Hoe was het op school?

Leeuwenhart – Heleen

Lieve Janneke,

Terwijl in Nederland de Boekenweek losbarstte, besloot ik er in nietsvermoedend Stockholm mijn eigen draai aan te geven. Met een grote glimlach denk ik terug aan de gesprekken die ik had over mijn favoriete jeugdboek Bröderna Lejonhjärta. Wat ik al wist werd bevestigd: van lezen wordt je wereld groter.

Het zal je maar gebeuren; je bent pas net begonnen op een nieuwe school, word je meegevraagd als begeleider bij een excursie naar Stockholm. Je snapt dat ik niet heel lang na hoefde te denken en mijn koffertje vulde met warme truien en mijn e-reader. Onze leerlingen gaan niet alleen voor hun plezier op buitenlandexcursie, ze willen ook iets leren op de plaats van bestemming. Omdat iedereen iets anders wil leren, stellen ze hun eigen programma samen. In groepjes gaan ze overdag hun eigen weg. Als begeleiders zijn we stand-by en zorgen we voor incheckmomenten om ervaringen te delen.

Met leerlingen op ontdekkingstocht naar de invloed van ABBA en Stockholm-style had ik wel zin in een eigen uitdaging. Mijn collega-begeleiders had ik al aangestoken met mijn zucht naar kanelbuller en er ontstond een spontane uitdaging om dagelijks een albumcoverfoto te presenteren. Een mooi begin, maar er zat meer in.

Voor vertrek had ik een lijstje gemaakt met boekhandels en bibliotheken die het bezoeken waard zouden zijn. Het leek me mooi om mijn favoriete jeugdboek, De gebroeders Leeuwenhart, op te zoeken. Dat boek is tenslotte geschreven door de Zweedse Astrid Lindgren en zou ik vast goed in ‘haar moers taal’ kunnen vinden. Van ieder gevonden Leeuwenhart zou ik een foto maken en ik keek alvast uit naar de verzameling die dat op kon leveren.

Al op dag één kwam ik erachter dat de jacht eigenlijk veel leuker was dan de vangst. Ik sprak met de eigenaar van de prachtige Science Fiction Bokhandeln in de oude stad, ik had me nog nooit gerealiseerd dat De gebroeders Leeuwenhart fantasy is, terwijl ik beweer dat dat ‘mijn genre’ niet is. In de bibliotheek bleek dat er een grote collectie Nederlandse vertalingen van boeken van Astrid Lindgren aanwezig was. Waarom kon niemand me vertellen. In een antiquariaat was de verkoper zo enthousiast over mijn zoektocht dat hij naar de zolder verdween om mijn lievelingsboek te zoeken en pas na ruim een half uur weer beneden kwam. Hij was zo teleurgesteld dat hij het niet gevonden had, dat hij het niet meer kon opbrengen om Engels te spreken.

Op dag twee besloot ik mijn uitdaging aan te passen, de Boekenweek in Nederland was begonnen en naar de taal van de moeder van De gebroeders Leeuwenhart luister ik graag. Als Nederlandse ervaar ik mensen in Zweden als wat gereserveerd. Ze, en dat geldt natuurlijk niet voor iedereen, geven je de ruimte en dringen zich niet aan je op. Als je zelf contact maakt is de reactie vaak vriendelijk en aandachtig. Ik was benieuwd of die voorzichtige houding (en oké, míjn brutale houding) mijn uitdaging in de weg zou staan.

Voor de tweede keer bezocht ik mijn ondertussen favoriete boekhandel in Gamla Stan. Ik kocht de gebonden uitvoering van Bröderna Lejonhjärta, het boek dat ik in míjn moers taal kan dromen. Nog in de winkel begon ik aan mijn aangepaste uitdaging; het leek me mooi om dit boek te laten voorlezen in haar moers taal. Toen mijn hoofd ’s avonds eindelijk mijn kussen raakte, droomde ik, met een grijns van oor tot oor, van het Kersendal, de vuurspuwende draak Katla en de duiven van Sofia.

Mijn boek was niet uit, toen we weer naar Nederland teruggingen. Liefdevol was ik voorgelezen door een bakker, een medewerker van de rijksdagbibliotheek, een lieve mevrouw die vertelde dat haar dochter met downsyndroom had leren lezen door dit boek en een buscontroleur die daardoor vergat te vertellen dat we eigenlijk zwart reden. De vrouw van de houtsnijder, de medewerker uit de speelgoedwinkel en zij die álles wist van thee, allemaal hebben ze mijn Leeuwenhart veroverd. Mijn Boekenweek kon niet meer stuk!

Liefs, Heleen

Afbeelding: Heleen bij de Science Fiction Bokhandeln in Stockholm

De kinderen van de nacht & Rimpeling – Boekenweektips van Heleen

Komend weekend is alweer het laatste weekend van de boekenweek. Janneke en Heleen delen deze feestweek allebei een paar leestips voor wie nog wat boekenweekinspiratie kan gebruiken. Heleen tipt boeken over wolven, mensen en andere dieren: De kinderen van de nacht van Dik van der Meulen en Rimpeling van Bibi Dumon Tak.

De verwondering die ik ervaar als ik kijk naar ‘alles wat leeft’ en mijn respect voor het leven komen mooi samen in mijn tips voor deze Boekenweek. Is het omdat de lente lonkt of is het ‘gewoon toeval’ dat ik juist deze twee boeken gekozen heb?

In Kinderen van de nacht wordt alles wat je wilt weten ofmisschien al wist gebundeld met grappige weetjes over de wolf. Roodkapje, Peter en de wolf en andere klassiekersworden afgewisseld met historische feiten en meer actuele ontwikkelingen in de relatie tussen de wolf en de mens.

Als je eenmaal begonnen bent aan De kinderen van de nacht ben je hongerig naar meer en verslind je deze met humor geschreven prijswinnaar met huid en haar.

De langpootmug op de cover van Rimpeling maakte me nieuwsgierig. Zou het deze langpootmug geweest zijn die de hoofdpersoon Marthe wilde redden? Deze heldendaad werd haar fataal, maar de achtergebleven beestjes zorgen ervoor dat ze voor de lezer gaat leven.

Rimpeling is een sfeervolle en aandoenlijke novelle. Van beestjes die je in het echte leven misschien irritant of griezelig zou vinden laten je stil worden en van ze houden tot de laatste woorden. “Hij nam de langpoot voorzichtig in de hand, bracht hem mee naar buiten en liet hem gaan. Daar fladderde hij ritselend weg, zijn laatste avond tegemoet.”

Ik hoop dat jullie allemaal mooie leessporen hebben gemaakt tijdens deze boekenweek!

Nieuwsgierig geworden?

Klik hier om het boek De kinderen van de nacht of Rimpeling te bestellen.

Mijn leeftijdsadvies voor De kinderen van de nacht: Vanaf klas 4 havo & vwo | Uitgever: Querido| Auteur: Dik van der Meulen| Verschenen: 23 oktober 2017| Prijs: €24,99

Mijn leeftijdsadvies voor Rimpeling: klas 4 en 5 Havo & vwo | Uitgever: De Geus| Auteur: Bibi Dumon Tak| Verschenen: 15 oktober 2024 | Prijs: €17,50

Geestenvuur – Mischa van Broekhoven – Tip van Janneke

Al geruime tijd zie ik steeds meer tieners in de ban raken van Japan. Dromend van een vakantie naar Tokyo, een carrière in de tech-branche, het minimalisme, de vormgeving, de sushi, de ginkobladeren, de games en de Kawaii-kledingstijl. De Nederlandse schrijver Mischa van Broekhoven voelde die hang naar Japan goed aan en schreef inmiddels al haar tweede jeugdroman die zich in dit boeiende land afspeelt. Tegen de achtergrond van die geheimzinnige omgeving kaart ze in haar verhaal een universeel probleem aan: de gevolgen van pesten.

In het boek Geestenvuur beschrijft hoofdpersoon Hana hoe haar grote broer Hayate zich al bijna een jaar heeft opgesloten in zijn kamer. Hij praat met niemand meer en gaat niet langer naar school, hij is een Hikokomori: een jongere die zich lange tijd terugtrekt uit de maatschappij door thuis te blijven. Het is voor Hana en haar ouders onduidelijk wat daar de onderliggende reden voor is. Opeens lijkt Hayate zijn verhaal eindelijk aan zijn zusje te willen vertellen. Hij maakt etsen met aanwijzingen voor haar, waardoor Hana besluit op onderzoek uit te gaan. Alles blijkt te leiden naar Obon van twee jaar geleden, het feest waarbij de geesten van voorouders terugkeren naar de wereld en waarbij destijds een afschuwelijk ongeluk plaatsvond. Maar was het wel een ongeluk of was er sprake van een bovenmenselijke natuurkracht of misschien zelfs van menselijke opzet?

Geestenvuur is een indringend verhaal over pesten en eenzaamheid, onder jongeren een groeiend probleem, zowel in Japan als hier in Nederland. In Japan is het probleem zelfs zo groot dat er speciale woorden voor zijn, zoals Hikokomori. Hayate werd gepest op school en trekt zich terug in zelfgekozen stilte. Hij heeft alleen online nog contact met een paar gamevrienden, maar ook dat verloopt niet soepel. Hayate loopt in het echte én in het online leven voortdurend tegen machtsspelletjes van leeftijdsgenoten aan. Hoe moet hij zijn hoofd boven water houden wanneer er sprake is van groepsdruk en manipulatie? Het voelt voor Hayete beter om geen onderdeel meer te zijn van het voortdenderende dagelijkse leven.

Ondertussen bekruipt de lezer voortdurend een unheimisch gevoel. Er klopt iets niet in het verhaal van Hayate. Zijn geheim lijkt groter en complexer te zijn dan alleen de pesterijen van ‘de draak’ en zijn kompanen. Het levert een spannende pageturner op met een duistere en mysterieuze ondertoon. Richting het einde wordt de lezer verrast door een enorme plotwending, die het hele verhaal in een ander daglicht zet.

Wie Mischa’s eerder verschenen titel Bloesemval las, ziet dwarsverbanden met dit verhaal. Het is niet nodig om Bloesemval eerst te lezen, maar voor wie beide titels kent is het interessant dat de verhalen verwant zijn aan elkaar. Met de dreigend gekleurde lucht, de raaf, de vuurvliegjes en de ginkoboom oogt het boek zeer aantrekkelijk voor tieners die van mysterie houden. Wat mij betreft is Mischa van Broekhoven een schrijver om in de gaten te houden, ze voelt de tijdgeest uitstekend aan en maakt belangrijke thema’s bespreekbaar.

Gebied 19, Wondermond & De krater – Boekenweektips van Janneke

De boekenweek is vandaag begonnen. Een extra bijzondere editie, want het is de 90e keer dat dit boekenfeest gevierd wordt. Janneke en Heleen delen deze feestweek allebei een paar leestips voor wie nog wat boekenweekinspiratie kan gebruiken. Wie een boek aanschaft voor minimaal €15 krijgt daar namelijk het boekenweekgeschenk De krater bij, geschreven door Gerwin van der Werf. Een populaire schrijver onder jongeren en jongvolwassenen. Janneke tipt Wondermond van Anne-Gine Goemans en Gebied 19 van Esther Gerritsen.

Het thema van de boekenweek is ‘Je moerstaal’. Een thema dat letterlijk over gesproken taal kan gaan, maar dat ook figuurlijk kan worden opgevat. Wondermond gaat over de 17-jarige Boye uit Bloemendaal die met een gouden lepel in de mond geboren lijkt. Wanneer zijn vader voor beleggingsfraude wordt opgepakt verhuist hij met zijn moeder naar zijn oma in het Friese dorpje Wondermond. Boye vindt zijn nieuwe omgeving achterlijk en heeft het gevoel dat hij als randstedeling niet dezelfde taal spreekt als zijn nieuwe dorpse omgeving. Als Friezin woonachtig in Utrecht heb ik erg genoten van de veronderstelde tegenstellingen en de inzichten die Boye tijdens zijn verblijf in Friesland opdoet.

Gebied 19 was eigenlijk vorig jaar al een hit en won niet voor niets de Boekenbon literatuurprijs, maar ik richt er graag nog eens de aandacht op. Ik heb veel leerlingen in de onderbouw die houden van jeugdboeken met een dystopisch karakter. Eenmaal in de bovenbouw komen ze van een koude kermis thuis, want in dat genre zijn niet veel boeken te vinden die niet vertaald zijn, waardoor ze niet geschikt zijn voor de leeslijst. Esther Gerritsen bracht daar vorig jaar verandering in en schreef een science fiction-roman over een man die op een ochtend wakker wordt in een wereld waar de helft van de bewoners -inclusief zijn gezin- naar een andere planeet zijn getransformeerd. Iedereen lijkt dit normaal te vinden, maar hij niet. Heeft hij iets gemist? Waar is iedereen? Samen met zijn hond gaat hij op onderzoek uit. Hoofdpersoon Tomas spreekt duidelijk niet dezelfde taal als de tech-liefhebbers die deze veranderingen hebben doorgevoerd.

Het boekenweekgeschenk De Krater verdient wat mij betreft dit jaar speciale aandacht. Het had net zo goed het geschenk van de boekenweek van jongeren kunnen zijn, want het leest als een YA met de nodige humor én ernst. Het is een roadnovel over drie jongeren die op zoek gaan naar een meteorietkrater en zichzelf. Een uitstekend verhaal voor ouders en tieners om samen te lezen en over in gesprek te gaan. Bij de opening van de boekenweek in bibliotheek Neude vertelde Gerwin me dat zijn collega docent Nederlands een geweldige lesbrief heeft ontworpen bij het verhaal De krater, die op verschillende niveaus en jaarlagen van het voortgezet onderwijs is toegespitst. Deze lesbrief wordt na de boekenweek beschikbaar gesteld door de uitgeverij. Iets om in de gaten te houden dus!

Wat deze drie titels met elkaar verbindt is het vermakelijke karakter. Ze zijn gelaagd en komisch tegelijkertijd. Er worden serieuze thema’s besproken, maar ondertussen is de schrijfstijl onderhoudend en vlot. Ze zijn daardoor alledrie op hun eigen manier heel geschikt voor jongeren die hun leeslijst eens met een recente titel willen aanvullen. Volwassen literatuur hoeft absoluut niet stoffig en gewichtig te zijn. Dat bewijzen deze drie schrijvers.

Nieuwsgierig geworden?

Klik hier om het boek Wondermond of Gebied 19 te bestellen en krijg daar het boekenweekgeschenk De Krater bij cadeau.

Mijn leeftijdsadvies voor Wondermond: Vanaf klas 4 havo & vwo | Uitgever: Ambo Anthos | Auteur: Anne-Gine Goemans | Verschenen: 22 augustus 2024 | Prijs: €24,99

Mijn leeftijdsadvies voor Gebied 19: Vanaf klas 5 havo & vwo | Uitgever: De Geus | Auteur: Esther Gerritsen | Verschenen: 4 juli 2023| Prijs: €23,99

Midnight Release Party – Janneke

Lieve Heleen,

Volgende week maandag ga ik naar de Midnight Release Party in de Utrechtse boekhandel Broese, waar rond middernacht de verkoop van het nieuwste deel in de Hongerspelen-boekenreeks van start gaat: Dageraad boven de boete. Leerlingen uit de derdeklas blijken ook te gaan en n.a.v. ons gezamenlijk enthousiasme appt een aantal klasgenoten hun ouders met de vraag of ze er ook naartoe mogen. Eén van de ouders biedt zelfs aan om ze met de auto heen en weer te rijden vanuit Zeist, want: ‘Voor een boekenfeest maak ik natuurlijk tijd. Zoiets stimuleer ik graag.’ Mooi zo.

Eens in de zoveel tijd komt er een boekenserie voorbij waar een ware fancultuur omheen ontstaat. Het zijn verrassend vaak fantasyverhalen. Een totaal andere wereld waar je in op kunt gaan door de leefstijl, taal, gewoontes en kleding op te slurpen en te imiteren. De Hongerspelen is er zo eentje. Een genadeloos verhaal dat is geïnspireerd op de Griekse mythe over Theseus en Ariadne, waarin Athene wordt opgedragen om iedere negen jaar jongens en meisjes aan te leveren die in een labyrint op Kreta worden gegooid, om daar te worden verslonden door een Minotaurus. Zogenaamd om een verwoestende oorlog te voorkomen, maar eigenlijk is het een straf voor de inwoners van Athene. Schrijfster Suzanne Collins nam dit principe in haar nietsontziende serie The Hunger Games over. Wie voor problemen zorgt krijgt een ergere straf dan de dood, namelijk: de dood van hun kinderen. Na een opstand in het fictieve land Panem worden voor straf de jaarlijkse Hongerspelen georganiseerd, waar uit elk district twee kinderen moeten worden gekozen. Ze vechten tot de dood of hun eenzame overwinning.

Ook andere fantasyseries viel de eer van zo’n bloeiende fancultuur ten deel, zoals Lord of the rings, Harry Potter en Nevermoor. Ik vertel de klas over de laatste keer dat ik naar een midnight release ging. Ik zat nog op de basisschool en had net een look-a-like wedstrijd gewonnen in de bibliotheek. Als officiële ‘look-a-like Hermelien van Leeuwarden’ bezocht ik het nachtelijke Harry Potter-feest rondom de verkoop van HP en de Vuurbeker. Ik droeg mijn Zweinsteinmantel -door mijn moeder genaaid van verduisteringsgordijn- met verve en heb zelfs hier en daar een Hermelien handtekening uitgedeeld.

Na afloop van de les blijven de Hongerspelenfans nog even hangen: ‘Oh mijn god, je gaat volgende week toch niet verkleed?’ ‘Tuurlijk wel,’ zeg ik. ‘Ik ga als Effie Trinket. Ik heb m’n pruik al gepoederd, die ligt klaar.’ Effie is een personage uit de Hongerspelen die met haar pruik en make-up niet onderdoet voor een edelvrouw aan het Franse hof van de Zonnekoning. ‘Dat meeeeen je niet!’ De leerlingen aan m’n bureau lachen en kijken me ongelovig aan. ‘Sterker nog,’ ga ik onverstoorbaar verder, ‘ik denk dat ik wat eerder kom en bij de ingang ga staan, zodat ik alle Jordaneze leerlingen theatraal kan begroeten. En dan zwaai ik de rest van de avond steeds even naar je, als je mijn richting uitkijkt. Ik vind het zo leuk dat je ook komt.’ Ik grijns. Ik krijg een oogrol. ‘Echt nice dat je komt, Janneke. Maar spreek me alsjeblieft niet aan als je verkleed gaat als Effie.’

Ze lopen hoofdschuddend m’n lokaal uit, bij de uitgang hoor ik ze nog lachen: ‘Haha, zo gênant. Dat kan ze niet echt menen.’ Oke, ik was het niet echt van plan, maar overweeg nu toch om een outfit te regelen.

Liefs!

Janneke

Wil je ook naar een midnight release van Dageraad boven de boete? Kijk even op de website van uitgeverij Best of YA voor een feest bij jou in de buurt.

*Afbeeldingen: Effie Trinket uit de film Hunger Games, de aankondiging van de Midnight Release Party

Tienerboekenweek – Tips van Janneke & Heleen

Een week voor de boekenweek van start gaat besteden we aandacht aan een nieuw initiatief van twee enthousiaste leesbevorderaars: De Tienerboekenweek. Twee weken geleden besloten @hijvannederlands en @mevrouw.willems zelf een week tot Tienerboekenweek uit te roepen. Er bestaat een boekenweek voor volwassenen (18+), een boekenweek voor jongeren (15-18 jaar) en een kinderboekenweek (6-12 jaar), maar waar blijft de aandacht voor jeugdboeken en voor hun lezers van 12 t/m 15 jaar?

Al eerder schreven we in onze blog over leesopvoeding over het onderzoek De Doorgaande Leeslijn van Stichting Lezen, waaruit blijkt dat er vijf belangrijke sleutelmomenten zijn waarop de leesmotivatie kan omslaan, zowel negatief als positief. Momenten waarbij alle extra hulp en aandacht van volwassenen zeer welkom is. Twee van die sleutelmomenten vallen in de doelgroep van de beoogde Tienerboekenweek: het moment van de overstap naar de brugklas en die van de overgang naar de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Werkend als docent Nederlands in het voortgezet onderwijs zien wij de leesuitdagingen van tieners elke dag. We gunnen onze leerlingen dan ook een moment waarop ze alle aandacht krijgen van boekenliefhebbers in het hele land, van schrijvers, boekhandelaren, bibliotheken, uitgevers, ouders, docenten en andere leesbevorderaars.

We besloten voor de tienerboekenweekchallenge – waarbij bookfluencers en onderwijsexperts een stapel jeugdboeken delen op de socials om hun steun te betuigen aan dit initiatief- een aantal van onze onbesproken favorieten te delen. Jeugdboeken die recent zijn verschenen delen we al genoeg, dus we trokken allebei zeven oudere titels uit onze boekenkast. Boeken die stuk voor stuk een onuitwisbare indruk op ons maakten en ons persoonlijk hebben geraakt.

We zijn ons ervan bewust dat daar deze keer veel vertaald werk bij zit. Hoewel we uiteraard ontzettend genieten van al het prachtigs dat door Nederlandse en Vlaamse schrijvers wordt geschreven willen we stiekem ook een kleine lans breken voor vertaalde boeken, die we wat minder vaak in het zonnetje zetten op onze website en die ook wat minder vaak onder de aandacht worden gebracht in ons vak. Hoe meer mooie boeken, hoe beter. Vertaald of oorspronkelijk in het Nederlands geschreven. Kortom, laten we het jeugdboek vieren en kom maar op met die Tienerboekenweek!

Tips van Janneke

Stilte heeft een eigen stem – Ruta Sepetys – 14+

Tegen de achtergrond van het Franco-regime ontvouwt zich een weerzinwekkend geheim. Stilte heeft een eigen stem is genadeloos en meeslepend en won terecht de prijs voor het Beste Boek Voor Jongeren 2021. Ruta beschrijft in haar jeugdromans vergeten hoofdstukken uit de geschiedenis. De Spaanse burgeroorlog is een stuk geschiedenis dat zeer relevant en actueel is. Het laat de wreedheid van een totalitaire staat zien en hoe een dergelijk regime burgers dwingt zichzelf te onderdrukken. De zelfopgelegde stilte, de verlammende angst. Wie kun je nog vertrouwen? Wie luistert mee? Tegelijkertijd laat dit verhaal ook zien dat er een einde kan komen aan die stilte.

Uitgeverij: Luitingh Sijthoff| Verschenen: 17 augustus 2020| €24,99 | Hier te bestellen

The hate u give – Angie Thomas – 13+

‘THUG’ is het eerste jeugdboek over Black Live Matters dat internationaal breed werd opgepikt. Het gaat over een onschuldige zwarte jongen die wordt neergeschoten door een politie-agent en hoofdpersoon Starr is erbij. Ze zit als enig zwart meisje in een klas op een witte school, heeft een voormalig drugsdealer als vader en werd opgevoed door haar oom, die politie-agent is. Het is een rauw en indrukwekkend verhaal, waarin de complexiteit van diversiteit, vooroordelen en racisme in your face en tegelijkertijd genuanceerd in beeld worden gebracht.

Uitgeverij: Moon| Verschenen: 16 januari 2019| €15 | Hier te bestellen

De ijzige verloofde – Christelle Dabos – 15+

Ik zette al eerder het slot van de Spiegelpassenten-serie in het zonnetje, maar raakte uiteraard verslingerd aan deze nieuwe magische wereld bij deel 1, De ijzige verloofde. De eigenzinnige Ophelia is uitgehuwelijkt aan Thorn, een reusachtige en kille man van een andere clan. Ophelia verhuist naar de ijzige ark van haar verloofde. Vanaf dat moment rolt ze in een leven vol intriges, politiek en vuile spelletjes. De liefhebbers van Harry Potter en Alice in Wonderland kunnen vier delen lang smullen.

Uitgeverij: Luitingh Sijthoff | Verschenen: 7 mei 2020 | €24,99 | Hier te bestellen

Een weeffout in onze sterren – John Green – 14+

Dat lachen en huilen dicht bij elkaar ligt merk je bij dit ontroerende boek waarin de zwaarte van jonge mensen met kanker luchtig en met humor wordt beschreven zonder afbreuk te doen aan de ernst van hun ziekte. Het verhaal werd in ruim 30 talen vertaald en won internationaal heel veel prijzen, omdat het zo ongelofelijk treffend het leven beschrijft waar ongeneeslijk zieke tieners mee te maken krijgen. Zou je nog naar school gaan? Heeft het zin om verliefd te worden? Hoe kun je je ouders troosten als jij zelf ongewild de oorzaak bent van hun verdriet? Als je het boek eenmaal gelezen hebt draag je het voor altijd met je mee.

Uitgeverij: Gottmer | Verschenen: 16 juni 2021 | €17,99 | Hier te bestellen

Op het geniale af – Benedict Wells – 15+

Ik ben fan van de Duitse schrijver Benedict Wells en om eerlijk te zijn wilde ik eigenlijk zijn (mooiste) boek Het einde van de eenzaamheid met jullie delen, maar die heb ik uitgeleend. Op het geniale af is een hele goede tweede. Een krankzinnige road-novel over een jongen die besluit zijn vader te gaan zoeken wanneer zijn moeder voor de zoveelste keer in een psychiatrische kliniek wordt opgenomen. Het schijnt dat ze zwanger is geworden van een donor die zijn zaad heeft gedoneerd aan een spermabank voor genieën. Francis hoopt zijn gedeukte zelfvertrouwen wat op te krikken door zijn geniale vader te ontmoeten en doorkruist samen met twee vrienden 13 Amerikaanse Staten om hem te zoeken.

Uitgeverij: Meulenhoff | Verschenen: 7 september 2021 | €15,99 | Hier te bestellen

Adres onbekend – Susin Nielsen – 12+

Ik ken weinig schrijvers die zoveel oprechte, komische en geloofwaardige personages kan bedenken als Susin Nielsen. Felix uit Adres onbekend is daarop geen uitzondering. Felix woont tijdelijke met zijn moeder in een busje, maar zijn moeder drukt hem op het hart om dit aan niemand te vertellen. Zelfs zijn vrienden niet. Ze is bang voor de kinderbescherming. Felix heeft het daar moeilijk mee en vindt voor de problemen van hem en zijn moeder een onconventionele oplossing.

Uitgeverij: Lemniscaat | Verschenen: 1 april 2019 | €15,99 | Hier te bestellen

De bijzondere woorden van Gioia – Enrico Galiano – 15+

Tot slot mijn absolute favoriet, over een meisje dat woorden uit alle talen verzamelt die onvertaalbaar zijn. De bijzondere woorden van Gioia én Gelukkig tegen de wereld (deel 2) vormen samen een indrukwekkende coming-of-age-reeks over (zelf)liefde, vriendschap, vertrouwen, groei en ontwikkeling. Waan en werkelijkheid lopen door elkaar en dat levert verrassende inzichten op. Het gaat over de kracht van woorden en talenten, van dromen en herinneringen.

Uitgeverij: Luitingh Sijthoff | Verschenen: 13 december 2022 |€24,99 | Hier te bestellen

Tips van Heleen

Het grote misschien – John Green – 14+

Het grote misschien, laatste woorden van een dichter, inspireren Miles om een onopvallend leven achter zich te laten. Hij vertrekt naar een kostschool, waar hij leert over vriendschap en liefde. Een filosofisch en aangrijpend verhaal, verrassend luchtig en vol humor geschreven.

Uitgeverij: Gottmer | Verschenen: 11 oktober 2017 | €17,99 | Hier te bestellen

Ik zie je tussen de wolken – Maren Stoffels – 13+

In Ik zie je tussen de wolken gaat Lauren, als een soort stage, de ernstig zieke Casper helpen. Lauren, die zelf niet bepaald lekker in haar vel zit, moet nogal wat overwinnen. Ik zie je tussen de wolken is een aangrijpend boek waarin zware thema’s toch redelijk lichtvoetig besproken worden.

Uitgeverij: Leopold | Verschenen: 31 augustus 2016 | €9,99 | Hier te bestellen

Boy 7 – Mirjam Mous – 13+

In Boy 7 is zoveel anders dan het leek, dat je niet meer weet wie je kunt vertrouwen. Door de tijdssprongen blijf je bij de les en wordt de spanning mooi opgebouwd. Als je het boek verslonden hebt is het ook fijn om de film te kijken.

Uitgeverij: Van Goor | Verschenen: 7 juni 2011 | €16,99 | Hier te bestellen

Boyd was hier – Corien Botman – 14+

Boyd was hier is een boek dat je nieuwsgierig houdt. Als Benyamins beroemde vader achterna wordt gezeten door de media, verandert niet alleen hij zijn uiterlijk. Benyamin wordt Boyd en creëert een nieuwe identiteit. Even opletten bij het lezen van dit avontuur, dan vind je er van alles in.

Uitgeverij: Singel | Verschenen: 3 maart 20215 | €20 | Hier te bestellen

Het kankerkampioenschap voor junioren – Edward van de Vendel Roy Looman – 13+

Het kankerkampioenschap voor junioren is geen zielig boek over een ziek kind. Ik heb het eerder gelezen als een stoer boek over angst, vriendschap en eenzaamheid. Dit boek leg je niet weg, je leest het in één ruk uit en je hoopt dat het goed komt.

Uitgeverij: Querido | Verschenen: 5 november 2019 | €18,99 | Hier te bestellen

Latino King – Bibi Dumon Tak & Castel – 14+

Latino king vertelt het verhaal van Castel die zich heeft laten verleiden tot het handelen in drugs en in een Dominicaanse gevangenis belandt. Een rauw en meeslepend verhaal. Latino King hoort bij de Slashreeks, waargebeurde verhalen van jongeren geschreven met behulp van schrijvers.

Uitgeverij: Querido | Verschenen: 5 januari 2010 | €20 | Hier te bestellen

2c – Mirjam Mous – 12+

Als klas 2C, zeker niet de leukste klas die je je kunt voorstellen, op werkweek vertrokken is, blijkt er een bom in de bus te liggen. Terwijl het gevaar nog niet geweken is, maak je kennis met verschillende betrokkenen. Of die kennismaking je laat vertrouwen op een goede afloop mag je zelf invullen.

Uitgeverij: Van Goor | Verschenen: 8 mei 2018 | €16,99 | Hier te bestellen

Waar ben je? – Anna van Praag – Tip van Heleen

Hebben je ouders een lievelingskind? En hoe zit het als jij dat bent? Over het algemeen is dat geen vraag waar je dagelijks bij stilstaat. Als zo’n vraag in je op komt is dat vaak op een moment waarop er van alles aan de hand is. In het geval van Milan is ‘van alles’ een understatement.

Na het overlijden van zijn stiefvader groeit Milan op met zijn moeder en zus Juno. Omdat hun moeder depressief is zorgt Juno ervoor dat het leven voor haar en Milan avontuurlijk blijft. Ze maakt van alles speurtochten, raadsels of spannende opdrachten. Als Juno op een dag verdwenen is, begint een speurtocht vol onthutsende ontdekkingen en ontstaan in Milans hoofd allerlei scenario’s van wat er aan de hand zou kunnen zijn.

Juno heeft net genoeg aanwijzingen achtergelaten om haar familie gerust te stellen. Haar moeder vindt het misschien ook wel even lekker rustig dat ze er niet is, ze had de laatste tijd veel ruzie met Juno. Omdat Juno meerderjarig is maakt de politie zich ook niet echt zorgen. Milan maakt zich wel zorgen, samen met zijn vriendin Jaleesa gaat hij op onderzoek uit. Ze verzamelen ‘bewijsstukken’ die hen uiteindelijk naar Juno moeten leiden.

Tijdens de zoektocht doet Milan confronterende en griezelige ontdekkingen. Niet alles in zijn leven blijkt wat het lijkt en dat maakt hem behoorlijk in de war. Hun eigen vader, een leraar, een scoutingleider en de vrienden van Juno brengen nieuwe inzichten. Inzichten waar Milan niet altijd op zit te wachten. De getekende bewijsstukken en de scenario’s die in Milans hoofd ontstaan trekken je steeds net op tijd uit de narigheid.

Kun je kinderen verantwoordelijk stellen voor hun daden? Die vraag zorgde bij mij voor een beklemmend gevoel tijdens het lezen van Waar ben je. De associaties, de omwegen, de verwarring en emoties vond ik herkenbaar en de dialogen natuurlijk en geloofwaardig. Wat een knap verhaal vertelt Anna van Praag, spannend en emotionerend tegelijk. Nu ik het uit heb hoef ik voorlopig geen slagroomtaart meer.

Winactie: Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld – Schrijvers voor Toekomst

Vorige week was het De week van het korte verhaal, een fijne aanleiding om een verhalenbundel voor tieners te delen. Een paar weken geleden verscheen deze bundel vol klimaatfictie van Schrijvers voor toekomst .

Vanaf vandaag kun je een gesigneerd exemplaar winnen van de verhalenbundel Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld van Schrijvers voor Toekomst. Je hebt een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina of met een reactie onder dit bericht. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten. Op woensdagavond 5 maart 2025 maken we de winnaar bekend.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het over?

Vind maar eens de moed om iets te doen aan klimaatverandering. Een groep jeugdboekenschrijvers sloeg de handen ineen en noemen zich samen Schrijvers voor toekomst. Ze schreven een verhalenbundel voor tieners met Hoopvolle verhalen over het einde van de wereld en hopen zo op een positieve manier bij te dragen aan de bewustwording van het klimaatprobleem bij jongeren.

De 15 verhalen zijn bijzonder gevarieerd en het boek bevat daardoor voor ieder wat wils. Van dystopische science fiction tot gewone dagelijkse taferelen in het hier in nu. De gemene deler bestaat uit tieners die op hele verschillende manieren staan voor wie ze zijn en de wilskracht hebben om binnen hun eigen bereik iets bij te dragen, hoe groot of klein ook. Heldhaftig of juist onhandig, activistisch of juist als twijfelaar, standvastig en begripvol, bloedserieus en grappig, alles komt voorbij.

De variëteit van de verhalen is de kracht van deze bundel. Logischerwijs spreekt het ene verhaal je meer aan dan het andere, maar door de diverse invalshoeken is de kans groot dat iets raakt. De bundel werd geschreven voor tieners van 12 tot 16 jaar en voor alle tussenliggende leeftijden zitten er wel een paar geschikte verhalen tussen. Of het nu om de brugklas of de derdeklas gaat, je kunt ermee aan de slag. Dat maakt van deze bundel dan ook een perfecte aanleiding om bijvoorbeeld het vak Nederlands met burgerschap, aardrijkskunde, maatschappijleer of biologie te combineren. Er zitten uitstekende lesbrieven bij met hapklare lessen voor zowel onder- als bovenbouw. De eerlijkheid gebied ons te zeggen dat we lesbrieven bij jeugdboeken lang niet altijd even goed doordacht vinden, maar deze zit echt heel goed in elkaar. Schrijvers voor toekomst maakt het docenten echt heel erg makkelijk om iets met het onderwerp klimaat te doen in de les. Dus wat houdt je nog tegen?!

Janneke bezocht de boekpresentatie in bibliotheek Utrecht, waar het boek werd gesigneerd door een deel van de schrijvers. Wil je weten door wie? Doe mee en misschien win jij deze mooie verhalenbundel.

Ons leeftijdsadvies: 12+ | Uitgeverij: Ploegsma | Auteur: Schrijvers voor Toekomst, Mark Boode, Tom de Cock, Fikry El Azzouzi, Thijs Goverde, Marc ter Horst, Marco Kunst, Elin Meijnen, Milouska Meulens, Marloes Morshuis, Rima Orie, Mijke Pelgrim, Maria Postema, Esther Walraven, Anna Woltz, Zindzi, Zevenbergen | Verschenen: 22 januari 2025

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om het boek te bestellen.

*Afbeelding: Gemaakt tijdens de boekpresentatie van dit boek in Bibliotheek Utrecht

Cover – Heleen

Lieve Janneke,

Voor de vakantie was – voor mij – de eerste bijeenkomst van de leesclub bij ons op school. Ik had in mijn hoofd een plannetje gemaakt voor de richting die we met de leesclub op zouden kunnen gaan. Een leuk plannetje dat, natuurlijk, onderweg gelijk blootgesteld werd aan allerlei wijze inzichten.

Het lijkt me mooi met de lezers van de leesclub in gesprek te gaan met een schrijver. Het zou dus handig zijn een boek te kiezen dat niet alleen geschreven is door een Nederlandse auteur, maar ook door een mens waarmee het prettig praten is. Stiekem vind ik het zelf ook wel fijn iemand uit te nodigen die geen vrolijke veertiger is met een kleurige bril die graag jongeren wil helpen. Ik, als kleurrijke vijftiger, heb gemerktdat er soms iets anders nodig is om de nieuwsgierigheid te wekken van de doelgroep die je juist graag wilt bereiken.

Het boek dat ik wilde voorstellen om voor de volgende keer te lezen was Als de dood zucht. Ik kreeg het alweer twee jaar geleden via de schrijver, Lex Paleaux, van de uitgever toegestuurd. Ik kende Lex’ werk nog niet en schreef er over voor Hoe was het op school: “Op een respectvolle manier worden de verschillende karakters uitgediept, ik geloof ze allemaal. Met ingehouden adem of met een schaterlach word ik uitgenodigd ze te omarmen.” Ik was verkocht, denk ik.

Ik was verkocht, maar kon me ook nog heel goed mijn eigen weerzin herinneren. De cover én de titel zorgden bij mij voor een huivering en maakten, al vond ik het eervol dat ik het boek mocht ontvangen, dat ik er niet gelijk in begon. Wat als de lezers van de leesclub die huivering ook hadden en ook terughoudend zouden zijn? De leesclub zou moeten uitnodigen tot lezen, natuurlijk. Ik besloot mijn overwegingen voor de leggen aan onze beoogde gast.

Toen ik Lex vroeg welk van zijn boeken hij zou adviseren voor de leesclub, noemde hij het boek dat ik ook in gedachten had. “Kinderen spelen de hoofdrol, ieder met een eigen verhaal, eigen moeite, pijn, verdriet..” “Het boek is heftig, maar ik denk niet dat veel jongeren het in meer of mindere mate al niet zo ervaren in hun persoonlijke leven.” Voorzichtigopperde ik mijn bedenkingen over de titel en de cover. Iets minder voorzichtig schoof hij een spiegel voor mijn neus: “Ik denk dat volwassenen hun eigen beleving vaak te snel projecteren op jongeren.”

Misschien in de veronderstelling dat ik die spiegel thuisgelaten had, liet ik Als de dood zucht zien aan de leerlingen uit één van mijn klassen. Het boek werd nog net niet uit mijn handen getrokken. Toen ik vroeg wat ze van dit boek verwachtten werden er termen geroepen als “spanning, actie, ellende, narigheid, heerlijk”. En bij het bekijken van de achterkant bleven ze even stil, “Oe…” “Ken jij die man, Heleen?”

’s Middags bij de leesclub zorgde mijn voorzichtige (de keuze voor het nieuwe boek moest toch eigenlijk uit de groep komen) betoog nauwelijks voor reacties. Er werden Engelse titels geroepen van fantasyboeken. Misschien was er nog wat werk aan de winkel voor Lex aan zou kunnen schuiven. Ik aaide over de cover van mijn boek en … hield mijn adem in.

Liefs, Heleen

Benieuwd naar het boek Als de dood zucht? Lees hier de recensie die Heleen erover schreef.

Afbeelding: Door Heleen

Winactie: De langste één minuut – Diet Groothuis

Met de zorgwekkende ontwikkelingen in Amerika als het om het terugdraaien van abortuswetgeving gaat vers in het geheugen, vinden we het van belang om aandacht te besteden aan de vrijheid die we in Nederland wél hebben op dit gebied. Dit doen we met een winactie met het waardevolle boek De langste één minuut.

Vanaf vandaag kun je een gesigneerd exemplaar winnen van het boek De langste één minuut van Diet Groothuis. Je hebt een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina of met een reactie onder dit bericht. Leerlingen van Heleen en Janneke mogen ook een bericht sturen via Magister Berichten. Op maandagavond 24 februari 2025 maken we de winnaar bekend.

Klik hier om deel te nemen aan de wedstrijd

Waar gaat het over?

De langste één minuut beschrijft het ontroerende verhaal van Mel die al twee jaar op kamers woont en een zorgeloos studentenleven leidt. Dan komt ze erachter dat ze zwanger is. De minuut die ze moet wachten tot de uitslag zichtbaar is op de test voelt als de langste minuut van haar leven. Hoewel ze al een poos een vaste vriend heeft weet ze niet zeker wie de vader is, want ze is op vakantie ook intiem geweest met een andere jongen. Ze doorloopt een breed palet aan emoties terwijl ze een keuze moet maken: wil ze het houden of wil ze liever een abortus?

Mel is eerlijk over haar zwangerschap naar haar vriend en naar haar ouders. Hoewel het oplucht om er niet meer alleen mee rond te lopen brengt dat ook een extra moeilijkheid met zich mee. Ze hebben er een mening over. Alleen al het feit dat ze abortus overweegt is moeilijk voor haar religieuze vader. Mel vindt op haar beurt haar vader moeilijk. Mels vriend heeft zijn eigen gedachtes over wat er moet gebeuren. Maar wat wil Mel zelf?

Diet Groothuis’ schreef dit boek omdat er tot haar verbazing nog geen jeugdboek over dit onderwerp bestond. Op een leeftijd waarop jongeren seksueel actief worden is er veel aandacht voor het voorkomen van een zwangerschap, maar wat als dat niet is gelukt? Diet zocht contact met jonge vrouwen die dit overkwam en gebruikte hun verhalen ter inspiratie. De keuze om een zwangerschap door te zetten of af te breken is niet lichtzinnig te nemen en maakt in beide gevallen grote emoties los. Diet neemt de lezer aan de hand langs die keuzes en langs de emoties. Ik kan me voorstellen dat het een troost kan zijn om dit boek te lezen als je zoiets zelf hebt meegemaakt. Ik kan me ook voorstellen dat het goed is om dit boek te lezen als je anderen in dit proces wilt leren begrijpen en bijstaan. Ook voor jongens is het goed om dit boek eens open te slaan, het is zeker niet een verhaal dat alleen voor meisjes is bedoeld.

Groothuis schreef dit boek in een vrije versvorm, hier en daar voorzien van een zwart-wit-tekening van Jantien Derks. Er wordt geen woord te veel gezegd. Poëtisch taalgebruik zorgt ervoor dat Mels rauwe emoties niet alleen qua inhoud maar ook op gevoelsniveau meteen tot de kern komen bij de lezer. Toch voert mildheid en mededogen uiteindelijk de boventoon. De lezer blijft achter met begrip voor de keuze van Mel. Begrip voor de keuze van anderen in zo’n situatie. Wat die keuze dan ook is. Een belangrijk boek!

Ons leeftijdsadvies: 15+ | Uitgeverij: Volt | Auteur: Diet Groothuis | Illustraties: Jantien Derks| Verschenen: 27 augustus 2024

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om het boek te bestellen.

*Afbeelding: Gemaakt tijdens de boekpresentatie van dit boek in Boekhandel Broese in Utrecht