Ik ga op reis en ik neem mee… – Vakantieboeken van Heleen

Lieve Janneke!

De vakantie is dan toch eindelijk echt begonnen! Al groeit de stapel boeken om mee te nemen nog steeds, ik móét echt gaan kiezen! Dit jaar ga ik een weekje in het vermoedelijk allerlulligste huisje op het allerleukste eiland wonen. Ik neem mijn hond mee (zijn hobby is achter kanoetjes aanrennen) en een veel te grote tas. Dat klinkt als superhandig in de bus en op de boot.

Gelukkig wordt het een stralende week en passen er behalve zomerrokjes, bikini’s en warme vesten ook nog een paar boeken in de enorme tas. Bij mijn keuze houd ik geen rekening met het gewicht per boek. Of dat nou zo verstandig is….

De wereld in het klein – Caroline Waltman & Gloria Waltman Flore

Mijn vriendin Caroline Waltman maakte samen met haar dochter (vriendin van míjn dochter) Gloria Waltman Flore een prachtig kijk, blader en naslagboek. Haar lief heeft een eiland, midden in het Groene Hart, ver van de bewoonde wereld. Op dat eiland staat een huisje, in dat huisje genoten zij van de aandacht voor elkaar en van het maken van blijvende herinneringen. Nog niet zo lang geleden kwamen deze, ooit, stadsmensen hun boek vol verhalen, tekeningen, foto’s, recepten en kennis bij mij brengen. Ik ben nu al onder de indruk en weet zeker dat ik na de vakantie nog niet klaar ben met dit boek. (De wereld in het klein weegt 1376 gram.)

Uitgever: Noordboek | Verschenen: 15 juni 2023 | €49,90 | Hier te bestellen

En toen ging hij – Jannah Loontjes

Zoals jij en ik ook wel eens horen dat jongeren de boeken lezen die wij tippen, volg ik ook de tips van ‘echte’ recensenten. De sfeer die in deze roman beschreven werd sprak mij aan. Een vriendengroep, bestaand uit kleurrijke types, in de tijd van de moord op Olof Palme in Stockholm staat centraal. Ik kies niet vaak voor historische romans, maar de vrienden in Zweden én het zwemmen in zo’n fris meer prikkelen mijn vakantiegevoel. (En toen ging hij weegt 611 gram.)

Uitgever: De Geus | Verschenen: 2 mei 2023 | €24,99 | Hier te bestellen

Ieder seizoen zijn groen – Mijke Desserjer 

Het leek me een uitdaging om ook een boek mee te nemen waarin ik iets creatiefs zou leren maken. Niet dat ik niet creatief ben, maar bij mij wordt alles abstract, kleurig en veel. Antoinette van Kinderboekwinkel De toverlantaarn raadde me dit boek aan. Ieder seizoen in het groen begeleidt je bij het botanisch tekenen. Ik ben heel benieuwd of het mij gaat lukken om met fijne lijntjes helmgras, rijpende cranberry’s en kamperfoelie herkenbaar op paper te krijgen. (Ieder seizoen in het groen weegt 545 gram.)

Uitgever: Kosmos Uitgevers | Verschenen: 22 februari 2023 | €22,50 | Hier te bestellen

Jimi Fender Johnson – Buddy Tegenbosch 

Dit boek ligt al op mijn stapel sinds het begin deze maand uitkwam. Omdat de schrijver vorig jaar onze school bezocht, heb ik toen al zijn werk gelezen. Vooral Oog om oog vond ik verpletterend en met Match hebben we heel wat leerlingen aan het lezen gekregen. Superleuk dat Buddy Tegenbosch ook nog eens een gesigneerd exemplaar beloofde op te sturen om te verloten. Hoofdpersoon Jimi leeft voor muziek en belandt in een andere tijd. Het verhaal speelt zich af in New York, op Instagram deelt Buddy zijn opnames voor de trailer. (Jimi Fender Johnson weegt 380 gram.)

Uitgever: Van Goor | Verschenen: 4 juli 2023 | €17,99 | Hier te bestellen

Groetjes vanaf Terschelling!

Heleen

De kleuren van de zee – Miriam Bruijstens – Tip van Janneke

Het queer joy-boek De kleuren van de zee verscheen precies op het juiste moment. Vlak voor de zomer nodigde de prachtige omslagillustratie van Miranda Zantingh meteen uit om dit boek in te pakken en mee te nemen naar het strand. Schrijfster Miriam Bruijstens schreef een positieve YA-roman over zomerse zwemsessies, nieuwe vrienden en liefde in de lucht.

Wanneer Hannah een vuurtoren in de verkoop ziet staan haalt ze haar beide vaders en moeder over om daarnaartoe te verhuizen. Zo belandt ze aan het begin van de zomer in een klein dorpje, waar ze al snel nieuwe vrienden maakt op het strand. Het is een perfecte vakantie, waarin Hannah het ene na het andere vrolijke avontuur beleeft. Zoals elke tiener zit ook Hannah zichzelf soms een beetje in de weg. Ze is nog nooit verliefd geweest en haar ADHD maakt het moeilijk om snel haar draai te vinden in haar nieuwe omgeving.

Als ervaringsdeskundige was ik nieuwsgierig naar het aangekondigde ADHD-element, want dat kan wel wat representatie in de jeugdliteratuur gebruiken. De moeilijkheden waar hoofdpersoon Hannah tegenaan loopt zullen voor sommige lezers herkenbaar zijn. Moeite hebben met opstarten, met nieuwe routines vinden of simpelweg vergeten te eten. Via het ik-perspectief krijgt de lezer goed mee hoe het uitvoeren van dagelijkse activiteiten opeens doorkruist kan worden door een spontane ingeving.

Wanneer een tiener worstelt met zijn of haar ADHD-diagnose kan dit verhaal een feest van herkenning zijn. Maar wie volledig oké is met zijn of haar ADHD-diagnose kan het als vervelend ervaren dat iets wat normaal voelt opeens wordt geproblematiseerd of als afwijkend wordt bestempeld. ADHD kent vele facetten en dit is slechts één van de vele vormen. Ik werd dan ook aangenaam verrast door Miriams nawoord, waarin ze uitlegt niet het verhaal van dé ADHD’er te hebben opgeschreven. Ze geeft een kwetsbare en hier en daar komische inkijk in het leven van slechts één ADHD-meisje. Het is goed om dat gegeven in het achterhoofd te houden tijdens het lezen.

Op insta en in het nawoord is schrijfster Miriam Bruijstens heel openhartig over zichzelf en benoemt nadrukkelijk de dingen zoals ze zijn. Ze ontleent daaraan een deel van haar identiteit: ze is feminist en queer, heeft MS en ADHD. Gezien haar achtergrond begrijp ik dat ze de urgentie voelt om dergelijke zaken in de jeugdliteratuur te representeren. Dat proef je terug op elke bladzijde van het verhaal. Miriam wil dingen bespreekbaar en herkenbaar maken, maar lijkt zich tijdens het schrijven te hebben afgevraagd of die boodschap wel duidelijk overkomt. Wat mij betreft hoeven niet alle issues expliciet te worden benoemd of uitgelegd. Juist de hoofdstukken waarin op speelse en lichtvoetige wijze wordt beschreven hoe Hannah staat te dralen en te dromen zonder de ADHD-stoornis te benoemen, leveren een glimlach op van herkenning. Sommige kwetsbare zaken komen soms juist beter uit de verf wanneer het verhaal zélf kan spreken, want dat is sterk genoeg.

Of het helemaal realistisch is dat bijna alle personages queer zijn? Daar kunnen we duidelijk over zijn, dat is het niet. Toch heeft het in dit geval wel iets charmants. Miriam Bruijstens schrijft met De kleuren van de zee een handreiking naar alle jongeren die onzeker zijn over hun geaardheid en lijkt ze met een hartekreet toe te willen schreeuwen: ‘Wees jezelf, je mag er zijn!’ Volgens mij komen alle letters van LHBTQIA+ wel voorbij en mocht de cishetero-lezer zichzelf nog missen in dit verhaal… ook daar is door Miriam aan gedacht: ‘Zoals in veel boeken de token gay niet ontbreekt, ontbreekt in dit boek de token straight niet.’

Op de token straight na heeft geen enkel personage een doorsnee leven. Miriam heeft werkelijk aan élke minderheid gedacht. Of het nu gaat om geaardheid, gender, fysieke handicaps, mentale uitdagingen, een rottige jeugd of andere bijzondere thuissituaties. In De kleuren van de zee zit een hoeveelheid kleurrijke karakters waar je volgens mij wel drie romans mee had kunnen vullen. Er moet me van het hart dat de grote hoeveelheid uitzonderlijke personages me soms een beetje kriebels bezorgde. De diversiteit in het verhaal is wel heel erg politiek correct en blijft door de grote hoeveelheid wat aan de oppervlakte. Het is wellicht een tikje té compleet, maar mogelijk is dat een kwestie van smaak.

De kleuren van de zee is een boek dat hedendaagse thema’s aan de kaak wil stellen zonder activistisch over te komen. Er wordt daarbij voortdurend de nadruk gelegd op alles wat afwijkt van de norm, ingepakt in een zachte deken van acceptatie en liefde. Daar moet je van houden. Voor mij persoonlijk had het iets meer buiten de lijntjes gemogen. Miriam schrijft in haar nawoord dat ze een zachtaardig, lief boek wilde schrijven over mensen die zijn zoals ze zijn. En dat is gelukt. Naast alle jeugdboeken waarin dergelijke thema’s vaak gepaard gaan met veel hardheid en trauma’s is het verfrissend om eens een feel good-verhaal te lezen over een ruimdenkende tiener die zich ontwikkelt volgens ‘het boekje’, met hier en daar wat gebruikelijke hormonale verwarring en wat hobbels.

Het is een vriendelijk voortkabbelend zomerboek geworden over een zonnig queermeisje met ADHD, die in een veilige omgeving mag ontdekken wie ze is. Dat wens je, naar wat voor geaardheid of karakterontwikkeling dat ook mag leiden, elke tiener toe.

Mijn leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Van Goor, Best of YA | Auteur: Miriam Bruijstens | Illustratie: Miranda Zantingh, Studio Z Art ’n More | Verschenen: 20 juni 2023 | Prijs: €17,99 | Hier te bestellen

 

Ik ga op reis en ik neem mee… – Vakantieboeken van Janneke

Salaam Heleen!

In de laatste weken voor de vakantie doe ik in gedachten altijd het spel ‘ik ga op reis en ik neem mee’. Ik maak in mijn telefoon lijstjes met outfits, spelletjes en natuurlijk ook met boeken. Dat is onderdeel van mijn voorpret. Elke keer als ik naar mijn lijstje met boeken kijk, denk ik handenwrijvend aan de vakantie. Ik wissel deze zomer af tussen papieren boeken en e-books, dat is nieuw voor mij. Sinds kort heb ik een e-reader (gewonnen! Zo leuk!) die ik wat handiger mee kan nemen tijdens mijn rondreis door Egypte dan de gebruikelijke extra kilo’s papier uit de bieb. Ik ben benieuwd hoe dat bevalt!

Welke boeken lagen er op jou te wachten aan het begin van deze zomer? Dit zijn een aantal van de mijne (onder de video gaat de tekst verder):

Lievegedicht – Joost Oomen

Op het festival Oerol bezocht ik vlak voor de zomervakantie, op een open plek in het Terschellingse bos, de voorstelling van Joost Oomen. Zijn nieuwste dichtbundel heb ik daar bij hem persoonlijk gekocht. Wie bovenstaande video bekijkt, van Joost die zijn gedicht voordraagt in de duinen, behoeft denk ik geen uitleg meer waarom ik ontzettend zin kreeg in de zomer toen ik zijn bundel Lievegedicht in ontvangst nam.

Uitgeverij: Querido | Verschenen: 21 maart 2023 | €20,00 | Hier te bestellen

Lessen in chemie – Bonnie Garmus

Eerlijk gezegd heb ik dit boek een keer meegenomen omdat de omslag me aansprak, maar het verdween weer naar de achtergrond. Tot een derdeklas leerling, wiens boekensmaak ik meestal deel, het aanraadde. Ik besloot het weer op m’n stapel te leggen. Het is een historische roman met een feministische ondertoon, over een vrouwelijke wetenschapster in de jaren “60. Dat klinkt als een boek met heel veel elementen die ik leuk vind.

Uitgeverij: Boekerij | Verschenen: 31 maart 2022 | €15,00 | Hier te bestellen

Schaduw van Toet – Lida Dijkstra

Deze vakantie ga ik drie weken rondreizen in Egypte, waar ik o.a. het graf van Toetanchamon hoop te bezoeken in Luxor. Ik hou er altijd van om boeken te lezen die zich afspelen in mijn vakantieland. Het kinderboek Schaduw van Toet vertelt het verhaal van een koningsdochter wiens kleine kwetsbare broertje, Toetanchamon, ooit farao zal worden. Perfect!

Uitgeverij: Luitingh Sijthoff | Verschenen: 1 oktober 2021 | €20,99 | Hier te bestellen

De woelige wereld van de worm, over een ondergronds leven vol hindernissen – Noemi Vola

De vele boekhandels die ik op de socials volg lijken in de war over De woelige wereld van de worm. Waar de één het een kinderboek noemt, noemt de ander het een informatief natuurboek en het wordt ook wel als kunstboek gepresenteerd. De beschrijving van recensent Bas Maliepaard komt misschien nog wel het meest in de buurt: ‘Het leest als een graphic novel.’ Een knalroze dikke pil, met viltstift-illustraties van regenwormen… dat kan niet anders dan reuze leuk zijn!

Uitgeverij: Parade | Verschenen: 10 april 2023 | €22,50 | Hier te bestellen

Groetjes vanuit Egypte!

Janneke

Struikmeisje – Tineke Honingh – Tip van Heleen

“Typisch. Als ik mensen verkeerd begreep, heette dat een stoornis, maar als anderen dat deden, gingen ze gewoon door alsof er niets was gebeurd.”

Erie is gestopt met naar school gaan en dat was de beste beslissing ooit. School is te vol met leerlingen, regels, kleuren. “Het voelt soms alsof er keihard muziek aan staat. Zó hard , dat ik niks anders kan dan met mijn handen tegen mijn oren drukken. Ik bevries, terwijl ik eigenlijk wil wegrennen.”

Therapeute Sylvia heeft een diagnose gesteld en in een enveloppe met een net iets te vrolijke smiley naar haar toegestuurd. Erie is er nog niet aan toe de enveloppe open te maken, misschien heeft het te maken met het woord ‘stoornis’, dat haar boven het hoofd hangt. Van dat woord wordt ze heel boos.

In het huis in het bos, waar Erie met haar moeder en zus woont, voelt ze zich niet ‘anders’. Ze kan zich daar ongestoord bezighouden met het observeren van een baby-dasje, het googelen van alle woorden die ze niet kent uit het boek Leven als een beest en het koken van soep. Als Erie uit haar veilige omgeving moet komen, is het alsof ze een klein (of ook wel eens een heel groot) diertje ingeslikt heeft. “Alles is minder eng als ik eerst hardop De Zeven doe”. Erie telt zeven diersoorten, bomen of vogels, De Zeven, maakt haar rustig.

Even boodschappen doen in de winkel van vakantiepark De Vliegenzwam is voor Erie geen eenvoudige opgave. Als ze, via een route door de struiken, Bas ontmoet is dat voor hen allebei spannend, handig en stiekem best heel fijn. Bas verblijft een tijdje met zijn vader in het vakantiepark, zo’n huisje in het bos is niet bij uitstek de plek waar je als rolstoelbasketballer helemaal in je element bent.

Erie en Bas ontwikkelen een bijzondere vriendschap. Ze herkennen waar ze elkaar aan kunnen vullen en hebben geen oordeel over tekortkomingen. Als Erie ontdekt dat haar zus Billie Bas gevraagd heeft haar uit haar isolement te helpen, voelt ze zich verraden. Bovendien is ze teleurgesteld in zichzelf. Ze was steeds beter geworden in het puzzelen met informatie over mensen en nu bleek de Bas-puzzel niet te kloppen. “Wat als ik mensen nooit zal snappen?”

Erie zoekt rust en troost bij haar dassenjong Greta. “Het leven van een dier  is oersaai. Ik verveelde me dan ook te pletter. Greta leek daar geen probleem mee te hebben, maar ik kon niet uitstaan dat ik dat wel had. Het was de enige en misschien ook belangrijkste observatie die ik na vierentwintig uur in een dassenhok kon opschrijven: Greta leek nérgens aan te denken, terwijl mijn hoofd uitgebreid de tijd nam om aan álles te denken.”

Ik heb Struikmeisje gelezen als een invoelbaar en liefdevol boek. Wat me in het bijzonder aanspreekt is de acceptatie en herkenning, tussen Bas en Erie  en nog veel meer tussen Erie en haar moeder. Het is troostrijk om te lezen dat herkenning én uitzondering binnen een gezin onderkend en uitgesproken worden. Er zijn veel jongeren die ik een gezin gun waarbij je sterk mag worden vanuit een veilige kwetsbaarheid.

Bas had ik nog wel wat beter willen leren kennen. Zijn verhaal wordt verteld vanuit de derde persoon, dat schept afstand. Hij heeft een duidelijke functie in het verhaal, ik had hem nog wel wat meer podium gegund. Dat het boek op verschillende manieren wat voorspelbaar is, stoort me niet zo. Door die voorspelbaarheid krijgt troost en warmte meer ruimte en dat gun ik Erie en iedereen die zich in haar herkent.

Mijn leeftijdsadvies: 10+ | Uitgever: Van Goor | Auteur: Tineke Honingh | Omslagontwerp: bij Barbara | Landkaart: Jeanette Steenmeyer | Verschenen: 21 april 2023 | Prijs: €16,99 | Hier te bestellen

Vissen – Heleen

Lieve Janneke,

Waar jouw vakantie net begonnen is, werken wij ons in het Noorden ons door de laatste loodjes heen. Vorige week hadden we een projectweek, die over afval ging. Ik mocht er met mijn coachgroep voor de laatste keer dit schooljaar op uit. We verzamelden afval en analyseerden dat. We bezochten gemeentewerkers die ons groen onderhouden en mochten in het riool kijken (en ruiken).

Wist jij dat de mensen in de ‘dikste’ huizen het smerigste rioolwater produceren? Zij gebruiken extra scheutjes wasmiddel en voedende conditioners, die juist een vette laag in het riool veroorzaken. Jammer dat het niet naar conditioner of wasmiddel rook, toen het luik bij de pomp openging. Een beetje een vies, maar zeker leerzaam verhaal. Op de laatste dag van onze projectweek gingen we vissen. Met schepnetjes trokken we er op uit en werd er niet alleen gevist naar libellenlarves en watervlooien.

Het zonnetje scheen, er woei een lekker briesje, de leerlingen waren goed gemutst. De voorwaarden voor onze laatste thema-activiteit leken gunstig. Na een voorbereidend praatje van de biologiedocent werden de taken verdeeld. Wie bepaalde de route, wie beheerde een netje en wie zou de emmer sjouwen. Onderweg vertelde een leerling zonder zwemdiploma over zijn grootste vangst. Ik zag zijn klasgenote huiveren en wat meer naar achter in de rij bewegen. Aangekomen bij de voor ons bepaalde locatie werden de eerste netjes uitgegooid.

Het duurde even voor ik in de gaten had waar er vandaag eigenlijk naar gevist werd. Terwijl ik genoot van het mooie weer, van de laatste activiteit met deze bijzondere groep en alvast nadacht over ons afscheidsontbijt, kreeg ik allerlei netjes naar me toe geworpen. “Kunt u tegen mijn nieuwe coach zeggen dat ik soms beter even mijn oortjes in kan hebben?” “Zou het nou eindelijk lukken dat ik bij mijn vriend in de klas kom?” “Bij wiskunde werd gezegd dat ik wel een hoger niveau aankan, heeft u dat al geregeld?” “Weten de gymdocenten al dat ik graag extra gym wil hebben?” “Kunt u zorgen dat we niet zo vroeg hoeven te beginnen? Dat kan ik echt niet.” “We krijgen toch niet … als coach? Dan kunnen we toch veel beter bij u blijven?”

Toen bijna iedereen mij afzonderlijk even opgezocht had, met of zonder nat netje met groene prut, was het tijd om terug te gaan. De tocht terug verliep een stuk chaotischer, netjes belandden op hoofden, eendenkroos in haren en water klotste uit de emmer met watervlooien en libellenlarves. Waar we samen waren begonnen, waaierde de groep nu uitgelaten uit.

Nu ik terugkijk realiseer ik me dat we allemaal op onze eigen manier bezig waren met het afscheid. Ik door mooie momenten te regisseren en af te sluiten met een goed gevoel, de vissers door het vergaren van zekerheden.

Terug op school werden de vangsten bekeken. Libellenlarven worden ook wel nimfen genoemd en zijn behoorlijk agressief. Ze aten de andere beestjes op waar we bij stonden. De vangst die de vissers bij mij binnen gehaald hadden, werd niet nader onderzocht. Al had ik hier en daar iemand met een kluitje in het riet gestuurd, het vissen alleen was blijkbaar voldoende geweest. Soms is kúnnen vissen interessanter dan de vangst.

Ik wens je een hele fijne vakantie!

Heleen

Morgen en morgen en morgen – Gabrielle Zevin – Tip van Janneke

‘Wat is een game?’ vroeg Marx retorisch. ‘Een game is “morgen, en morgen en dan weer een morgen”. Je kunt eindeloos opnieuw worden geboren, eindeloos opnieuw beginnen.

Wanneer De grote golf van Kanagawa van de Japanse kunstenaar Hokusai op het omslag van een boek staat, ben ik eigenlijk al om. Dat wil ik lezen. Een tijdje terug was de Engelse versie Tomorrow and tomorrow and tomorrow een Booktok-hit en ook de Nederlandse versie doet het goed. Het is een boek dat over gamen gaat, waarbij Hokusais kunstwerk als uitgangspunt wordt genomen voor een nieuw gamedesign. Maar het gaat nog over zoveel meer dan dat. Het gaat over creativiteit en toewijding, opgroeien en tijdsgeest, liefde voor elkaar en liefde voor de kunst.

Sam en Sadie komen elkaar na jaren weer tegen in een metrostation. Ze kennen elkaar nog uit hun jeugd, toen ze beiden met hun ziel onder de arm in een kinderziekenhuis verbleven. Ze pakken hun vriendschap weer op en worden samen succesvol en beroemd met hun briljante gamedesigns. Wat volgt is een verhaal over aantrekken en afstoten. Over ontroerende en hartverscheurende momenten in twee levens waarin lief en leed gedeeld wordt, maar niets echt samen lijkt te komen. Een (pijnlijke) liefdesgeschiedenis, waarin twee sociaal onhandige mensen elkaar vooral lijken te verstaan wanneer ze zich in hun gezamenlijke passie storten.

Het boek had over elke andere hobby kunnen gaan, omdat het vooral een verhaal vertelt over gezamenlijke passies en hoe zoiets voor een intense verbinding kan zorgen. Toch zie ik het als een enorme meerwaarde dat hier voor de hobby gamen is gekozen, want over gamen en het ontwerpen van games wordt toch met enige regelmaat nog wat neerbuigend gedaan. Te vaak wordt het nog gezien als plat en hersenloos vermaak.

Schrijfster Gabrielle Zevin trekt een parallel tussen games en algemeen geaccepteerde kunstvormen. Ze beschrijft nauwkeurig het creatieve proces dat nodig is om tot het scheppen van schoonheid te komen. Morgen en morgen en morgen maakt inzichtelijk dat het hier eigenlijk een kunstvorm betreft. Het spelen van een mooie game staat voor velen gelijk aan het verdrinken in een schilderij of het verdwalen in een mooi boek. Het maken van een briljante game vereist eenzelfde soort toewijding en creatief talent als bij welke andere kunstenaar dan ook.

Zoals bij zoveel kunstenaars lijkt een voortkabbelend leven niet voldoende inspiratie te geven. Zonder wrijving geen glans. Als ware Van Gogh’s leiden gamedesigners Sam Masur en Sadie Green zo nu en dan een onbeheerst gelukkig leven, afgewisseld met zeer destructieve periodes. Ze hebben elkaar nodig en drijven elkaar tot het uiterste, zowel in positieve- als negatieve zin. Het verhaal bestrijkt ruim 30 jaar, waarin we twee onbeholpen kinderen zien opgroeien tot zelfbewuste volwassenen. Het gamen blijft bij beiden een rode draad in hun persoonlijke ontwikkeling en is daarmee ook meteen een metafoor voor vallen en opstaan in het leven van alledag. Opnieuw blijven proberen. Nieuwe kansen benutten. Of accepteren dat je bent uitgeschakeld.

Al jaren pleit ik ervoor om games te benaderen als volwaardige fictie. Morgen en morgen en morgen is een ode aan de gamedesigner en maakt inzichtelijk hoe -net als bij boeken, films en theater- nauwkeurig wordt nagedacht over ruimte en tijd, de ontwikkeling van het personage, plot en spanningsopbouw. Wellicht is het leuk om games ook eens mee te nemen bij fictie-opdrachten in het VO.

Moet je van gamen houden om dit boek te lezen? Zeker niet. Zevin gidst je op kundige wijze door een coming-of-age-roman met een grote hoeveelheid specifieke feitjes en neemt je mee in haar enthousiasme. Het plezier spat ervan af. Mogelijk levert het lezen van dit verhaal juist een omgekeerd resultaat op. Het is heel goed mogelijk dat je na het lezen van dit boek van game(liefhebber)s gaat houden en wellicht zelf ook eens overweegt de gamepad van een spelcomputer op te pakken.

Mijn leeftijdadvies: 16+ | Uitgever: Nieuw Amsterdam | Auteur: Gabrielle Zevin | Omslagbeeld: The Great Wave (detail) door Katsushika Hokusai | Omslagontwerp: John Gall | Vertaling: Gerda Baardman | Verschenen: 6 januari 2023 | Prijs: €24,99 | Hier te bestellen

Zomervakantie!

Lieve Lezers!

Jullie wonen waarschijnlijk, net als wij, in verschillende regio’s. Dat betekent -als je nog naar school gaat, docent bent of schoolgaande kinderen hebt- dat een deel van jullie vanaf vandaag zomervakantie heeft en een deel nog niet, maar wel bijna!

Janneke woont en werkt in regio midden en heeft vanaf vandaag zomervakantie. Heleen woont en werkt in regio noord en moet nog twee weekjes wachten. We hebben inmiddels een heel schooljaar lang blogs geschreven voor elkaar en voor jullie. En we zijn verrast door het plezier dat we er zelf uithalen, maar ook door de vele leuke reacties die we krijgen. Bedankt voor het lezen van onze verhalen en het volgen van onze socials.

We gaan dus gewoon nog even door! Volgend schooljaar kunnen jullie weer verhalen van ons verwachten. (En oke, volgende week dus nog eentje van Heleen, want dat is de laatste voordat háár vakantie begint).

De zomer is voor heel veel mensen een mooi moment om een boek te lezen. Er wacht geen huiswerk, er wacht geen werk. Het hoofd is leeg en er is ruimte voor een goed verhaal. In de zomervakantie delen wij onze zomerleesstapels onder de hashtag #zomerlezen. En natuurlijk zijn we ook ontzettend benieuwd naar die van jullie. Wat ligt er op jou te wachten? 

Wij wensen jullie in ieder geval (alvast) een hele fijne zomer vol mooie belevenissen. In het echt of in een boek.

Veel plezier in de zomer(vakantie)!

Janneke en Heleen.

Zomerkamp – Janneke

Lieve Heleen,

Weet je nog die keer dat ik verkleed was als hamster en jij je kind in een outfit van plastic Albert Heijn-tassen kwam afleveren om een week met mij op zomerkamp te gaan? Een week lang zeilen op een skûtsje over de Friese meren. Het thema was ‘Everybody Appie?!’. 

Een zomerkamp met AH-thema bestond uit hamsteren tijdens het smokkelspel, zegels sparen bij corvee, het boodschappenspel à la MAX-geheugentrainer. Na een creatieve workshop ‘stempelen met groente’ ontvingen alle ouders een ansichtkaart met daarop de boodschap ‘De groente uit Friesland’. Deze week mocht ik sinds lange tijd weer eens op kamp. Op windsurfkamp met leerlingen uit de onderbouw.

Op het Jordan Lyceum gaat bijna iedereen op schoolkamp. Met enige verbijstering stond ik maandagochtend op het schoolplein de georganiseerde chaos te bekijken van het vertrek van in totaal zestien schoolkampen en drie talenreizen. Alle eerste-, tweede- en derdejaars gaan gemengd op kamp in Nederland. Alle vierdejaars op talenreis naar Londen, Berlijn of Parijs. De vijfdejaars van het vwo gaan als leerlingbegeleiders mee met de onderbouwkampen. En mocht je nu de examenklassers nog missen… die zijn eerder dit jaar op skireis geweest.

Ook bijna alle medewerkers gaan op reis. Docenten, conciërges, de orthopedagoog, de medewerkers van de mediatheek en de administratie. Wie niet op kamp gaat rijdt in busjes door het land om de fietskampen van al hun bagage te voorzien of is de telefonische achterwacht voor bezorgde ouders. Ik kan gerust zeggen dat ik onder de indruk was. 

Jij en ik kennen elkaar o.a. via de AKC-kampen, waar we allebei aan deelnamen als kind en waar we later leiding werden. We weten hoe waardevol het voor kinderen is om een dergelijke ervaring op te doen. Ze worden zelfredzaam en dat geeft zelfvertrouwen. Hun sociale vaardigheden worden op de proef gesteld en maken een grote ontwikkeling door. Ze beleven heel veel avonturen, waardoor ze veerkrachtiger worden. Ze maken nieuwe vrienden, leren zichzelf kennen en komen los van hun dagelijkse routine. Het maakt kinderen zelfstandig door zonder ouders op vakantie te gaan. Het leert ze om oplossingsgericht te denken wanneer ze een probleem ervaren. Het leert ze om samen te werken en om in te schatten wanneer zorgeloosheid op z’n plaats is en wanneer niet.

Deze week liep midden in de nacht een tent onder water door een verkeerd gesloten buitenkraan, waarna de droge spullen gillend zijn gered en de meiden bij hun andere vriendinnen in de tent gekropen zijn. Een groep verschrikte tieners stak met een gaspit het gras in brand en durfde daarna alleen nog midden op het geasfalteerde bospad te koken. Een brugklasser kwam vertwijfeld vragen of zijn eigengebakken hamburger wel gaar was vanbinnen, want bij zijn moeder zag het er heel anders uit. Hij zocht in zijn telefoon een foto en vergeleek de kleur. Twee tieners zetten met pijn en moeite hun binnentent op en kwamen daarna vriendelijk melden dat ze eventueel nog een tent over hadden voor iemand anders, terwijl ze de buitentent voor de ingang van mijn tenthuisje achterlieten.

Sommige dingen veranderen nooit. Levend stratego in het bos blijft een klapper, een wc-rol delen in het toiletgebouw geeft een kameraadschappelijk gevoel en knappe (windsurf)instructeurs verhogen de toewijding tijdens de lessen enorm. Ongeacht het soort kamp of de leeftijdsgroep is ook het knopen van vriendschapsbandjes een favoriete bezigheid gebleven. Mijn huisje voelde deze week als een winkeltje. Tijdens elk vrij moment kwamen kinderen katoenen draadjes halen en gaven elkaar mini-workshops op mijn verandaatje. Zeker toen de batterijen van de telefoons opraakten, nam de populariteit van deze activiteit enorm toe. 

Inmiddels lig ik enigszins uitgeput in een stoel op m’n balkon. M’n vriendschapsbandjes zijn nat van het douchen en de grasvlekken van het kamperen zitten er nog in. Ik twijfel of ik ze om zal houden. Ze zien er verwassen uit, maar geven ook het echte zomerse (kamp)gevoel. Tevreden kijk ik terug op een vrolijke kampeerweek met dolkomische kinderen en in gedachten hoor ik de stoere meisjes van het windsurfkamp geestdriftig beweren dat je er met een arm vol bandjes echt uitziet als een ‘surfmeisje’.

Een jaar geleden voerde ik mijn sollicitatiegesprek op het Jordan. De rector vroeg me hoe ik tegenover schoolkampen en excursies stond. Louter positief over dit soort zaken informeerde ik naar het type kampen. ‘Dat kan vanalles zijn,’ vertelde een toekomstige collega. ‘We hebben watersportkampen, survivalkamp, kookkamp, meditatiekamp, kunstkamp, geschiedeniskamp en mijn persoonlijke favoriet is Harry Potter-kamp.’ Ik sprong nog net geen gat in de lucht: ‘Dat thema heb ik bij mijn eigen kamporganisatie elk jaar voorgesteld. Het is me één keer bijna gelukt. Maar het werd toch iets anders.’ ‘Oh serieus?!,’ vroeg ze enthousiast. ‘En welk thema is het toen geworden?’ ‘Albert Heijn-thema,’ zei ik blij. Daar hebben we hard om gelachen met elkaar.

Later die middag werd ik opgebeld door de rector. Ik betwijfelde of ik was aangenomen. Een erg serieus gesprek had ik immers niet met ze gevoerd, maar we hadden wel hard gelachen. ‘Je bent aangenomen,’ zei de rector. ‘We moeten de formaliteiten nog even regelen, maar het lijkt ons een goed idee als je het draaiboek voor een Albert Heijn-kamp alvast afstoft.’

Een paar jaar geleden wilde ik het bedrijfsleven uit en heb ik de overstap naar het onderwijs gemaakt. Ik wilde meer keten en minder stilzitten achter een bureau. Dat heb ik deze week geweten. ‘Heb je je plek gevonden op je nieuwe school?’ vroeg je me laatst. Mijn antwoord is volmondig: ‘Ja!’

Geniet van deze zomer!

Janneke

Winactie: Wind – Esther Walraven

De zomer komt eraan! En wat is er in de zomer nou fijner dan in de zon zitten met een lekker boek? De komende weken maak je kans op zes handbagageboeken. Ze zijn niet zo dik, waardoor je ze goed in je tas mee kunt nemen. Zo heb je je boek altijd bij de hand en kun je lekker lezen in het park, in de trein, op een terrasje, de boot, het strand, het vliegveld of gewoon lekker in de tuin of op je balkon.

We hebben gekozen voor zes novelles – dat zijn korte verhalen- met uiteenlopende thema’s. Deze week maak je kans op het boek Wind van Esther Walraven. Je hebt ongeveer een week de tijd om te reageren via onze instagram-pagina. Op zondag 2 juli 2023, maken we de winnaar bekend. Waar zou jij dit boek willen lezen deze zomer? Laat het achter in de comments.

Deze week verscheen het nieuwe deel uit de XS-serie van Uitgeverij Van Goors label Best of YA. Het boek heet Wind en is geschreven door Esther Walraven. Een zomers boek over de negentienjarige Sam die na zijn schoolexamens een zomer op Vlieland gaat werken als kitesurf-instructeur.

Hoewel het een feestelijke zomer vol zon, zee, strand en feest zou moeten zijn, lukt het Sam niet om de problemen van thuis uit zijn hoofd te zetten. Sam en zijn vader -die Sam in zijn eentje heeft opgevoed- zijn twee handen op één buik. Maar wanneer Sams vader thuis komt te zitten vanwege grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, raakt Sam de connectie met zijn vader kwijt. Hoe kan een lieve, fijne vader tegelijkertijd iemand zijn die zulke heftige dingen doet?

Mede dankzij de MeToo-beweging in de afgelopen jaren wordt grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar en het komt steeds vaker aan het licht. Stiekem hebben we bij zulke gevallen allemaal weleens gedacht: ‘Het zal je vader of moeder maar zijn.’ Hoe ga je daarmee om? Hoe rijm je het beeld van je liefhebbende ouder met iemand die dingen doet die niet door de beugel kunnen? Het is goed dat er een boek is verschenen met dit perspectief.

Esther Walraven maakt niet alleen inzichtelijk hoe ingewikkeld de innerlijke strijd is rondom de loyaliteit en de liefde die je ondanks alles voor zo iemand kunt blijven voelen. Ze laat ook zien hoeveel impact het kan hebben op je eigen keuzes. Tegen de achtergrond van het zomerse strandleven op Vlieland, waar de lucht zindert van verliefdheid, vindt Sam het moeilijk om het meisje dat hij leuk vindt te versieren. Bang om zelf over een grens te gaan.

Ons leeftijdsadvies: 13+ | Uitgever: Van Goor / Best of YA | Auteur: Esther Walraven | Omslagbeeld Caren Limpens | Verschenen: 22 juni 2023

Niet gewonnen, maar wel nieuwsgierig geworden naar dit boek? Klik hier om Wind te bestellen.

We moeten je iets vertellen – Marlies Slegers – Tip van Heleen

“We moeten je iets vertellen..” Die aankondiging voorspelt natuurlijk al een boel ellende. De roze flamingo’s op het prachtige omslag, geïllustreerd door Jeska Verstegen, geven je in eerste instantie een heel ander gevoel. Het omlag belooft een boek vol zomer, warmte en creativiteit.

Hazel, een meisje van 13, die dit verhaal beleeft, lijkt die belofte te herkennen. “Ik zou trouwens ook kunnen beginnen met de dag dat papa en ik bij de flamingo’s waren, en de vogels allemaal wegvlogen – een prachtig gezicht van roze tegen de ondergaande zon. Maar ik begin hier: de dag dat ons gezin als vuurwerk uit elkaar spatte. Dat is nu een paar weken geleden.”

Hazel is dertien, ze heeft een oudere zus Rivka en een jongere broertje  Nathan. Hazel is geboren met een schisis, een hazenlip. Op jonge leeftijd is ze geopereerd, maar toch is ze onzeker over haar uiterlijk. Het feit dat iemand geroepen heeft dat ze niet kan zoenen is ook niet echt bevorderlijk voor haar zelfvertrouwen. (Ben ik trouwens de enige die de naamkeuze Hazel, afgekort Haas, niet echt gelukkig vindt voor een kind met een hazenlip?) Als hun ouders een scheiding aankondigen vallen niet alleen allerlei zekerheden weg, er moeten ook andere plannen voor de vakantie gemaakt worden.

Terwijl haar eigenzinnige zus zelfstandig op vakantie gaat en haar broertje met een vriendje meegaat, wordt Hazel op de boot gezet naar haar Oma. Oma woont op een eiland, dat is best lastig als de missie van je vakantie het redden van het huwelijk van je ouders is. Als Hazel eenmaal op het eiland aangekomen is, blijkt er wel meer werk aan de winkel. Oma blijkt behoorlijk in de war en de hond, Vincent, waar ze sinds een tijdje voor blijkt te zorgen, is oud en blind. Gelukkig kan Hazel ook genieten van het mooie weer en de ontluikende vriendschap, of toch verliefdheid, met Kean en zijn bijzondere neef Raphael.

We moeten je iets vertellen leest als een warme zomer, dus neem het vooral mee in je vakantietas! De karakters zijn liefdevol uitgewerkt. Ik denk dat het verhaal ook overeind was gebleven als niet iedereen ‘iets gemankeerd’ had. Wat ik prettig vond is dat het bijzondere van Raphael in het boek geen naam krijgt. Hij mag, in dit verhaal, gewoon zijn wie hij is en dat vind ik geruststellend.

De woorden die zijn gekozen voor de gedachten van Haas vind ik niet altijd de woorden die een meisje van dertien zou denken. Gelukkig lijkt Marlies Slegers zich dan ook niet in een kramp gewerkt te hebben om die woorden wél te vinden. De emoties van Hazel geloof ik; haar onzekerheid en verdriet, opwinding en verliefdheid, ik zou ze allemaal direct meenemen voor een zonnige vakantie op een eiland. Vriendschap, rouw, liefde in welke vorm dan ook, zijn waardevolle elementen. Veel pubers zullen stukjes uit het verhaal van Hazel herkennen en met gemak met haar flamingo’s meevliegen naar welk eiland dan ook.

Mijn leeftijdsadvies: 12+ | Uitgever: Luitingh-Sijthoff | Auteur: Marlies Slegers | Illustraties: Jeska Verstegen | Verschenen: 25 mei 2023 | Prijs: €16,99 | Hier te bestellen