
Hai Janneke
Misschien komt het bij jou in de klas minder vaak voor dan bij mij, het gebruik van ‘lelijke’ woorden. Tijdens het nakijken van mijn, voorlopig waarschijnlijk laatste, toets taalverzorging werd ik er mee verrast.
Bij het verstrijken van de leerjaren zie je de woordenschat van leerlingen ontwikkelen, dat is zoals het hoort. Naast het aantal van oorsprong Nederlandse woorden groeit ook het aantal leenwoorden en het gebruik daarvan in een gepaste en soms iets minder gepaste context. Af en toe word ik verrast door de creativiteit in het taalgebruik van onze leerlingen.
Wij gebruiken op school het programma LessonUp als instrument om lessen activerend en aantrekkelijk vorm te geven. Als een leerling geen antwoord weet te geven op een open vraag, die op de IPad beantwoord kan worden, zie ik vaak “idk” op het bord verschijnen. Ik kan het niet nalaten omte vragen wat daarmee bedoeld wordt en door welk woord of welke woorden je dat antwoord zou kunnen vervangen. Heel vaak wordt mijn vraag beantwoord met een zucht en rollende ogen of een leenwoord dat begint met de letter F.
Omdat ik ook lessen levensbeschouwelijke vorming geef, zijn er leerlingen die denken dat ik extra gevoelig ben voor vloeken of andere vormen van ‘grof taalgebruik’ . Als ik ze vraag om iets anders te formuleren, wordt er vaak gedacht dat dat iets met ‘mijn geloof’ te maken heeft. Dat geloof is natuurlijk weer een heel ander vraagstuk, voor mij komt het er eigenlijk vooral op neer dat ik niet houd van lelijke woorden.Vloeken en andere vormen van ‘hard’ taalgebruik vind ik onprettig om naar te luisteren en worden vaak met een veel minder harde intentie gebruikt dan het klinkt.
Nederlands is een mooie taal, vind ik en daar blijf ik jongeren – iedereen eigenlijk – graag mee lastigvallen. De door mij meest getipte website is synoniemen.net en er gaat geen dag voorbij die niet begint met Nederlandstalige muziek. Ik onderstreep mooie zinnen in boeken, “Mevrouw, er is in het boek gekrast!” en schrijf opvallende woorden op het bord. Moeilijke woorden proberen we te ontrafelen en “Ik weet het niet” is regelmatig een verboden antwoord.
Aan het begin van de vakantie keek ik de toetsen taalverzorging van een van mijn klassen na. De leerlingen moesten laten zien dat ze regels op het gebied van spelling en taalverzorging toe konden passen. Bij één van de opdrachten moest er een samengestelde zin gemaakt worden van minimaal acht woorden. Het verbindingswoord omdat moest gebruikt worden en het voltooid deelwoord van het werkwoord gebeuren. Bij het nakijken van de toets ontving ik zomaar een afscheidscadeautje: “What the fuck is een verbindingswoord? Zoethout zal dat woord zelf wel verzonnen hebben, dat is binnenkort bij ons voor het laatst gebeurd, ze gaat naar een andere school omdat ze graag over mooie woorden zeurt.”
Liefs! Heleen
Afbeelding: Toetsen die door Heleen worden nagekeken









