. Wat mij betreft verdient Yash! een plaatsje vooraan in de boekenkast.