Hoe was het op school?

Adventskalender: Goede Moed – Tim Hofman

Met de feestdagen voor de deur is het tijd voor cadeaus. Met onze adventskalender tellen we af tot kerstavond en kun je elke week een ander mooi boek winnen, want een goed boek is, wat ons betreft, één van de leukste cadeaus die je kunt krijgen.

Vanaf vandaag, 3e advent, kun je een gesigneerd exemplaar winnen van het boek Goede Moed van Tim Hofman. Je hebt een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten. Op 4e advent, zondag 22 december 2024, maken we de winnaar bekend.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het over?

We merken in de klas dat steeds meer jongeren somber zijn over politiek en de actualiteit. Sommige jongeren geven aan ronduit bang te zijn voor wat de toekomst brengen zal als het gaat om klimaat en oorlog, maar ook als het gaat om tolerantie en zekerheden. De titel van Tims boek leek ons daarom zeer geschikt voor onze adventskalender, want met het oog op een nieuw jaar is goede moed wat we nodig hebben. Tim Hofman, onder veel jongeren bekend van zijn youtube-kanaal BOOS, schreef een pleidooi voor een minder bang bestaan.

Hoewel het klinkt als een zelfhulpboek is dat niet het geval. Tim Hofman bespreekt en onderzoekt in Goede moed angsten die onze samenleving stevig in de weg zitten. Hij zoomt in op onze persoonlijke angsten en overwegingen; waarom zijn we zo verslaafd aan persoonlijke groei, en is stilstand echt zo eng? Daarnaast zoomt hij uit, om zo onze maatschappij met een kritisch oog te bekijken. Want wat brengt bange politiek eigenlijk teweeg? Goede Moed is Tims persoonlijke zoektocht geworden, waarin hij ook veel persoonlijke anekdotes en angsten deelt.

Door eerlijk te zijn over zijn eigen angsten laat Tim zien dat angst menselijk is en niet iets om je voor te schamen. Het is wel goed om jezelf en anderen hierover te blijven bevragen. Want is die angst eigenlijk wel terecht? Hij laat zien hoe je alert blijft en hoe je kritisch naar de wereld om je heen kunt kijken zonder de moed te verliezen of somber te worden. Een vaardigheid die wij onze leerlingen ook graag bij willen brengen. Misschien dat een boek als Goede Moed hen daarbij helpen kan.

Als we ervoor zorgen dat angst een minder grote rol speelt in ons bestaan, welke ruimte levert dat dan op? Een prettig vraagstuk, waar je na het pleidooi van Tim eens goed voor kunt gaan zitten. Wie dit boek in de laatste weken van dit kalenderjaar leest, kan meteen het lijstje met goeie voornemens voor 2025 aanvullen met een hoopvolle opsteker: Houd de moed erin!

Ons leeftijdsadvies: 16+ | Uitgeverij: Meulenhoff | Auteur: Tim Hofman | Verschenen: 28 mei 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om het boek te bestellen.

*Afbeelding: ons eigen foto bleek bij thuiskomst erg bewogen, dus deze foto komt van Tims insta.

Jólabókaflóð – Janneke

Lieve Heleen,

Als we aan landen met een rijke literaire geschiedenis denken komen we vaak uit op Engeland of Italië. Maar wist je dat IJsland een ultiem schrijf- en boekenland is? Waar bijna iedere inwoner poëzie, proza en literatuur ademt en waar 1 op de 10 mensen een boek heeft geschreven? Ook tijdens de feestdagen nemen boeken een prominente plaats in IJsland in tijdens Jólabókaflóð op kerstavond: de boekenvloed.

Eerlijk gezegd viel het me pas op toen ik het jeugdboek Alles wat groots voelt van Reine de Pelseneer las, dat zich afspeelt in IJsland en waarin het schrijven van poëzie door de IJslanders als stoer wordt gezien. Waar liefde voor schrijven in Nederland vaak als nerdy wordt bestempeld en het schrijven van poëzie door veel mensen als een softe uitingsvorm wordt benaderd, daar is het tegenovergestelde aan de hand in IJsland. De meest ruige mannen zetten daar hun gevoelens op papier en literatuur is een wezenlijk onderdeel van hun cultuur en onderwijs.

Liefhebbers van Nordic Noir zullen de IJslandse schrijvers al wel hebben ontdekt. Dit misdaadgenre speelt zich af in een donkere, sombere en gevoelige setting, waarbij de uitvoerig beschreven ruige landschappen in Scandinavië een weerspiegeling zijn van de onderbuikgevoelens in de maatschappij. Denk hierbij aan thrillerschrijvers als Yrsa Sigurðardóttir, Jón Kalman Stefánsson en Arnaldur Indriðason. Maar ook het filosofische en psychologische boek uit die regio wordt hier gewaardeerd. Ik ben zelf zeer gecharmeerd van het ontroerende De goede herder van Gunnar Gunnarsson, een kerstverhaal bij uitstek over een schaapherder die in de problemen komt wanneer hij een collega in nood helpt. Hoewel we de IJslandse schrijvers voor volwassenen dus al aardig weten te vinden is het jammer dat er vooralsnog betrekkelijk weinig jeugd- en kinderboeken uit IJsland worden vertaald naar het Nederlands. Toch begint dat nu een beetje te komen. Ik ben erg fan van Arndís Þórarinsdóttir die o.a. het wonderschone De flat aan het einde van de wereld schreef, waarin Björk voor het eerst bij haar ‘Oma Eiland’ gaat logeren dat bepaald geen schattig oud vrouwtje blijkt te zijn.

Schrijven en lezen zit de IJslanders dus in het bloed en dat uit zich onder andere in hun literaire kersttraditie die begint met het drukken van een catalogus half november en eindigt met het uitzoeken, geven, ontvangen en lezen van nieuwe boeken op kerstavond. Deze traditie ontstond tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen alles op rantsoen was en veel cadeau-artikelen schaars en duur waren. Het papier was verrassend genoeg niet op rantsoen en dit leverde zeer betaalbare kerstcadeaus op. Na de Tweede Wereldoorlog werd deze traditie zo enorm gewaardeerd dat deze tot op de dag van vandaag wordt voortgezet. Iedere IJslander ontvangt in november een gratis boekengids op de deurmat. De voorpret van het uitzoeken is onderdeel van het ware kerstgevoel. Wanneer op kerstavond alle boeken zijn uitgepakt besteedt men de rest van de avond aan lezen.

Je begrijpt dat ik deze kersttraditie schaamteloos kopieer. Mijn vriend en ik kopen ook een boek voor elkaar voor onder de boom, want wat is er fijner dan een lekker boek krijgen met kerst, waarmee je de laatste dagen van het kalenderjaar lekker op de bank kunt kruipen. Bij het licht van de kerstboom, een kopje warme chocolademelk en bij voorkeur met harde wind en regen die tegen de ramen slaat. Zodat je je extra gelukkig kunt prijzen dat jij knus binnen aan het lezen bent.

Ik ben ontzettend benieuwd welke boeken ik dit jaar krijg. Ik heb o.a. de biografie van Thea Beckman gevraagd met de titel Geef me de ruimte. Net als Voor de mooiste van Ted van Lieshout, Wondermond van Anne-Gine Goemans, Heer van de vliegen van Aimée de Jongh en Oroppa van Safae El Khannoussi op m’n -nog veel langere- lijstje staan. Maar het is natuurlijk ook super leuk als iemand z’n best doet om zelf iets uit te zoeken wat bij je past, zoals bij de familietraditie van mijn vriend. Waarbij zijn ouders ieder jaar een boek voor alle familieleden uitzoeken en onder de boom klaarleggen voor kerstavond. Zonder het te weten bleek mijn schoonfamilie al jaren aan Jólabókaflóð te doen.

Wat mijn eigen kersttradities in de klas betreft: voor het derde jaar op rij geef ik -in de geest van IJsland- in de laatste weken voor de kerstvakantie les over kerstboeken en winterverhalen. In de 1e klas proberen we archetypen -helden, schurken en anti-helden- te ontdekken in de Winterverhalen van Daan Casey, waarin verhalen van over de hele wereld zijn verzameld. Met de 2e klas bereid ik de rollen voor van het kerstspel dat aan het einde van het jaar door docenten wordt opgevoerd. Dit jaar is dat A Christmas Carol aan de hand van het boek Het kerstverhaal van Ebenezer Scrooge dat recent is hertaald door Diederik van Vleuten. En de 3e klas laat ik aan de hand van kerstklassiekers hun eigen kerstverhaal schrijven en inspreken als luisterboek. Waarbij ze extra aandacht besteden aan het neerzetten van sfeer door uitgebreid de omgeving te beschrijven waar het verhaal zich afspeelt.

Met een knapperend haardvuur op het digibord geniet ik in ieder geval zelf erg van mijn persoonlijke literaire kerstvoorpret. ‘Het is schattig dat je zo nerdy bent,’ zei een derdeklasser. ‘Ik zal er een mooi verhaal van maken, voor jou, omdat je er zo blij van wordt’. En zo hoop ik dat we allemaal weer lekker lezend aan het nieuwe jaar kunnen beginnen. Te beginnen met kerst. Ik ga gauw het volgende boek inpakken voor onze adventskalender, want boeken weggeven is minstens zo leuk als uitpakken.

Alvast fijne feestdagen en een fijne Jólabókaflóð gewenst!

Janneke

Ps. Misschien had je het al door, maar stiekem probeerde ik nog wat leestips mee te geven in deze blog voor wie niet kiezen kan of inspiratie nodig heeft voor zijn of haar eigen Jólabókaflóð. Succes!

*Afbeelding: De boekenboom in de hal van bibliotheek Neude in Utrecht.

Adventskalender: Alleen Thuis – Carlie van Tongeren

Vanaf vandaag, 2e advent, kun je een gesigneerd exemplaar winnen van het boek Alleen Thuis van Carlie van Tongeren. Je hebt een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten. Op 3e advent, zondag 15 december 2024, maken we de winnaar bekend.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het over?

Juna en haar broertje Sylvester komen terecht in het gezinshuis Boskant, omdat ze niet langer thuis kunnen wonen. Juna draagt ontzettend veel boosheid met zich mee. Ze is boos op haar moeder, haar ongeschikte stiefvaders, de hulpverleners en op alle andere mensen die zich met haar bemoeien en haar niet lijken te begrijpen. Maar voor haar broertje Sylvester heeft ze alles over.

Gezinsouders Hannah en James dragen zorg voor de uit huis geplaatste kinderen die in Boskant terecht komen, maar hun zoon Lennon heeft het helemaal gehad met al die ‘probleemgevallen’ in zijn huis. Zijn eigen zorgen zijn van een heel andere aard. Hij moet zijn eindexamens halen, wil een rijbewijs halen en een roadtrip maken. Het contrast tussen Juna en Lennon lijkt groot, maar toch leef je met beide mee en zijn van beide tieners de problemen reëel en invoelbaar.

Carlie van Tongeren heeft een uitstekende neus voor onderwerpen die vaak onbesproken blijven onder tieners, maar wel belangrijk zijn. Deze keer besloot ze een boek te schrijven over kinderen die uit huis worden geplaatst en over pleegzorg. Ze deed uitgebreid onderzoek en sprak veel jongeren die dit is overkomen. Ze plaatste hun verhalen in het boek Alleen Thuis in de vorm van herinneringen tussen de hoofdstukken door. Wanneer je je realiseert dat die herinneringen echt zijn, wordt het verhaal opeens nog indringender.

Het verhaal over Juna en Lennon laat zien hoe oneerlijk het geluk in de wereld verdeeld is. Wie niet bekend is met uithuisplaatsingen krijgt een indringend inkijkje. En wie wel bekend is met zulke situaties ervaart wellicht wat herkenning. Alleen thuis zou in iedere mediatheek moeten staan, ook al is het een heel heftig boek. Elke school kent kinderen in een dergelijke situatie. Met een boek als Alleen thuis wordt voor de (jonge) lezers inzichtelijk gemaakt welke complexe gevoelens er allemaal bij komen kijken en hoe hartverscheurend iemands thuissituatie kan zijn zonder dat je dat op het eerste gezicht door hebt. Deze kinderen zitten gewoon naast je in de klas. Tegelijkertijd is het ook oké om je, net als Lennon, druk te maken over kleinere problemen, passend bij je leeftijd. Carlie heeft dat contrast goed in beeld gebracht.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgeverij: Blossom Books | Auteur: Carlie van Tongeren | Verschenen: 10 september 2024

Ben je benieuwd naar de achtergrond van dit verhaal? Lees er een interview over met de schrijfster op de website van haar uitgeverij.

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om het boek te bestellen.

Nog 27 dagen leven – Maren Stoffels – Tip van Heleen

Lissa heeft kanker. Ze is zo ziek dat ze weet wanneer er, met behulp van euthanasie, een einde aan haar leven zal komen.Vanachter het raam, waar haar bed staat, zoekt Lissa contact met ‘haar Amsterdam’. Met haar levenslust weet ze voorbijgangers te ontwapenen en voor haar karretje te spannen bij een wel heel bijzondere missie. Eén van die voorbijgangers is Ellen.

Ellen is, in tegenstelling tot Lissa, helemaal niet zo blij in Amsterdam. Dat heeft niet in de laatste plaats te maken met de opvallende wijnvlek in haar gezicht en de opmerkingen die ze daarover moet incasseren. De opdracht waarmee Lissa Ellen op pad weet te sturen, leidt haar aandacht af van haar eigen littekens. Er ontstaat een hechte vriendschap tussen Lissa en Ellen, tussen wie het perspectief in het boek verdeeld wordt.

Voor Lissa haar rust kan vinden, is ze er op gebrand een opdracht te volbrengen. Wat begint als grappig ruilspel mondt uit in iets groots, waar niet alleen de liefde van haar broer Miovan af zal hangen. Lissa blijft volhardend, maar is door haar ziekte ook afhankelijk van de toewijding van Ellen en de mensen die zij op haar beurt weet te mobiliseren.

Het verhaal van Lissa gaat over elkaar écht zien en niet alleen je wijnvlek, of je ziekte. Waar Lissa’s oude vriendinnen dat moeilijk vinden, kijkt Ellen verder dan Lissa’s ziekte en leert zij op haar beurt dat er mensen zijn die haar óók kunnen herkennen als een bevlogen, vindingrijk meisje.

Lissa kondigt in het begin van het boek aan dat ze dood zal gaan en ze nodigt ons uit om dat van heel dichtbij mee te maken. De liefde, zorgen, frustratie en het verdriet van het gezin raken, maar houden lucht door de humor en de lichte formulering. Zo lukt het om Nog 27 dagen leven geen loodzwaar boek te laten zijn.

Ik heb het verhaal van Lissa en Ellen in volle vaart meebeleefd. Fijn dat er zoveel tempo zit in de zware laatste loodjes van het leven. Natuurlijk weet je dat het slecht af zal lopen, maar er zijn ook successen te vieren. Die successen zijn misschien niet altijd geloofwaardig, gezien de situatie, maar ze zorgen zeker voor de troost en geruststelling waarvoor ze bedacht waren.

Over 27 dagen is de kerstvakantie al bijna voorbij, zorg dat je dit fijne boek dan uit hebt!

Adventskalender: De Ravenjongens – Maggie Stiefvater

Vanaf vandaag, 1e advent, kun je een gesigneerd exemplaar winnen van De Ravenjongens van Maggie Stiefvater. Het is een limited edition met sprayed edges. Je hebt een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten. Op 2e advent, zondag 8 december 2024, maken we de winnaar bekend.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het over?

Kan een boek er herfstiger uitzien dan deze? Uitgeverij De Boekerij geeft de complete Raven-serie van bestsellerauteur Maggie Stiefvater opnieuw uit in prachtig vormgegeven edities. Dit eerste deel in oranjetinten heeft een patroon van herfstbladeren en rodebessentakken op snee (sprayed edges). Is het dan ook een heel herfstig boek? Niet per se, maar in zekere zin zou je de geesten in het sluimergebied tussen de dood en het leven als vallende herfstbladeren kunnen zien. In De Ravenjongens is opstaan uit de dood en praten met geesten aan de orde van de dag. Tenminste… als je uit de familie van Blue Sargent komt.

Blue komt uit een spirituele familie waarin verschillende vormen van helderziendheid voorkomen. Blue heeft dat talent zelf niet geërfd maar er hangt wel een bijzondere energie om haar heen die de gaven van haar moeder en tantes versterkt. Vrijwel iedere helderziende die zich in de geest van Blue verdiept waarschuwt haar voor haar toekomst: ze zal haar ware liefde vermoorden. Voor de vriendelijke en terughoudende Blue is dat reden te meer om zich niet met jongens bezig te willen houden. Wie niet verliefd wordt, kan ook geen ware liefde vermoorden.

Wanneer ze op een dag tóch een geest ziet en spreekt komt daar verandering in. Ze voelt zich genoodzaakt om degene die met die geest verbonden is te waarschuwen of op z’n minst te helpen. Zo ontmoet ze de ravenjongens, vier studenten van de lokale privéschool Aglionby vol rijke en verwende tieners. Een school vol duistere geheimen. Wie zich met die geheimen bemoeit moet het mogelijk met de dood bekopen.

De Ravenjongens is een sfeervol fantasyverhaal, waarin een mysterie wordt opgelost. Het leest als een detective in een onderzoeksgebied dat voorbij de grenzen van het leven rijkt. Dat klinkt in fantasy-oren misschien cliché, maar het aantrekkelijke van deze serie zit hem juist in de karakters. De personages zijn gelaagd en origineel uitgewerkt. Alle hoofdkarakters krijgen trouwens hun eigen boek. Het volgende deel verschijnt al in februari.

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om het boek te bestellen.

December – Heleen

Lieve Janneke

Het is morgen 1 december, toch voelt het alsof gisteren oudejaarsavond was. Met een onbestemd gevoel stap ik over de restanten van het feestje en probeer ik scherp te stellen op wat het ‘nieuwe jaar’ gaat brengen.

Ze hebben vandaag een feestje, de collega’s van biologie, techniek en beeldende vorming zijn uitgebreid op de hoogte gebracht. Dat ze daardoor de helft van hun lestijd aan 1BA moesten inleveren aan de voorpret hoorde er nou eenmaal bij.Vandaag neemt mevrouw Zoethout afscheid en gaan ze taartjes eten.

Nog voor de les begint staan ze in de deuropening, twee stralende meiden. Het feestelijke pakketje, door het verfrommelde folie herken ik thee en chocolade, was duidelijk niet helemaal berekend op een volle schooltas en geduw in de gang. Ik krijg het cadeau, zonder woorden, direct in mijn handen gedrukt en al kletsend zoeken ze een plekje in het lokaal.

In de stroom van nog meer thee en chocolade en flarden van vragen en opmerkingen doe ik mijn best een soort aanloop van het feestje te creëren. Het feest blijkt al in volle gang. Taartjes met een foto van de klas, die gekke uiteraard, bubbels ofkaneelthee, vandaag hoef je niet eens te kiezen tussen honing en suiker.

“Mevrouw mag ik nog één?” Nog voor iedereen een taartje met klassenfoto heeft kunnen proeven staat hij klaar voor de volgende ronde. Hij klaagde bij binnenkomst nog over buikpijn. Ik hoef geen antwoord te geven, want hij heeft al een klusje gevonden. Hij is gelukkig als hij kan helpen en als hij gezien wordt.

“Maar mevrouw, hoe moet dat nou? U staat nog in het rooster, maar dit is toch uw laatste dag?” Ze heeft graag alles onder controle en als er iets verandert zorgt zij dat de hele klas op de hoogte is. Het antwoord op haar vraag kent ze blijkbaar al, want haar woorden stromen door in een ander onderwerp.

“Zal ik even een foto van u maken?” De jongen die geen servetje heeft gepakt rijkt al naar mijn telefoon. In zijn handzie ik het half fijngeknepen taartje. Hij was even afgedwaald toen we afgesproken hadden dat we pas zouden beginnen met eten als iedereen een taartje had. Ik geef hem een servetje.

Na een bezoekje van de directie, nóg een taartje, wat woorden die wel of niet aankomen trekt de stoet verder naar de volgende les. De tafel plakt, ik rommel wat met een zakdoeken verzamel mijn spullen. Ik ben benieuwd hoelang deze klas aan mij zal blijven plakken.

Liefs! Heleen

Afbeelding: Heleen met taart de klas.

Lutke Krub – Spinvis & Hanco Kolk – Heleens leestip voor op je verlanglijstje

Mijn kinderen, nu 18 en 23, hebben mij laten kennismaken met Spinvis. Samen kunnen we genieten van de poëtische teksten, de verhalende liedjes en zweven we mee op de lichte klanken van de muziek. Toen ik zag dat er een kerstverhaal van Spinvis uitkwam leek me dat een goed idee voor niet alleen mijn eigen verlanglijstje.

Waar gaat het over?

In Lutke Krub vertelt Spinvis het verhaal achter de tekeningen van zijn vriend Hanco Kolk. Lutke Krub vertelt over een man met veel namen, over een kind dat in haar moeders buik al heel veel teweeg brengt en over iedereen, dus niemand in het bijzonder liefhebbben. Koerswinst en spiritualiteit gaan hand in hand (of toch niet?) en boemelsoep is de beste soep die je kunt eten als je zelf niet kan koken.

Waarom is Lutke Krub geschikt voor een verlanglijstje in december?

Lutke Krub is een kerstverhaal, zo eentje waar je niet zo lang over leest dat het nieuwe jaar al bijna begonnen is voor je het boek uithebt. Wél een kerstverhaal dat je op verschillende manieren kunt beleven; je kunt het boek lezen of beluisteren, de muziek beluisteren én de tekeningen bekijken.

Lutke Krub staat op mijn verlanglijstje, stiekem heb ik het verhaal al beluisterd. Ik kan niet wachten om de tekeningen te bekijken en de liedjes te beluisteren. Ik hoop maar dat Sinterklaas mijn wens in vervulling laat gaan!

Nieuwsgierig geworden?

Klik hier om het boek Lutke Krub te bestellen. En beluister op Spotify de lijst met zeven moderne kerstliedjes op het album Lutke Krub van Spinvis.

Als de wereld wankelt – Jandy Nelson – Tip van Janneke

Gisteravond bezocht ik de vierde editie van De Grote Vriendelijke Pakjesavond waar de ‘top 100 mooiste kinderboeken aller tijden’ bekend werd gemaakt. Eén van de nieuwkomers in de lijst bleek het onlangs verschenen boek Als de wereld wankelt van Jandy Nelson te zijn. (Hoera! Daar had ik zelf ook op gestemd). Een boek waar ik in september reikhalzend naar stond uit te kijken, omdat ik haar boek Ik geef je de zon ook zo prachtig vond. Na 10 jaar wachten kon ik eindelijk weer eens in ‘een nieuwe Nelson’ duiken. Hoewel hoge verwachtingen ook voor grote teleurstellingen kunnen zorgen, heb ik dit boek gewoon weer in één adem uitgelezen.

We volgen in dit verhaal de familie Fall, die in het hete wijnland van Noord-Californië woont: “in een vallei waar de zon uit de lucht valt en de duivelse wind zo hard waait dat het verstand regelrecht uit je hoofd wordt geblazen.” Nadat jaren geleden de vader van dit gezin is verdwenen, zijn ze als familie uit elkaar gevallen. De drie kinderen Dizzy, Miles en Wynton verwerken het gemis op uiteenlopende manieren: vol hoop, teruggetrokken en destructief. Maar dan duikt er een mysterieus regenboogmeisje in hun leven op. Hoewel de familie Fall als los zand uit elkaar dreigt te vallen klampen ze zich allemaal vast aan dit bijzondere meisje. Is ze een engel, een heilige of toch gewoon een meisje? Voordat ze hierachter kunnen komen vindt er een catastrofe plaats en hebben ze elkaar harder nodig dan ooit tevoren.

Het verhaal leest als een puzzel. Alle gezinsleden worden individueel gevolgd en ze beschrijven hun eigen verhaal. Ondertussen wordt hun relaas regelmatig onderbroken met dagboekfragmenten, brieven, krantenknipsels, sprookjes en legendes. Een hartverscheurend familiedrama wordt in humor en ontroerende kinderherinneringen verpakt. Op de achterflap omschreven als: “Met roadtrips, rivaliteit, familievloeken, liefdesverhalen binnen liefdesverhalen binnen liefdesverhalen, en verdriet en vreugde die van generatie op generatie werd doorgegeven, is dit het sprankelende verhaal over het gecompliceerde verleden en heden van een familie.”

De volwassen opvoeders nemen een belangrijke rol in in dit verhaal. Ze houden er allemaal sterke ideeën op na over hoe het leven geleid moet worden: The American Dream, het pioniersleven in het Wilde Westen, het najagen van dromen, de hang naar avontuur, het recht op een vrij leven en een vrije geest. In hoeverre is stabiliteit nodig in een gezin? Is de liefde van een ouder genoeg om met een veilig gevoel op te kunnen groeien als kind? Het boek levert veel gesprekstof op en is daardoor heel geschikt voor een boekenclub. Door de worsteling van verschillende generaties is het ook erg interessant om te gebruiken als duoleesboek voor ouders en hun tieners.

Dan nog even over het magnifieke taalgebruik: alleen al vanwege de mooie titel ‘Als de wereld wankelt’ wil je dit boek lezen. In het Engels heeft het de titel ‘When the world tips over’. Waarbij ik meteen even mijn complimenten wil uitspreken voor de vertalers Aimée Warmerdam en Merel Leene, want het moet een uitdagende klus zijn geweest om de bloemrijke taal van Jandy naar het Nederlands te vertalen. De meanderende zinnen vol zelfverzonnen metaforen en poëtisch beschreven emoties zijn -los van de verhaallijn- al reden genoeg om van dit boek te genieten. Het is daardoor een boek geworden voor de liefhebbers van die dik aangezette Amerikaanse schrijfstijl. Wie daar niet van houdt is mogelijk van mening dat het verhaal over te veel bladzijdes is uitgesmeerd en er te lang of te theatraal over sommige zaken wordt uitgeweid.

Uitgeverij Blossom Books dacht aan al haar lezers door het boek in twee verschillende edities op de markt te brengen. Ze maakten een betaalbare paperback en zorgden daarnaast ook nog voor een prachtige hardcover uitgave met sprayed edges. Waarbij de kleurrijke print van het boekomslag doorloopt op het boekblok. Deze vuistdikke roman ziet er bijzonder aantrekkelijk uit en is een boek ‘voor de heb’ geworden. Je wilt het lezen, knuffelen, aaien en weer opnieuw lezen.

Wil je meer weten over schrijfster Jandy Nelson? Lees hier de vrolijke kennismaking die uitgeverij Blossom Books over haar schreef.

Maria’s kerstverhaal & Alles klinkt anders met jou – Janneke’s leestips voor op je verlanglijstje

De Sint is weer in het land, er worden lootjes getrokken en verlanglijstjes gemaakt. De tijd van knusse momenten met een dekentje op de bank is weer aangebroken. Zoek je nog leesinspiratie voor je verlanglijstje? De komende weken delen we allebei onze winterse boekentips met jullie. Janneke kon niet kiezen en tipt er deze week zelfs twee: Maria’s kerstverhaal & Alles klinkt ander met jou.

Waar gaan deze boeken over?

Maria’s kerstverhaal is een wonderschoon prentenboek voor wat oudere kinderen uit de bovenbouw van de basisschool en onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het traditionele kerstverhaal wordt beschreven vanuit het perspectief van de vijftienjarige en doodnormale Maria, die wordt overvallen door een wel heel erg wonderlijk bericht van een erg ongewone boodschapper. Maria is verrast, maar ook zelfbewust en sterk.

Alles klinkt anders met jou is een new adult–boek, geschikt voor wat oudere tieners en jongvolwassenen. Het gaat over Manuel en Britt, die allebei totaal niet op zoek zijn naar de liefde. Hun wegen kruisen elkaar door een weddenschap rondom kerstavond. Je voelt het al aankomen, na een boek vol verwarring, aantrekken en afstoten, realiseren ze zich wat ze voor elkaar betekenen. Het is geen verrassend verhaal, maar dat is ook niet de bedoeling ervan. Juist bij dit soort verhalen is het leuk dat je vanaf het eerste hoofdstuk al aanvoelt hoe het af zal lopen. De vraag is dan alleen nog hoeveel hoofdstukken je daar op zult moeten wachten.

Waarom zijn deze boeken geschikt voor een verlanglijstje in december?

In de zomer lees ik zonnige verhalen, in het najaar -rond Halloween- zijn spooky boeken geliefd en richting de feestdagen dompel ik me graag onder in het grote aanbod kerstvertellingen, want daar ben ik een enorme liefhebber van. Ik vind het fijn om met de seizoenen mee te lezen. Wie op 5 december een kerstboek krijgt van de goedheiligman kan zich alvast gaan verheugen op het volgende decemberfeest. Daarom tip ik met veel plezier twee -totaal verschillende!- kerstboeken.

Hoewel ik zelf christelijk ben, werk ik op een openbare school. Het valt me daar op dat steeds meer kinderen het christelijke kerstverhaal niet meer kennen. Mathilde Stein en Sophie Pluim hebben met hun versie van het verhaal een toon en een stijl te pakken die het wonder rondom de geboorte van Jezus invoelbaar maakt voor tieners. Ik beveel dit prachtig geïllustreerde prentenboek dan ook van harte aan. Specifiek aan docenten die het zouden willen gebruiken in hun les, want het is niet altijd makkelijk om een versie te vinden die aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen.

Daarnaast raad ik ook Alles klinkt anders met jou aan, omdat we in de donkerste maanden van het jaar behoefte hebben aan verhalen met romantische verhaallijnen en een goede afloop. Met leerlingen bespreek ik graag de vele romantische kerstkomedies die op tv en streamingdiensten verschijnen in deze tijd van het jaar. Ik wijs ze er dan graag op dat zulke verhalen ook in boekvorm bestaan, zoals deze fijne feel good van Jacodine van de Velde en Wendy Brokers.

Nieuwsgierig geworden?

Klik hier om het boek Maria’s kerstverhaal en/of Alles klinkt anders met jou te bestellen.

Volgsystemen – Janneke

Lieve Heleen,

Ik heb een smartwatch gewonnen. Best wel een mooie. Zo eentje die er niet uitziet als een smartwatch, maar gewoon op een traditioneel horloge lijkt. Ideaal voor mijn niet zo sportieve persoonlijkheid, want een sportief ogend exemplaar zou niet bij me passen. Ik wilde graag een smartwatch om wat actiever te worden. Bijvoorbeeld om mezelf te motiveren meer stappen te zetten. Ik prees mezelf enorm gelukkig, maar na twee maanden actief te zijn gecoacht door mijn niet zo vriendelijke horloge heb ik er al genoeg van. Een luxeprobleem, dat begrijp ik. Maar toch…

Ik had me niet gerealiseerd hoe irritant ik het eigenlijk vind om voortdurend mail- en whatsappberichtjes met een buzzer binnen te voelen komen aan mijn pols, omdat ik daardoor steeds een gevoel van urgentie voel om te moeten reageren. Maar wat ik misschien nog wel vervelender vind is de manier waarop het horloge me aanspreekt. De toon van dit horloge bevalt me niet. Het klokje zal het niet onaardig bedoelen, maar het zit me voortdurend op de huid. Waar mijn vriend -die overigens net zo lui is als ik- door zijn horloge wordt aangemoedigd met blije berichten als: ‘Ga zo door, u heeft de helft van uw doel al behaald!’. Commandeert de mijne ieder uur: ‘Sta op en beweeg!’. Al wanneer ik ‘s ochtends opsta heb ik het niet goed gedaan en start m’n dag met mijn slaapevaluatie en de conclusie dat ik dik wordt van mijn slaapgedrag: ‘u slaapt te weinig, daar krijgt u overgewicht van’, ‘u slaapt te veel, daar krijgt u overgewicht van’, ‘u slaapt te onregelmatig, daar krijgt u overgewicht van’.

Inmiddels heb ik er een sport van gemaakt om mijn horloge voor de gek te houden, zodat ik aan het einde van de dag tóch een complimentje krijg, ook al heb ik dat volgens het strakke regime van m’n klokje niet verdiend. Van leerlingen leerde ik dat als ik met m’n mijn arm schud terwijl ik in de rij sta voor koffie, mijn stappenteller gewoon doortikt. Als je zittend met je arm schudt werkt het niet. Heel raar. Een andere leerling heeft me onder luid aanmoedigen van klasgenoten laten zien hoe zijn smartwatch denkt dat hij zich hevig inspant wanneer hij als een woesteling met beestachtige geluiden en hijgende adem z’n frikandelbroodje naar binnen schrokt. Dat heb ik nog niet geprobeerd.

Zo’n volgsysteem met een zeer aanwezige vermanende houding is dus niets voor mij. Het zal sommige mensen ongetwijfeld goed doen, maar ik voel me bekeken en mijn zelfvertrouwen krijgt een deuk van al dat commentaar. Daarnaast heb ik de hele tijd het gevoel dat ik meer zou moeten doen dan wat ik nu doe, ook op dagen dat ik wél gewoon al mijn doelen behaal en mijn best heb gedaan.

Ik begrijp de discussie over Magister dan ook heel goed, want dat werkt min of meer hetzelfde. Ouders en leerlingen ontvangen van het systeem voortdurend berichtjes over de voortgang van het kind: te laat, de cijfers, etc. Dus ook als je níét van plan was je volop op die voortgang te storten voel je je door die berichten vaak verplicht om er iets mee te doen. Dat werkt twee kanten op. De ouders voelen zich door de magisterberichten verplicht om meteen te reageren en de kinderen voelen zich gecontroleerd door de whatsappberichten die ze hierover van hun opvoeders ontvangen, soms zelfs nog voordat ze zelf de nieuwe cijferoverzichten hebben gecheckt. Ik chargeer de algemene situatie nu een beetje, maar het gebeurt vaker dan je denkt. ‘Ik dacht dat ik zo mijn betrokkenheid liet zien,’ zei een ouder. ‘Het voelt of ze me niet vertrouwen,’ zei een leerling.

Natuurlijk werkt het systeem ook voor heel veel kinderen wél en zijn er ook veel ouders die er minder krampachtig mee omgaan. Natuurlijk is het per kind afhankelijk hoe het gecoacht moet worden en natuurlijk zijn er veel ouders die wel de juiste toon en intensiteit weten te vinden. Maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat lang niet alle opvoeders een motiverende toon kunnen vinden. En dat is ook logisch. Opvoeden kan moeilijk zijn. We mogen best mild zijn over die zoektocht. Maar we mogen ons ook best realiseren dat een Big brother is watching you-achtig systeem het slechtste in mensen naar boven kan halen. Mensen die helemaal niet van plan waren hun kind in de nek te hijgen, doen dat opeens toch. Gewoon, omdat het kan. En kinderen die helemaal niet van plan waren om oneerlijk te zijn over cijfers, kunnen opeens dwars reageren vanuit een gevoel van opstandigheid. Opstandigheid omdat ze hun gevoel van privacy kwijt zijn. Het gevoel om zelf regie te kunnen nemen.

Ik herinner me nog goed hoe ik als tiener soms een onvoldoende even voor mezelf bewaarde totdat ik ook een goed cijfer had behaald. Zodat ik daarna -pompidompidom- op quasi volwassen toon aan mijn precies streng genoege ouders voor kon leggen: ‘Ik heb goed én slecht nieuws. Waar zal ik mee beginnen?’ Met mijn ouders had ik de afspraak dat ze niet voor verrassingen wilden komen te staan bij mijn rapport dat vier keer per jaar kwam. Als ik voor die tijd de verantwoordelijkheid nam om tijdig mijn onvoldoendes te delen, hoefden ze echt niet elke week mijn cijferlijst te checken, zoals dat destijds door mijn school werd geadviseerd.

Die mogelijkheid biedt mijn school onze leerlingen nu ook. Vorige week waren we volop in het nieuws omdat n.a.v. een intern onderzoek over stress is besloten om tien weken geen inzage in tussentijdse beoordelingen te geven aan ouders. Ze kunnen alleen cijfers inzien als het kind dat zelf toestaat. Het geeft leerlingen de mogelijkheid om zelf regie te pakken en verantwoordelijkheid te nemen. Lukt dat niet, dan kan de mentor ingrijpen door al dan niet contact op te nemen met ouders. Lukt dat wel, dan zijn we benieuwd of het minder prestatiedruk oplevert. Net als blijkbaar heel veel andere mensen in het land -want poeh, wat een bizarre hoeveelheid aandacht kwam er opeens voor een experiment van slechts tien weken- ben ik ontzettend benieuwd naar de uitkomst van dit onderzoek. En ik vind het ook écht leuk om op een school te werken die open staat voor dergelijke experimenten.

Voor mezelf weet ik inmiddels of een volgsysteem me motiveert of niet. Het antwoord is: ja, omdat het overzicht en inzicht geeft. Maar ik heb de coachberichten en het commentaar uitgezet, want daar word ik gallisch en onzeker van. Ik check het op een zelfgekozen moment en trek mijn eigen conclusies. Ook de doorlopende stroom aan whatsapp- en mailberichten heb ik beperkt tot drie mensen van wie ik graag op de hoogte blijf, omdat ze echt belangrijk voor me zijn. Hoewel iemand, ik zal verder geen namen noemen, daar schaamteloos misbruik van maakt door me tijdens lesuren NRC-berichten te sturen voorzien van urgente uitroeptekens. En dan blijkt het in de pauze om een artikel te gaan over een verdwaalde pinguïn in Australië, die niet begrijpt dat je geen buiksliding kunt maken in het zand van een strand. Niet nodig, wel grappig. Op zulke momenten ben ik zeer tevreden met mijn nieuwe smartwatch.

Liefs!

Janneke

*Afbeelding: BANNER 1984 Orwell Book