Woordenschat – Heleen

Hai Janneke

Misschien komt het bij jou in de klas minder vaak voor dan bij mij, het gebruik van ‘lelijke’ woorden. Tijdens het nakijken van mijn, voorlopig waarschijnlijk laatste, toets taalverzorging werd ik er mee verrast.

Bij het verstrijken van de leerjaren zie je de woordenschat van leerlingen ontwikkelen, dat is zoals het hoort. Naast het aantal van oorsprong Nederlandse woorden groeit ook het aantal leenwoorden en het gebruik daarvan in een gepaste en soms iets minder gepaste context. Af en toe word ik verrast door de creativiteit in het taalgebruik van onze leerlingen.

Wij gebruiken op school het programma LessonUp als instrument om lessen activerend en aantrekkelijk vorm te geven. Als een leerling geen antwoord weet te geven op een open vraag, die op de IPad beantwoord kan worden, zie ik vaak “idk” op het bord verschijnen. Ik kan het niet nalaten omte vragen wat daarmee bedoeld wordt en door welk woord of welke woorden je dat antwoord zou kunnen vervangen. Heel vaak wordt mijn vraag beantwoord met een zucht en rollende ogen of een leenwoord dat begint met de letter F.

Omdat ik ook lessen levensbeschouwelijke vorming geef, zijn er leerlingen die denken dat ik extra gevoelig ben voor vloeken of andere vormen van ‘grof taalgebruik’ . Als ik ze vraag om iets anders te formuleren, wordt er vaak gedacht dat dat iets met ‘mijn geloof’ te maken heeft. Dat geloof is natuurlijk weer een heel ander vraagstuk, voor mij komt het er eigenlijk vooral op neer dat ik  niet houd van lelijke woorden.Vloeken en andere vormen van ‘hard’ taalgebruik vind ik onprettig om naar te luisteren en worden vaak met een veel minder harde intentie gebruikt dan het klinkt. 

Nederlands is een mooie taal, vind ik en daar blijf ik jongeren – iedereen eigenlijk – graag mee lastigvallen. De door mij meest getipte website is synoniemen.net en er gaat geen dag voorbij die niet begint met Nederlandstalige muziek. Ik onderstreep mooie zinnen in boeken, “Mevrouw, er is in het boek gekrast!” en schrijf opvallende woorden op het bord. Moeilijke woorden proberen we te ontrafelen en “Ik weet het niet” is regelmatig een verboden antwoord.

Aan het begin van de vakantie keek ik de toetsen taalverzorging van een van mijn klassen na. De leerlingen moesten laten zien dat ze regels op het gebied van  spelling en taalverzorging toe konden passen. Bij één van de opdrachten moest er een samengestelde zin gemaakt worden van minimaal acht woorden. Het verbindingswoord omdat moest gebruikt worden en het voltooid deelwoord van het werkwoord gebeuren. Bij het nakijken van de toets ontving ik zomaar een afscheidscadeautje: “What the fuck is een verbindingswoord? Zoethout zal dat woord zelf wel verzonnen hebben, dat is binnenkort bij ons voor het laatst gebeurd, ze gaat naar een andere school omdat ze graag over mooie woorden zeurt.”

Liefs! Heleen

Afbeelding: Toetsen die door Heleen worden nagekeken

Serie in the spotlights – V.E. Schwab – Cassidy Blake-trilogie

De dag voor Halloween delen we een spannende trilogie over spoken en geesten, want nu het ‘s avonds alweer vroeg donker is en de schemer al in de middag invalt lijkt de aanwezigheid op een schemerige tussenwereld opeens weer reëel.

Sommige dagen in het jaar én sommige locaties lijken dichter bij de dood te staan dan andere. Wie van mystieke plaatsen houdt kan zijn of haar geluk niet op met deze serie over spokenjagers, waarin de helderziende tiener Cassidy Blake de mystieke stad Edinburgh in Schotland aandoet met haar ouders. In deel 2 en 3 bezoekt ze Parijs en New Orleans. Wie de steden kent zal veel herkennen, want Schwab steekt altijd erg veel energie in het beschrijven van echte locaties. Ze vlecht ook de geschiedenis van die steden door haar verhaal. Juist door die waarheidsgetrouwe omschrijving van de steden voelen de fantasierijke elementen van Schwab’s verhalen opeens ook heel aannemelijk aan.

Onder fantasy-liefhebbers is Schwab een grote naam en haar boeken worden door jeugd en volwassenen verslonden. De Cassidy Blake-serie gaat over een 12-jarig meisje en is dan ook een echte jeugdserie, die zich op het snijvlak van fantasy en horror beweegt. Schwab is ontzettend goed in beeldende omschrijvingen, waardoor je de bestaande en niet bestaande locaties en situaties meteen voor je ziet, zelfs als je zelf niet bijster veel voorstellingsvermogen hebt. Het is daardoor dus ook een prettige kennismaking voor diegenen die het genre fantasy nog niet eerder hebben geprobeerd. Liefhebbers van het bovennatuurlijke en duistere verhalen zullen smullen van deze serie.

We delen hieronder de flapteksten met je, zodat je zelf kunt bepalen of het iets voor je is.

Stad vol Geesten

Cassidy Blakes ouders zijn The Inspecters, een (best wel amateuristisch) team spokenjagers. In tegenstelling tot haar ouders die in het duister tasten, kan Cassidy zelf wél geesten zien. Sterker nog, haar beste vriend Jacob is een geest.

Als The Inspecters besluiten om het behekste Edinburgh in Schotland te bezoeken voor hun nieuwe tv-show, moeten Cassidy – en Jacob – mee. In Schotland is Cassidy omgeven door geesten, die niet allemaal even onschuldig zijn. En als ze Lara ontmoet die ook geesten kan zien, leert Cassidy dat ze een tussenreiziger is. Blijkbaar is het haar taak om ervoor te zorgen dat geesten voor eens en voor altijd achter de sluier blijven die de wereld van de doden scheidt van die van de levenden.

Cassidy weet nog niet zeker of ze deze nieuwe missie wil aangaan, maar ze weet wel dat de sinistere Rode Raaf die in de stad rondspookt niet in haar wereld thuishoort. Door haar krachten komt Cassidy in een episch gevecht terecht dat door de wereld van de levenden en de doden trekt. Ze zal alles op alles moeten zetten om heelhuids terug te keren en haar dierbaren te redden.

Ons leeftijdsadvies: 12+ | Uitgeverij: Boekerij| Auteur: V.E. schwab | Vertaling: Sandra van de Ven |Verschenen: 25 juli 2023 | €20,99 | Hier te bestellen

Tunnel van botten

Problemen achtervolgen Cassidy, nu nog meer dan normaal. Het televisieprogramma van haar ouders brengt haar naar de spookachtigste steden over heel de wereld, en nu is ze met Jacob in Parijs. Maar ook al is het heerlijk om croissants te eten onder de Eiffeltoren, in de griezelige catacomben spookt het daadwerkelijk. Wanneer Cassidy per ongeluk een gevaarlijke en sterke geest wakker maakt, moet ze de hulp inschakelen van oude en nieuwe vrienden om een eeuwenoud mysterie te ontrafelen. Maar de tijd tikt door en de geest wordt steeds sterker. En als Cassidy’s missie faalt, zal hij Parijs voor eeuwig teisteren…

Ons leeftijdsadvies: 12+ | Uitgeverij: Boekerij | Auteur: V.E. Schwab | Vertaling: Sandra van de Ven |Verschenen: 7 februari 2024 | €20,99 | Hier te bestellen

Brug der zielen

Het laatste deel van de Cassidy Blake-trilogie brengt Cassidy naar New Orleans. Waar geesten zijn, is Cassidy Blake… Tenzij het andersom is?

Cass heeft eindelijk het idee dat ze het spokenjagen onder de knie heeft. Zij en haar spookachtige beste vriend Jacob hebben twee steden vol geesten overleefd tijdens de tv-serierondreis van haar ouders. 

Maar niets kan Cass voorbereiden op New Orleans, waar alles wat spookt onder de blote hemel gebeurt. In een stad vol avontuurlijke tochten en tombes, lawaaierige muziek en allerlei soorten magie zou Cass kunnen verdwalen tussen alle kleurrijke maar akelige lokale legendes. En de stad heeft nog een grote verrassing in petto, een vijand die Cass nooit verwachtte: een dienaar van de Dood zelve.

Ons leeftijdsadvies: 12+ | Uitgeverij: Boekerij| Auteur: V.E. Schwab | Vertaling: Sandra van de Ven |Verschenen: 12 juni 2024 | €20,99 | Hier te bestellen

Het addergebroed van Slot Thetinga – Margaretha van Andel – Tip van Janneke

Oktober is de Maand van de Geschiedenis, dus op de valreep deel ik nog even één van de mooiste historische jeugdboeken die ik de afgelopen tijd gelezen heb: Het addergebroed van Slot Thetinga. Een boek waarin een taai onderwerp – een godsdienstige sekte in de 17e eeuw – in een buitengewoon aantrekkelijk jasje is gegoten voor de jeugd.

Om te beginnen ziet het boek er schitterend uit. De dreigende illustratie van een raaf met in zijn oog de weerspiegeling van drie kinderen nodigt meteen uit om het boek op te pakken. Je wilt weten wat er aan de hand is. ‘Die drie zijn vast verdoemd,’ zei een leerling. Interessant hoe een sterk staaltje beeldtaal de kijker meteen in de goede richting duwt. In zekere zin zijn die drie kinderen inderdaad verdoemd. Ze zijn het uitschot van de gemeenschap. Het addergebroed.

Jean, Isaac en Hieke zijn alledrie buitenbeentjes. Jean en Isaac bij hun eigen leefgemeenschap ‘De Labadisten’ en Hieke bij de inwoners van het Friese dorp waar ze woont. We volgen Jean en leren zo de Labadistische leefwijze kennen. Waarbij nederigheid, een sober leven en gehoorzaamheid aan de geestelijk leiders een grote rol spelen in hun afgezonderde bestaan op Slot Thetinga. Jean wil graag de kinderzegen ontvangen en doet zijn uiterste best om vroom door het leven te gaan, maar hij kan nu eenmaal zijn hoofd niet uitzetten en stelt veel te veel vragen. Hij ervaart de tot addergebroed bestempelde tieners Hieke en Isaac als eerlijke en authentieke mensen, in tegenstelling tot de schijnheilige types die wél gezegend worden. In zijn gebeden vraagt hij zich af wat er mis met hem is: ‘Waarom ben ik slecht?’ Wanneer hij ontdekt dat de hoge broeders veel meer privileges hebben dan de andere Labadisten, wordt zijn twijfel nog meer aangewakkerd.

Heleen en ik zijn allebei Doopsgezind. In het Fries worden onze geloofsgenoten ook wel menisten genoemd, internationaal beter bekend onder de naam mennonieten. Het is een minder bekende stroming binnen het Christendom. Ik was dan ook aangenaam verrast dat Jean op een dag in contact wordt gebracht met boer Annes, een mennoniet, met wie hij interessante geloofsvraagstukken bespreekt. Ze geloven in dezelfde God en hun geloofsvisies komen zelfs deels overeen: geen kinderdoop, een sober leven. Maar in de praktische uitvoering van die visies zit een wereld van verschil. In tegenstelling tot de lijfspreuk ‘hoofd eraf’ van de Labadisten -dat volgzaamheid predikt-, moedigt de mennonitische boer Annes de jonge Jean aan om altijd zelf na te blijven denken. Is dat godslastering of heeft Jean eindelijk mensen ontmoet bij wie hij lijkt te passen?

Wanneer Jean samen met Hieke en Isaac halverwege het verhaal een dagje van het terrein ontsnapt om een kijkje in de grote stad Leeuwarden te nemen, is m’n geluk compleet. Het zijne trouwens ook. De Wirdummerdijk wordt beschreven en ook het menisten-kerkje in die straat wordt benoemd. En laat dat nou precies de kerk zijn waar Heleen en ik als kind zijn opgegroeid. Jean realiseert zich in Leeuwarden dat hij vrolijkheid en luchtigheid mist bij de Labadisten, waar voortdurend straffen worden uitgedeeld in naam van God. Hij mist de ademruimte die er wel lijkt te zijn in het leven van mensen buiten zijn gemeenschap. Met een hoofd vol vragen keert hij terug naar Slot Thetinga.

Aan alles is voelbaar dat Margaretha uitgebreid onderzoek heeft gedaan. Zowel op historisch vlak als ook op sociaalpsychologisch gebied. Een groot deel van de personages en gebeurtenissen in het verhaal zijn op waarheid gebaseerd. Daarbij worden vooral de kenmerken van een sekte prachtig aan de lezer gepresenteerd. De ongezond controlerende dynamiek in Jeans leefgemeenschap sijpelt tot in de kleinste details door en geeft je een benauwd gevoel. Het is verfrissend om een jeugdboek te lezen over geloofskwesties waarbij niet zozeer het geloof zélf ter discussie wordt gesteld, maar de manier waarop dat geloof bij de Labadisten wordt vormgegeven in het dagelijks leven. Hoewel dat voor veel lezers misschien onbelangrijk lijkt is dat voor gelovigen, zoals ik, een waardevol nuanceverschil.

Ook zonder mijn persoonlijke binding met het verhaal kan ik met recht zeggen dat Het addergebroed van Slot Thetinga een steengoed boek is. Waar het taalgebruik ingewikkeld en stoffig had kunnen worden bij dit onderwerp, sluit het juist aan bij de doelgroep en verrijkt het hun woordenschat. Zoals het gebruik van Friese en Franse woorden heel subtiel de culturele verschillen weergeeft tussen de neergestreken groep Labadisten en de inwoners van het Friese platteland in Wiuwert. Daarnaast zijn de personages benaderbaar en maken een ontroerende groei door, zit het verhaal met bijbehorend onderzoek gedegen inelkaar en geeft het boek veel aanleiding tot gesprek over geloof en eigen keuzes. Knap gedaan!

Wat mij betreft mag dit boek genomineerd worden voor de Thea Beckman-prijs en ik hoop dat het door veel mediatheken zal worden aangekocht.

Mijn leeftijdsadvies: 12+ | Uitgeverij: Lemniscaat | Auteur: Margaretha van Andel | Omslagillustratie: Leon ter Molen | Verschenen: 4 juni 2024 | Prijs: €15,99 |Hier te bestellen

 

Winactie: Het boek van alle dingen – Guus Kuijer

Tijdens het Nederlands Film Festival ging het pas verfilmde boek Het boek van alle dingen in première en sinds vorige week is de film ook voor het grote publiek te zien in de bioscoop. Reden te meer om deze jeugdklassieker weer eens onder de aandacht te brengen.

Deze week maak je kans op een gesigneerd exemplaar van het boek Het boek van alle dingen van Guus Kuijer. Je hebt tot aanstaande zondagavond de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Op 27 oktober 2024, maken we de winnaar bekend. Laat je reactie achter in de comments.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Waar gaat het over?

Waar gaat het niet over? Het is het boek van álle dingen. Geschreven door de tienjarige Thomas die zijn eigen leven draaglijker maakt met behulp van een heerlijk potje verbeeldingskracht. In zijn brieven aan God vraagt hij om een straf voor zijn diep religieuze vader, die zowel zijn moeder als Thomas regelmatig klappen geeft. Er lijkt daadwerkelijk iets te gebeuren. Komen de 10 plagen uit Exodus naar Thomas huis, of lijkt dat alleen maar zo?

Guus Kuijer schreef een boek over huiselijk geweld, maar weet op z’n Kuijers de lichte ondertoon te bewaren. Thomas maakt nieuwe vrienden in de straat. Een meisje met een leren been en een buurvrouw met een vrije geest. Hij ziet langzaam in dat de gang van zaken thuis niet oké is. In zijn brieven aan God vraagt hij om hulp en tot zijn grote verbazing stapt Jezus van het kruis dat in zijn kinderkamer hangt. Jezus lijkt een beetje op zijn lieve moeder en blijkt overigens zelf ook wat issues met z’n vader te hebben.

Verbeelding en werkelijkheid lopen in dit boek heerlijk door elkaar en dat maakt het een feest om te lezen. Een gezellig boek is het niet, want het gaat over een serieus en pijnlijk onderwerp. Maar een komisch boek is het hier en daar wel. Of misschien is aandoenlijk een beter woord.

Janneke bezocht de première en tot haar grote genoegen is de film heel dicht bij het boek gebleven. Zelfs de dialogen zijn grotendeels zonder veranderingen overgenomen. Het is op een indrukwekkende manier in beeld gebracht. Ga er niet heen met het idee een gezellige familiefilm te bezoeken, maar bezoek de film vooral om een mooi verhaal tot je te nemen. Eerst even het boek lezen natuurlijk. Reageer op deze actie en win een gesigneerd exemplaar.

Ons leeftijdsadvies: 10+ | Uitgever: Querido | Auteur: Guus Kuijer | Verschenen: 31 oktober 2009

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Het boek van alle dingen te bestellen.

De schoolfotograaf – Janneke

Lieve Heleen,

Verwaaid, met natte plakharen en hier en daar een beetje uitgelopen mascara staan ze beteuterd in de gang. Alle voorgaande schoolweken was het zo goed als droog, maar uitgerekend op deze dag zijn m’n brugpiepers door een gordijn van regen naar school gefietst. ‘O nee, we gaan zo naar de schoolfotograaf,’ zucht ze met een bibberlipje als ze in het spiegelende raam van m’n lokaal naar haar vochtige pluisharen kijkt. Haar tot dan toe nog niet zo terneergeslagen buurman schrikt zichtbaar terwijl hij zijn natte schrift op de kachel legt: ‘Is dat vandaag?!’

Hoewel tieners voortdurend op de foto lijken te gaan, zijn ze dikwijls erg onzeker over de foto’s van de schoolfotograaf. Er zit een groot verschil tussen je eigen selfies maken of overgeleverd zijn aan het (ontbrekende?) talent en de keuzes van een ander. Die onzekerheid zie je vaak terug op de foto. Als ik naar mijn eigen schoolfoto’s van de middelbare school kijk zie ik een meisje dat meestal probeert te lachen met haar mond dicht. Ik dacht dat mijn beugel dan minder op zou vallen. Slechts één fotograaf wees me erop dat ik beter voluit kon lachen: ‘Die beugel valt helemaal niet op en plezier maskeert alles.’ Het werd de leukste schoolfoto die er in al die jaren bij zat.

Ook docenten gaan op de schoolfoto. Onze foto’s zijn in Magister te zien als leerlingen ons opzoeken of een berichtje willen sturen. Ook daar kun je erg onzeker over zijn, volwassen of niet. Tijdens mijn eerste jaar op deze school was ik ook erg zenuwachtig. De week ervoor bezocht ik de kapper, waar ik werd geknipt door mijn kappers nichtje. Een kapster in opleiding. Er werd eerst om toestemming gevraagd, maar het recht afknippen van mijn steile haar leek een prima klus. Wat kon er misgaan?

Ik schrok toen ze voortvarend haar schaar in mijn lokken zette, ter hoogte van mijn kin. ‘Ho wacht even,’ beschermend trok ik mijn hoofd bij haar schaar vandaan. ‘10 cm ónder de schouder, zei ik.’ ‘Wat erg!’ riep ze uit. ‘Ik verstond 10 cm bóven de schouder.’ Het huilen stond haar nader dan het lachen. De kapper maakte mijn knipbeurt af en ik hoefde niet te betalen, maar je knipt er nu eenmaal niet weer een stukje aan. Het werd toch echt een korte boblijn-achtige coupe, ruim 20 cm korter dan gevraagd.

Verbaasd vroeg mijn derdeklas op de dag van de schoolfotograaf waarom ik een nieuw kapsel had genomen. Zichtbaar ongelukkig plukte ik aan mijn korte haren en vertelde van mijn kappersfiasco. Ze verzekerden me uitgebreid dat het echt leuk stond. Ik moest vooral niet onzeker zijn, ik moest gewoon even wennen. Ik geloofde ze. Opgelucht trad ik de fotosessie tegemoet. Lachend besloot ik zelfs om met twee collega’s een ‘familiefoto’ te maken, zoals dat vroeger op de basisschool gebeurde. Als drie zussen uit de jaren 80 namen we op de krukjes plaats. Waar ook de leerlingen na ons smakelijk om konden lachen en daardoor vrolijk op de foto werden gezet.

Wanneer ik maanden later weer een kappersbezoek heb gepland vraag ik grijnzend aan dezelfde klas: ‘Wat vinden jullie, zal ik weer voor de korte coupe gaan?’ Ik was het niet echt van plan, maar kijk ze toch verrast aan wanneer ze allemaal net iets te snel en te hard ‘Nee, doe maar niet!’ roepen. ‘Jullie zeiden toch dat het wel meeviel?’ vraag ik verbaasd. De fashionista van de klas antwoordt: ‘Tuurlijk, je zag er zo sip uit. Niemand wil sip op de schoolfoto. Je had even wat geruststelling nodig. Maar als ik eerlijk ben, staat lang haar je beter.’ De hele klas beaamt dat meteen.

Ik denk aan die dag terug wanneer ik mijn brugklas verwoede pogingen zie doen om er nog iets van te maken. Truien worden op kachels gelegd. Haren geborsteld. Mascara wordt bijgewerkt en uitgeleend. De bel gaat. Hun mentor komt ze halen voor de foto’s. ‘M’n zomerjas is dus niet waterdicht, maar m’n trui is bijna weer droog,’ zegt het natgeregende piepkuiken terwijl ze naar de indrukwekkende ouderejaars kijkt die nonchalant uit de richting van de schoolfotograaf komen lopen. Ze wijst hoopvol op haar vochtige schouders: ‘Zie je de vlekken nog heel erg?’ Ja, je ziet de vlekken nog heel erg. Maar net als m’n derdeklassers zeg ik bemoedigend: ‘Nee hoor schat, je ziet er heel leuk uit.’ Opgelucht loopt ze het lokaal uit. Ik hoop dat ze straks voluit lacht.

Liefs!

Janneke

*Afbeelding: Gemaakt door de schoolfotograaf van Janneke

Winactie: Opgesloten – Gillian King

We gaan al richting de herfstvakantie én Halloween komt in zicht. Dus tijd voor een luguber verhaal waar je lekker bij kunt griezelen.

Deze week maak je kans op een gesigneerd exemplaar van het boek Opgesloten van Gillian King. Je hebt tot aanstaande zondagavond de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Op 20 oktober 2024, maken we de winnaar bekend. Laat je reactie achter in de comments.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Waar gaat het over?

Feelgood schrijver Gillian King is een totaal andere weg ingeslagen. Ze schreef een Kluitman-novelle voor tieners en het heeft alles behalve haar gebruikelijke gezelligheid. Ze schreef een creepy verhaal over een verdwenen meisje en jaagt haar lezers de stuipen op het lijf met een aantal verrassende plotwendingen.

Opgesloten vertelt het verhaal van twee tweelingzusjes. Vier jaar geleden verdween Nora’s tweelingzusje Emma. Sindsdien bezoekt Nora ieder jaar de plaats waar haar zusjes fiets destijds werd gevonden. Dit jaar wordt ze vanuit de verte in de gaten gehouden door een man. De man stuurt haar een briefje en beweert te weten wat er met haar zus is gebeurd. Kan Nora hem vertrouwen of wacht haar hetzelfde lot als haar zusje?

Gillian weet hoe ze in slechts 108 bladzijdes een compleet verhaal moet vertellen. Dat is best knap. Er worden de laatste tijd veel novelles voor jongeren gepubliceerd bij diverse uitgeverijen, maar ze hebben lang niet allemaal zo’n duidelijke kop en staart als deze. Er zit een heldere opbouw in het verhaal en de ontknoping wordt op een leuke manier toegelicht via een krantenbericht aan het einde.

Naast het angstaanjagende plot en de lugubere cover is het vooral Kings schrijfstijl die ervoor zorgt dat je graag wilt doorlezen. Gillian weet goed hoe ze het gevoelsleven en de beleving van de jonge hoofdrolspeelster onder woorden moet brengen. Hoe gruwelijk het verhaal ook mag zijn, het levert daardoor een herkenbaar personage op. Het is voor tieners niet moeilijk om zich met Nora te identificeren.

Ben je toe aan kort verhaal waar je nekharen van overeind gaan staan? Dan is dit het perfecte verhaal om in aanloop naar Halloween te lezen.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Kluitman | Auteur: Gillian King | Verschenen: 15 juni 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Opgesloten te bestellen.

Rebel met vleugels – Marcel Roijaards – Tip van Heleen

Als Icarus in je leven verschijnt is niets meer saai. Met zijn energie, wilde ideeën, fantastische verhalen zorgt hij voor opschudding. Vol verwondering en levenslust lapt hij regels aan zijn laars en bekijkt hij het leven van de zonnige kant. Voor zes vrienden gaat het leven bruisen vanaf het moment dat Icarus binnenstapt.


“Soms is het nodig dat er een vreemde vogel wordt geboren. Zonder hoop en verwondering lijkt elke dag op gisteren, doodgewoon, een leven lang.” (blz. 204)

Zes vrienden vertellen het verhaal van Icarus in een klassiek openluchttheater op Kreta. Rebel met
vleugels is geïnspireerd op de mythe van Icarus, een Griekse tragedie. Ook al speelt het in de oudheid, de woordkeuze, en het sentiment zijn tijdloos. Het verhaal van de vriend die nooit vergeten mag worden wordt verteld in vijf bedrijven. Ook het publiek, af en toe blijkt er iemand te zitten, speelt een rol. Als je denkt dat zo’n verhaal in een klassieke setting saai is, zet je dan maar schrap voor de energie waarmee er verteld wordt.

Icarus groeit op bij zijn vader, Daedalus, een briljante uitvinder en kunstenaar. Waar zijn moeder
gebleven is blijft voor Icarus lang een raadsel. Daedalus werkt voor koning Minos, een nare man die gemene dingen verzint om zijn volk te kunnen onderdrukken. Minos heeft een dochter, Ariadne, omdat hij haar vrije geest niet kan bedwingen heeft hij haar opgesloten in een toren. “Je had haar moeten zien. Een vuurvlinder, fladderend boven een duister koninkrijk.” (blz. 75)

Alle meisjes in Knossos lijken verliefd op de stralende Icarus met zijn rossige krullen. Icarus houdt vanhen allemaal, tot de dag dat hij nog maar van één meisje zou houden. Icarus ontmoet Ariadne en “zijn hart raakte niet gewoon in vuur en vlam, het veranderde in een Siciliaanse vulkaan.” Vanaf dat moment staat zijn leven in het teken van haar en verzint hij alles wat nodig is om bij haar te kunnen zijn.

Ik heb genoten van dit verhaal met zoveel levenslust, creativiteit en rebellie. Ik heb hardop gelachen en voelde me gesterkt in mijn eigen drang me vooral niet te laten belemmeren door ‘wat zo hoort’. Het is fijn dat Icarus ook trekjes heeft die hem wat minder perfect maken, hij is claustrofobisch, ongeduldig en ongeremd. Juist die trekjes zorgen bij dit levendige verhaal vol moed en avontuur voor een harde landing. De mythe van Icarus is tenslotte een tragedie.

Mijn leeftijdsadvies: 13+ | Uitgeverij: Noordhoff, Jonge Lijsters | Auteur: Marcel Roojaards | Verschenen: 2024 (oorspronkelijk in 2012 bij Querido) | Prijs: €6,50 | Hier te bestellen

Zin om ook eens een Lijster te lezen? Lijsters is een boekenreeks voor het voortgezet onderwijs, uitgegeven door Noordhoff Uitgevers. Lijsters bestaan uit bekende titels van gerenommeerde auteurs die uitnodigen om te lezen. Er zit gratis docentenmateriaal bij en de boeken zijn opnieuw uitgegeven tegen een zacht prijsje. Ze zijn op leesniveau in bundels te koop, maar ook per stuk. Interessant voor lezers die bijvoorbeeld op zoek zijn naar geschikte titels voor Lezen voor de Lijst.

 

Winactie: To Lie For – Chinouk Thijssen

De Kinderboekenweek is inmiddels volop aan de gang, tijd om een boek van een super populaire kinderboekenschrijfster van eigen bodem te verloten!

Deze week maak je kans op een gesigneerd exemplaar van het boek To Lie For van Chinouk Thijssen. Je hebt tot aanstaande zondagavond de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Op 13 oktober 2024, maken we de winnaar bekend. Laat je reactie achter in de comments.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Waar gaat het over?

Zo lief als Chinouk Thijssen eruit ziet, zo gruwelijk eng zijn haar boeken. Ze schrijft horrorachtige jeugdthrillers voor diverse leeftijden. Dat laatste maakt haar boeken zo interessant voor docenten, want de overgang tussen het primair en het voorgezet onderwijs is voor veel jonge lezers erg moeilijk. Het risico op afhakers is rond hun 12e jaar erg groot. Schrijvers zoals Chinouk maken die overgang een stuk zachter. Wie fan is in groep 7 en 8 kan moeiteloos door naar haar bloedstollende verhalen voor oudere tieners.

To Lie For verscheen in februari en is het eerste deel van de Streetacademie-trilogie, waarvan het tweede en derde deel al in rap tempo volgen. To Kill for (deel 2) verscheen vlak voor de zomer en het laatste deel To Die For verschijnt in november. Het is Chinouks tweede serie waarin dans de hoofdrol speelt. Een onderwerp waar veel vraag naar is onder tieners. Thijssen was ooit zelf een gepassioneerd danser, maar kreeg door een knieblessure niet de kans die passie professioneel te laten groeien. Dat ze precies weet hoeveel bloed, zweet en tranen er bij dansen op hoog niveau komen kijken werd al duidelijk in haar Truth or dance-serie over ballet. Daar voegt ze nu een Streetdance-reeks aan toe.

De Streetacademy-trilogie is een slasher in de streetdancewereld. Een horrorgenre dat we meestal in films terugzien en zo nu en dan ook in boeken, waarbij een seriemoordenaar zijn of haar slachtoffers stalkt en op gruwelijke wijze vermoord. De slachtoffers zijn meestal tieners of jongvolwassenen. Dit overkomt ook een groepje meiden dat samen toegelaten wil worden tot de professionele dansopleiding, de Streetacademie. Wanneer ze eindelijk auditie mogen doen slaat de sfeer om en ontvangen ze heftige dreigberichten van iemand die hen wil tegenhouden. De streetdancewereld is hard, de concurrentie is moordend. Ze proberen de dader te ontmaskeren. In een race tegen de klok blijkt al snel dat ze deze jacht niet allemaal zullen overleven.

Het is altijd prettig als er in dit soort populaire sensatieverhalen stiekem ook nog een andere boodschap schuilt en dat doet Chinouk heel goed door de leefwereld van de meiden te beschrijven. Zonder het er al te dik op te leggen is To Lie For een boek dat je laat nadenken over armoede in gezinnen met tieners. De meiden hebben het niet breed en zijn mede daardoor zo gebrand op een nieuw leven. De dans biedt voor hen een uitweg en daar hebben ze heel veel voor over. Het doet daarbij een beetje aan Save the last dance denken.

Kortom, Chinouk is met haar gelaagde jeugdthrillers razend populair in de bovenbouw van de basisschool en vooral ook in de onderbouw van de middelbare school. Dit specifieke boek is wat ons betreft echt een verhaal voor de middelbare school. De gigantische cliffhanger aan het einde van het boek smaakt hoe dan ook naar meer. Voor je het weet sta je te springen om het volgende boek.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Clavis | Auteur: Chinouk Thijssen | Verschenen: 29 februari 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om To Lie For te bestellen.

Verdrietig – Heleen

Lieve Janneke

Loopt bij jou alles weer een beetje hoe het zou moeten lopen? Hier vaak, gelukkig wel, maar deze week liepen de emoties nogal op. 

Een van mijn leerlingen komt elke dag met de bus naar school. Ze woont met haar moeder in een dorp, net iets verder van school dan handig en fijn is. Ze had gedacht met een vriendin in haar nieuwe klas te beginnen, maar die vriendin is aan het eind van de zomervakantie verhuisd. Als coach heb ik mijn best gedaan haar te koppelen aan een gezellige klasgenoot, maar ze heeft haar plek nog niet gevonden.

Ondertussen, zonder nog teveel onrust te willen veroorzaken, had ik zomaar overwogen een uitdaging op een andere school aan te gaan en besloot ik mijn gevoel te volgen. Per 1 december zal ik heel veel veiligheid en verworvenheden achterlaten om elders te mogen pionieren. Nu mijn besluit genomen is, wilde ik een aantal collega’s persoonlijk over mijn plannen vertellen. Eigenlijk had ik geen rekening gehouden met hartverwarmende en geëmotioneerde reacties. De afgelopen week liep ik regelmatig met tranen in mijn ogen door de school.

Mijn leerling komt naast me staan en vraagt met een zacht stemmetje of ze even naar de time-out mag gaan. Terwijl haar klasgenoten hun boek pakken loop ik met haar mee. Ze vertelt dat ze zich niet goed voelt, ik vraag haar of ze kan vertellen of dat in haar lijf zit of dat ze verdrietig is. Ze is verdrietig, ze mist haar broer en haar zus die honderden kilometers bij haar vandaan wonen en haar vriendin die zomaar is vertrokken. Ik vertel dat het fijn is dat ze dit wil delen en laat haar achter bij mijn zorgcollega.

Terug in de klas doet bijna iedereen alsof er gelezen wordt en zie ik dat ze eigenlijk wachten tot ik begin met praten. “Mevrouw, dit lijkt me toch echt wel een goed moment voor een kopje thee”, onze kersverse klassenvertegenwoordiger kent me al aardig. Terwijl zijn klasgenoten nog even in hun boeken blijven bladeren zorgen wij dat er thee gezet wordt.  “Wie mist er wel eens iemand?” Ze gaan ervoor zitten. Niet meer dan twee suikerklontjes per kopje, de jongens krijgen er al handigheid in.

“Wat kun je doen als je merkt dat iemand uit de klas verdrietig is?” Het zijn zulke waardevolle gesprekken tijdens wat eigenlijk een les Nederlands had moeten zijn. Ik word er gelukkig van en een beetje verdrietig tegelijk. Hoe ga ik afscheid van deze kinderen nemen terwijl ze nu vol vertrouwen hun verdriet en verbazing met me delen? 

Als de bel gaat zet ik de mentortheepot aan de kant, de klassenvertegenwoordiger geeft me een high five en bij de deur staat een collega met een bedenkelijke blik op me te wachten. Als de leerlingen vertrokken zijn komt hij binnen, ik kijk al in de richting van de doos met tissues. “Dit lijkt me wel een goed moment voor een kopje thee.”

Liefs! Heleen

Afbeelding: De theepot uit Heleens klas

Winactie: Ugly Girls – Lisa Bjärbo, Johanna Lindbäck, Sara Ohlsson

Het ILFU (International Literature Festival Utrecht) is vorig weekend van start gegaan en daar hoort ook een YA-feestje bij. Janneke bezocht dit weekend de YALFU (Young Adult Literature Festival Utrecht) en liet daar een persoonlijk bericht in het boek Ugly Girls schrijven door Johanna en Sara, twee van de drie Zweedse schrijfsters van deze bestseller.

Deze week maak je dus kans op een gesigneerd exemplaar van het boek Ugly Girls van de YA-schrijvers Lisa Bjärbo, Johanna Lindbäck en Sara Ohlsson. Je hebt tot aanstaande zondagavondavond de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Op 6 oktober 2024, maken we de winnaar bekend. Laat je reactie achter in de comments.

Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten.

Waar gaat het over?

Het zal je maar gebeuren… De schoolfoto -waar je toch al niet zo blij mee was- wordt op een sociale media-account geplaatst met de naam Ugly Girls. Het account wordt door de hele school bekeken en elk meisje is bang dat er ook van haar een onflatteuze foto op het account wordt geplaatst. Het overkomt de drie hoofdpersonen van dit verhaal.

De totaal verschillende meiden Tilde, Jasmine en Eleni hebben één ding gemeen, ze staan met hun gezicht op de Ugly Girls-pagina. Je voelt het al aankomen, ze slaan de handen ineen om de dader te vinden. Wie verschuilt zich achter dit account? De meiden komen uit totaal verschillende sociale kringen en uit verschillende vriendengroepjes op school. Ze zouden elkaar anders niet hebben opgezocht, maar deze gezamenlijke vijand schept een band.

Het is interessant om te lezen hoe de meiden totaal verschillend omgaan met deze online pesterijen. Waar het bij de ene meid strijdlust oproept, voelt de ander zich opeens verzengend onzeker. Veel tieners -volwassenen trouwens ook- realiseren zich niet altijd dat de dingen die je onder een bericht typt keihard aan kunnen komen bij degene waar het over gaat. Achter elk account schuilt een mens van vlees en bloed met echte gevoelens. Het is goed dat dit boek aandacht besteed aan de uitwerking die dergelijke grappen hebben in een tienerleven.

De Ugly Girls-trilogie werd een enorm succes in het buitenland en wordt dus inmiddels ook naar het Nederlands vertaald. Heb je na Ugly Girls de smaak te pakken gekregen? Dat komt mooi uit, want deel twee Annoying Girls is deze zomer verschenen. Doe je mee met deze wedstrijd? Laat een bericht achter in de comments.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgeverij: Ploegsma | Auteurs: Lisa Bjärbo, Johanna Lindbäck, Sara Ohlsson| Vertaling: Lammie Post-Oostenbrink | Verschenen: 3 april 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Ugly Girls te bestellen.